Μικροί κρύσταλλοι (ωτόλιθοι) στο εσωτερικό του αυτιού ευθύνονται για τις περισσότερες κρίσεις ιλίγγου, σύμφωνα με ειδικούς – Πότε βοηθούν οι ασκήσεις repositioning και πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση
Η πιο συχνή αιτία ιλίγγου είναι ο λεγόμενος καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV), μια διαταραχή του εσωτερικού αυτιού που προκαλεί ξαφνική αίσθηση περιστροφής ή αστάθειας, ιδιαίτερα όταν κάποιος αλλάζει θέση στο κεφάλι ή σηκώνεται απότομα.
Η κατάσταση προκαλείται όταν πολύ μικροί κρύσταλλοι ασβεστίου, που φυσιολογικά βρίσκονται σε συγκεκριμένο σημείο του αυτιού, μετακινούνται μέσα στα κανάλια που ελέγχουν την ισορροπία. Αυτό μπερδεύει τον εγκέφαλο, ο οποίος λαμβάνει λανθασμένα σήματα κίνησης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο ίλιγγος από BPPV μπορεί να είναι έντονος αλλά συνήθως διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα έως ένα λεπτό. Συχνά συνοδεύεται από:
- ναυτία,
- αίσθημα ότι «γυρίζει το δωμάτιο»,
- αστάθεια,
- δυσκολία στην ισορροπία
Αν και ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV) μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε, ορισμένες ομάδες φαίνεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Σύμφωνα με την Kristen Steenerson, κλινική αναπληρώτρια καθηγήτρια και διευθύντρια της Κλινικής Αιθουσαίας Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Stanford, συχνότερα εμφανίζεται σε γυναίκες, σε μεγαλύτερες ηλικίες, αλλά και σε άτομα με προβλήματα οστικής πυκνότητας, όπως οστεοπενία και οστεοπόρωση. Αυξημένος κίνδυνος υπάρχει επίσης για όσους έχουν υποστεί κρανιοεγκεφαλική κάκωση.
Ίλιγγος – Οι ασκήσεις που βοηθούν να «επιστρέψουν» οι κρύσταλλοι στη θέση τους
Σύμφωνα με ιατρικούς οργανισμούς όπως το Johns Hopkins Medicine και η Cleveland Clinic, ειδικές κινήσεις του κεφαλιού μπορούν να βοηθήσουν ώστε οι κρύσταλλοι να επιστρέψουν στη σωστή θέση μέσα στο αυτί.
Η πιο γνωστή τεχνική είναι ο χειρισμός Epley, που εφαρμόζεται συχνά από γιατρούς ή φυσικοθεραπευτές, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει και στο σπίτι μετά από σωστή διάγνωση και καθοδήγηση.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ασκήσεις αυτές δεν είναι κατάλληλες για όλους και δεν πρέπει να εφαρμόζονται χωρίς προηγούμενη ιατρική εκτίμηση, ιδιαίτερα σε άτομα με προβλήματα στον αυχένα, στη σπονδυλική στήλη ή με νευρολογικά συμπτώματα.
Ο ελιγμός Li και πότε χρειάζεται προσοχή
Μια νεότερη τεχνική που φαίνεται να βοηθά αρκετούς ασθενείς με ίλιγγο είναι ο ελιγμός Li. Σε αντίθεση με άλλες γνωστές ασκήσεις, όπως ο χειρισμός Epley ή η τεχνική half-somersault, δεν απαιτεί έντονες περιστροφές του κεφαλιού. Σύμφωνα με την Kristen Steenerson από το Πανεπιστήμιο Stanford, τα πρώτα επιστημονικά δεδομένα για τη συγκεκριμένη μέθοδο χαρακτηρίζονται «πολύ ελπιδοφόρα».
Η διαδικασία είναι σχετικά απλή: το άτομο κάθεται στην άκρη του κρεβατιού και ξαπλώνει γρήγορα προς την πλευρά του αυτιού που φαίνεται να προκαλεί τον ίλιγγο. Παραμένει στη θέση αυτή μέχρι να ξεκινήσουν και να υποχωρήσουν τα συμπτώματα, συνήθως για περίπου ένα λεπτό. Στη συνέχεια γυρίζει γρήγορα από την άλλη πλευρά και παραμένει εκεί για περίπου τέσσερα λεπτά πριν σηκωθεί. Οι ειδικοί σημειώνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο ελιγμός μπορεί να χρειαστεί να επαναληφθεί περισσότερες από μία φορές μέχρι να υποχωρήσει πλήρως ο ίλιγγος.
Πότε ο ίλιγγος χρειάζεται άμεση αξιολόγηση
Παρότι ο BPPV θεωρείται καλοήθης κατάσταση, οι γιατροί υπογραμμίζουν ότι ο ίλιγγος δεν πρέπει πάντα να αντιμετωπίζεται ως «απλή ζαλάδα». Ο Jeffrey Staab, καθηγητής Ψυχιατρικής και Ψυχολογίας στην Mayo Clinic με εξειδίκευση στις διαταραχές ισορροπίας, προειδοποιεί ότι απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν ο ίλιγγος εμφανίζεται ξαφνικά και συνοδεύεται από συμπτώματα όπως μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, δυσκολία στην ομιλία, προβλήματα συντονισμού ή δυσκολία στο περπάτημα, καθώς μπορεί να σχετίζεται ακόμη και με εγκεφαλικό επεισόδιο. Αντίστοιχα, ο ίλιγγος που συνοδεύεται από αιφνίδια αλλαγή στην ακοή μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να υποδηλώνει σοβαρότερη νευρολογική πάθηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σχετίζεται με:
- ημικρανίες,
- φλεγμονές του εσωτερικού αυτιού,
- νευρολογικά προβλήματα,
- διαταραχές της κυκλοφορίας του αίματος,
- ακόμη και εγκεφαλικό επεισόδιο
Άμεση ιατρική βοήθεια χρειάζεται όταν ο ίλιγγος συνοδεύεται από:
- δυσκολία στην ομιλία,
- αδυναμία στα άκρα,
- λιποθυμία,
- έντονο πονοκέφαλο,
- διπλωπία,
- επίμονους εμετούς
Οι ειδικοί τονίζουν ότι, παρότι πολλές περιπτώσεις ιλίγγου μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, η σωστή διάγνωση της αιτίας είναι το πιο σημαντικό βήμα πριν από οποιαδήποτε θεραπεία ή άσκηση στο σπίτι.
ΠΗΓΗ: Washington Post
Φωτογραφία: istock
