Νόσος του κολυμβητή ή αλλιώς εξωτερική ωτίτιδα: Γιατί πονάει το αυτί μας μετά το μπάνιο και τι να προσέχουμε

Η εξωτερική ωτίτιδα, γνωστή και ως «νόσος του κολυμβητή», είναι μια φλεγμονή του έξω ακουστικού πόρου, δηλαδή του καναλιού που συνδέει το πτερύγιο του αυτιού με το τύμπανο. Εμφανίζεται συχνότερα τους καλοκαιρινούς μήνες και μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, επηρεάζοντας τόσο ενήλικες όσο και παιδιά.

Συνήθως οφείλεται σε βακτηριακή λοίμωξη, ενώ σπανιότερα προκαλείται από μύκητες. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία είναι σημαντικές, ώστε να υποχωρήσει η φλεγμονή και να αποφευχθούν επιπλοκές.

• Διαβάστε επίσης – Εξωτερική ωτίτιδα: Τι είναι, πως εκδηλώνεται και πως να την προλάβετε

Γιατί εμφανίζεται η εξωτερική ωτίτιδα

Η παρατεταμένη υγρασία στο αυτί δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη μικροβίων. Για τον λόγο αυτό η πάθηση είναι ιδιαίτερα συχνή σε όσους κολυμπούν συχνά, γι’ αυτό και έχει επικρατήσει ο όρος «νόσος του κολυμβητή».

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:

• η παραμονή νερού μέσα στο αυτί μετά το μπάνιο,
• η έντονη εφίδρωση,
• ο καθαρισμός του αυτιού με μπατονέτες ή άλλα αντικείμενα,
• το ξύσιμο του αυτιού με το δάχτυλο,
• η χρήση ακουστικών ή ωτοασπίδων,
• δερματικές παθήσεις, όπως ατοπική δερματίτιδα, ψωρίαση και αλλεργική δερματίτιδα.

Όπως επισημαίνει η διευθύντρια Ωτορινολαρυγγολόγος του Metropolitan Hospital Όλγα Παπαδοπούλου, ακόμη και μικρές αμυχές στον έξω ακουστικό πόρο μπορούν να λειτουργήσουν ως «πύλη εισόδου» για βακτήρια ή μύκητες.

Τα συμπτώματα που εμφανίζονται

Στα αρχικά στάδια, τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια και περιλαμβάνουν:

• κνησμό στο αυτί,
• ερυθρότητα του έξω ακουστικού πόρου,
• ήπιο πόνο που επιδεινώνεται όταν πιέζεται το πτερύγιο ή ο τράγος του αυτιού,
• μικρή ποσότητα διαυγούς υγρού που μπορεί να βγαίνει από το αυτί.

Αν η λοίμωξη δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, η εικόνα μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα.

Όταν η φλεγμονή προχωρά

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν:

• έντονη ωταλγία,
• πυώδης ή ορώδης έκκριση από το αυτί,
• οίδημα του ακουστικού πόρου,
• αίσθημα βουλώματος,
• μείωση της ακοής,
• έντονος κνησμός.

Σε προχωρημένα στάδια ο πόνος μπορεί να επεκτείνεται στο πρόσωπο, τον λαιμό ή την ίδια πλευρά του κεφαλιού. Παράλληλα είναι πιθανό να εμφανιστούν πυρετός, διόγκωση των λεμφαδένων και πλήρης απόφραξη του έξω ακουστικού πόρου.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στη λήψη ιστορικού και στην κλινική εξέταση του αυτιού.

Η ωτοσκόπηση ή, ακόμη καλύτερα, η ωτομικροσκόπηση επιτρέπει την εκτίμηση της φλεγμονής, των εκκρίσεων και της κατάστασης της τυμπανικής μεμβράνης. Ο έλεγχος του τυμπάνου είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς πιθανή διάτρησή του επηρεάζει την επιλογή της θεραπείας.

Σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει ανταπόκριση στη θεραπεία, μπορεί να ληφθεί δείγμα από τις εκκρίσεις για καλλιέργεια, ώστε να εντοπιστεί ο μικροοργανισμός που ευθύνεται για τη λοίμωξη.

Ποια είναι η θεραπεία

Στόχος της θεραπείας για την εξωτερική ωτίτιδα, είναι η πλήρης υποχώρηση της φλεγμονής και η επούλωση του δέρματος του έξω ακουστικού πόρου.

Ανάλογα με τη βαρύτητα της λοίμωξης μπορεί να χρειαστούν:

• καθαρισμός του αυτιού από εκκρίσεις ή κερί,
• ωτικές σταγόνες με αντιβιοτικό ή αντιμυκητιασικό,
• κορτιζόνη για τη μείωση της φλεγμονής,
• διάλυμα οξικού οξέος για την αποκατάσταση του φυσιολογικού pH,
• παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδη φάρμακα.

Όταν η λοίμωξη είναι σοβαρή ή δεν ανταποκρίνεται στην τοπική αγωγή, μπορεί να χορηγηθεί αντιβιοτική θεραπεία από το στόμα.

Τι πρέπει να αποφεύγετε μέχρι να περάσει

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας συνιστάται:

• να αποφεύγεται το κολύμπι,
• να μην εισέρχεται νερό στο αυτί κατά το μπάνιο ή το λούσιμο,
• να μη χρησιμοποιούνται ακουστικά ή ωτοασπίδες.

Για μεγαλύτερη προστασία κατά το λούσιμο μπορεί να τοποθετηθεί στην είσοδο του αυτιού βαμβάκι καλυμμένο εξωτερικά με βαζελίνη, ώστε να εμποδίζεται η είσοδος νερού.

Η εξωτερική ωτίτιδα μπορεί να προκαλέσει ιδιαίτερα επίμονα και επώδυνα συμπτώματα. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση συμβάλλουν στην ταχύτερη αποκατάσταση και μειώνουν τον κίνδυνο επιπλοκών.

Φωτογραφία: istock