Καθώς βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού κι η συζήτηση για την απώλεια βάρους μονοπωλεί το ενδιαφέρον, η ιατρική κοινότητα έρχεται να βάλει τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση.
Η παχυσαρκία δεν αποτελεί συνέπεια «λανθασμένων επιλογών» στον τρόπο ζωής, ούτε ζήτημα αισθητικής, αλλά μια χρόνια, εξαιρετικά πολύπλοκη νευροενδοκρινική νόσο.
Η έλευση των νεότερων φαρμάκων GLP1 δεν στοχεύει απλώς στην απώλεια κιλών, αλλά αλλάζει ριζικά το αφήγημα: περνάμε πλέον σε ένα μοντέλο όπου το ζητούμενο είναι η βελτίωση της συνολικής καρδιομεταβολικής υγείας και η μακροχρόνια ύφεση των επιπλοκών.
Αυτό το ουσιαστικό μήνυμα, που παρουσίασε ο Παθολόγος και Ταμίας της Πανελλήνιας Εταιρείας Μελέτης της Παχυσαρκίας, Δρ. Ευάγγελος Φουστέρης, ήταν μόνο μία από τις πολλές και ενδιαφέρουσες αιχμές του 7ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Ελλάδας (ΕΕΠΕ).
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Φουστέρης στη μετάβαση από την παραδοσιακή προσέγγιση της «απώλειας κιλών» σε ένα μοντέλο θεραπείας, βάσει συγκεκριμένων στόχων , καθώς και στις εντυπωσιακές δυνατότητες των νέων φαρμάκων διαχείρισης της παχυσαρκίας. Παρουσίασε ακόμη τις μελλοντικές προοπτικές με τους πολυαγωνιστές επόμενης γενιάς, οι οποίοι αναμένεται να προσφέρουν ακόμη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και να συμβάλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας πανδημίας της παχυσαρκίας.
Το συνέδριο, που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στον Βόλο (25-27 Ιουνίου), ανέδειξε τον κομβικό ρόλο του παθολόγου στο σύγχρονο σύστημα υγείας, αλλά και τις καινοτομίες που αλλάζουν την κλινική πράξη.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής και πρόεδρος της ΕΕΠΕ, κ. Ευάγγελος Τούλης, η Εσωτερική Παθολογία αφορά όλα τα όργανα και συστήματα, καθιστώντας τον ρόλο του παθολόγου «κλειδί» – από την αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων μέχρι την αύξηση των μεταμοσχεύσεων στη χώρα μας.
Ο σιωπηλός κίνδυνος: Διαβήτης και καρδιά
Ένα από τα πιο ηχηρά μηνύματα του συνεδρίου αφορούσε την άμεση και επικίνδυνη διασύνδεση του διαβήτη με τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Η λεπτομερής ανάλυση του ειδικού παθολόγου, κ. Αδαμάντιου Μπουρδάκη, σοκάρει με τα νούμερα, επιβεβαιώνοντας πως ο διαβήτης λειτουργεί συχνά ως προθάλαμος για το έμφραγμα.
Όπως εξήγησε χαρακτηριστικά, αναλύοντας τον μηχανισμό με τον οποίο η νόσος καταστρέφει τα αγγεία:
«Ο σακχαρώδης διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις συνυπάρχουν σε μεγάλο αριθμό ασθενών. Κυριότερες είναι η στεφανιαία νόσος, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και η καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο ή μειωμένο κλάσμα εξώθησης. Η χρόνια υπεργλυκαιμία, η αντίσταση στην ινσουλίνη, η φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες επιταχύνουν τη βλάβη των αγγείων, ενώ οι αθηρωματικές πλάκες είναι συχνά πιο ασταθείς και αυξάνουν τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Μεγάλες μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με διαβήτη διάρκειας άνω των 10 ετών, ακόμη και χωρίς προηγούμενο καρδιαγγειακό επεισόδιο, μπορεί να έχουν αντίστοιχο κίνδυνο με άτομα που έχουν ήδη υποστεί έμφραγμα, ή ασταθή στηθάγχη. Ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος όταν ο διαβήτης παραμένει αρρύθμιστος για μεγάλο χρονικό διάστημα. […] Μετά από 8-10 χρόνια διάρκειας ή όταν ο διαβήτης παραμένει αρρύθμιστος επί μακρόν, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος μπορεί να γίνει αντίστοιχα υψηλός».
Τα νέα όπλα στη φαρέτρα των ειδικών και το «καμπανάκι» για το ΕΣΥ
Οι εργασίες του συνεδρίου επικεντρώθηκαν σε ένα ευρύ φάσμα προκλήσεων, συνδυάζοντας την καινοτομία με τη σκληρή πραγματικότητα των νοσοκομείων. Συγκεκριμένα, οι ειδικοί εστίασαν στα εξής:
Διαβητικό πόδι – Από το νυστέρι στα σπρέι: Ο Καθηγητής Παθολογίας Νικόλαος Παπάνας παρουσίασε την εντυπωσιακή πρόοδο στην αντιμετώπιση του διαβητικού ποδιού. Πέρα από τη χειρουργική αποκατάσταση, πλέον οι γιατροί έχουν στη διάθεσή τους τοπικές θεραπείες με υπερβαρικό οξυγόνο, νεότερα επιθέματα, συνθετικά υποκατάστατα δέρματος, αλλά και καινοτόμα σπρέι με ευεργετικές ουσίες ή την τοπική εφαρμογή αερίου διοξειδίου του άνθρακα.
Γονίδια, στρες και κλιματική αλλαγή: Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 είναι πολυπαραγοντικός. Όπως εξήγησε ο Αν. Καθηγητής Παθολογίας, κ. Παναγιώτης Χαλβατσιώτης, οι καθημερινές μας συνήθειες, το έντονο στρες, οι αλλαγές στο μικροβίωμα, ακόμη και η κλιματική αλλαγή, επηρεάζουν την έκφραση του γονιδιακού μας υποστρώματος. Το μέλλον περνά μέσα από τη δημιουργία ενός «γενετικού δείκτη κινδύνου» (score) για απόλυτα εξατομικευμένες θεραπείες.
Το «στοίχημα» των μεταμοσχεύσεων: Με 941 μεταμοσχεύσεις ήπατος να έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα από το 1990 (οι 780 στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης), ο Καθηγητής Γεώργιος Τσουλφάς τόνισε πως ο μέσος χρόνος αναμονής έχει μειωθεί στους 6 μήνες. Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα παραμένει η έγκαιρη παραπομπή των ασθενών από τους παθολόγους, που αποτελούν τους γιατρούς της «πρώτης γραμμής».
Η κρίση στα νοσοκομεία: Η Διευθύντρια Ε.Σ.Υ., κυρία Αικατερίνη Δημακοπούλου, αποτύπωσε με μελανά χρώματα τη δραματική μείωση των ειδικευομένων και την επαγγελματική εξουθένωση των περίπου 1.800–2.000 μόνιμων παθολόγων που έχουν απομείνει στο ΕΣΥ, προειδοποιώντας πως η απουσία παθολόγων οδηγεί σε αναστολή εισαγωγών και αυξημένες διακομιδές.
