Τι λένε τα άεριά σας για την υγεία του εντέρου σας

Άλλοτε προκαλούν αμηχανία, άλλοτε γέλια και από την πλειονότητα αντιμετωπίζονται ως κάτι που «πρέπει να κρύβεται». Όσο άβολα κι αν νιώθουμε, η αποβολή αερίων είναι απολύτως φυσιολογική και αφορά σχεδόν όλους τους ανθρώπους.  Όμως σε αντίθεση με την γενική αντίληψη, τα αέρια δεν είναι απλώς για ένα αποτέλεσμα της πέψης.

Η συχνότητα, η μυρωδιά, η ένταση ή ακόμη και η αίσθηση που τα συνοδεύει, όπως επισημαίνουν ειδικοί, μπορούν να αποκαλύψουν πολλά για την κατάσταση του εντέρου και συνολικά για την υγεία του πεπτικού συστήματος.

Τι δείχνει η μυρωδιά

Πολλά αέρια περνούν σχεδόν απαρατήρητα, ενώ άλλα έχουν τόσο έντονη οσμή που δύσκολα κρύβονται. Σύμφωνα με ειδικούς, τα περισσότερα αέρια είναι στην πραγματικότητα άοσμα. Η δυσάρεστη μυρωδιά προέρχεται από μικρές ποσότητες ενώσεων θείου που παράγονται κατά τη διάρκεια της πέψης.

Όταν τα βακτήρια του εντέρου διασπούν και ζυμώνουν τις τροφές που καταναλώνουμε, παράγουν αέρια ως υποπροϊόν. Η οσμή τους μπορεί να είναι σχεδόν ανεπαίσθητη ή ιδιαίτερα έντονη, ανάλογα με το τι έχουμε φάει και με τη σύνθεση των βακτηρίων στο πεπτικό μας σύστημα.

Οι περιστασιακές αλλαγές στη μυρωδιά θεωρούνται φυσιολογικές. Ωστόσο, όταν οι έντονες ή ασυνήθιστες οσμές επιμένουν και συνοδεύονται από φούσκωμα, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, μπορεί να υποδηλώνουν διαταραχές στην πέψη ή ανισορροπία στο μικροβίωμα του εντέρου. Οι ειδικοί εξηγούν ότι οι επίμονες και πολύ έντονες οσμές μπορεί να σχετίζονται με δυσαπορρόφηση υδατανθράκων, βακτηριακή υπερανάπτυξη στο λεπτό έντερο ή άλλα πεπτικά προβλήματα που χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Λέει κάτι ο ήχος;

Άλλες φορές η αποβολή αερίων είναι αθόρυβη και άλλες κάνει… θόρυβο. Παρ’ όλα αυτά, ο ήχος τους δεν σχετίζεται ιδιαίτερα με την κατάσταση της υγείας του εντέρου. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι ο ήχος εξαρτάται κυρίως από μηχανικούς παράγοντες: την ποσότητα του αερίου, την ταχύτητα με την οποία κινείται και τον μυϊκό τόνο της περιοχής από όπου περνά.

Υπάρχουν επίσης ορισμένοι ανατομικοί παράγοντες που μπορούν να κάνουν τα αέρια πιο δυνατά ή πιο δύσκολα να ελεγχθούν. Η δυσκοιλιότητα, η ένταση στους μυς του πυελικού εδάφους και οι αιμορροΐδες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο απελευθερώνεται το αέριο.

Ποια συχνότητα είναι φυσιολογική

Η αποβολή αερίων από λίγες φορές την ημέρα έως περίπου 20 φορές θεωρείται φυσιολογική. Γενικά η συχνότητά τους συνήθως σχετίζεται με τη διατροφή.

Οι τροφές που περιέχουν περισσότερους ζυμώσιμους υδατάνθρακες (FODMAPs), όπως τα όσπρια, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά, τα γαλακτοκομικά, αλλά και η δυσανεξία στη λακτόζη και τη φρουκτόζη, αυξάνουν συχνά την παραγωγή αερίων.

Επίσης, όσοι αυξάνουν την πρόσληψη φυτικών ινών δεν χρειάζεται να ανησυχούν αν παρατηρήσουν περισσότερα αέρια. Οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτό είναι συνήθως προσωρινό και στις περισσότερες περιπτώσεις ο οργανισμός προσαρμόζεται μέσα σε δύο έως έξι εβδομάδες. Από την άλλη πλευρά, όταν τα επίμονα αέρια συνοδεύονται από διάρροια ή ανεξήγητη απώλεια βάρους, συνιστάται ιατρικός έλεγχος.

Η αίσθηση που προκαλούν

Ο τρόπος με τον οποίο αισθάνεται η κοιλιά πριν και μετά την αποβολή αερίων μπορεί επίσης να αποκαλύψει πολλά για την κατάσταση του πεπτικού συστήματος.

Μια ήπια ενόχληση θεωρείται φυσιολογική. Ωστόσο, ο έντονος πόνος ή η αίσθηση ότι τα αέρια «παγιδεύονται» δεν θα πρέπει να αγνοούνται. Σύμφωνα με ειδικούς, τέτοια συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με αργή πέψη, δυσκοιλιότητα, αυξημένη ευαισθησία του εντέρου ή δυσκολία στην πέψη ορισμένων υδατανθράκων.

Πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε γιατρό

Η παρακολούθηση των συνηθειών του εντέρου και των αλλαγών στα αέρια μπορεί να βοηθήσει στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα παρακάτω συμπτώματα χρειάζονται άμεσα ιατρική αξιολόγηση:

Αίμα στα κόπρανα: Είτε είναι έντονο κόκκινο είτε σκούρο και πηχτό, μπορεί να σχετίζεται με αιμορροΐδες, φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, αιμορραγία στο πεπτικό ή ακόμη και καρκίνο του παχέος εντέρου.

Συμπτώματα που επιμένουν ή χειροτερεύουν: Περιστασιακά επεισόδια φουσκώματος ή αερίων μπορεί να οφείλονται στο στρες ή στη διατροφή. Όταν όμως τα συμπτώματα διαρκούν για εβδομάδες ή επιδεινώνονται, μπορεί να υποδηλώνουν προβλήματα στην πέψη ή στην απορρόφηση τροφών.

Πόνος: Η αποβολή αερίων δεν πρέπει να προκαλεί συστηματικά κράμπες ή οξύ κοιλιακό πόνο. Αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη δυσανεξίας ή άλλης διαταραχής του εντέρου.

Ανεξήγητη απώλεια βάρους ή μειωμένη όρεξη: Όταν κάποιος χάνει βάρος χωρίς προσπάθεια ή νιώθει χορτάτος μετά από μικρή ποσότητα φαγητού, μπορεί να υπάρχει πρόβλημα στην πέψη ή στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών.

Ανεξήγητες αλλαγές: Η διατροφή, η ενυδάτωση, η άσκηση και το στρες μπορούν να προκαλέσουν προσωρινές αλλαγές στην πέψη. Αν όμως οι αλλαγές επιμένουν χωρίς προφανή λόγο, χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.