Όλοι το έχουμε ζήσει: κολλάμε σε ένα πρόβλημα, το αφήνουμε για το βράδυ και την επόμενη μέρα η λύση μοιάζει πιο καθαρή. Για χρόνια αυτό αντιμετωπιζόταν περισσότερο ως «λαϊκή σοφία» παρά ως κάτι που μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά.
Μια νέα έρευνα, όμως, από νευροεπιστήμονες του Northwestern University, δείχνει ότι ο ύπνος – και πιο συγκεκριμένα τα όνειρα – ίσως δεν μας ξεκουράζει απλώς, αλλά δουλεύει για εμάς ενώ κοιμόμαστε. Οι επιστήμονες κατάφεραν για πρώτη φορά να επηρεάσουν το περιεχόμενο των ονείρων και να δείξουν ότι, όταν ένα πρόβλημα «μπαίνει» στο όνειρο κατά τη φάση REM του ύπνου, αυξάνονται και οι πιθανότητες να βρεθεί η λύση του μετά το ξύπνημα.
Πώς επηρέασαν τα όνειρα των συμμετεχόντων
Οι ερευνητές, που δημοσίευσαν τη μελέτη τους στο επιστημονικό περιοδικό Neuroscience of Consciousness, χρησιμοποίησαν μια τεχνική που ονομάζεται «στοχευμένη επανενεργοποίηση μνήμης» (targeted memory reactivation – TMR).
Στο πείραμα συμμετείχαν 20 άτομα. Αρχικά, οι συμμετέχοντες προσπάθησαν να λύσουν γρίφους με χρονικό όριο τριών λεπτών για τον καθένα. Κάθε γρίφος συνοδευόταν από ένα μοναδικό ηχητικό θέμα. Οι περισσότεροι γρίφοι έμειναν άλυτοι.
Κατά τη διάρκεια του ύπνου, στη φάση REM, αναπαρήγαγαν τους ήχους που ήταν ταυτισμένοι με την προσπάθεια επίλυσης συγκεκριμένων γρίφων.
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: το 75% των συμμετεχόντων (12 από τους 20) ανέφερε όνειρα που περιλάμβαναν κομμάτια ή ιδέες από τους άλυτους γρίφους, οι οποίοι είχαν «υποβληθεί» μέσω των ήχων.
Ακόμη πιο σημαντικό: Αυτά τα άτομα κατάφεραν στη συνέχεια να λύσουν τους συγκεκριμένους γρίφους σε υπερδιπλάσιο ποσοστό. Συγκεκριμένα οι γρίφοι που «μπήκαν» στα όνειρα λύθηκαν σε ποσοστό 42% σε σχέση με το 17% για εκείνους που δεν εμφανίστηκαν.
Οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν απόλυτα πως το όνειρο και μόνο αυξάνει την πιθανότητα επίλυσης. Παράγοντες όπως το προσωπικό ενδιαφέρον για έναν γρίφο μπορεί να επηρεάζουν και το τι ονειρευόμαστε και το αν θα βρούμε τη λύση. Παρ’ όλα αυτά, η δυνατότητα «καθοδήγησης» των ονείρων μέσω του TMR αποτελεί ένα καθοριστικό βήμα για την κατανόηση του ρόλου τους στη δημιουργική σκέψη.
Γιατί έχει σημασία η δημιουργική σκέψη στον ύπνο
«Πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος σήμερα απαιτούν δημιουργικές λύσεις», εξηγεί ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Ken Paller, καθηγητής Ψυχολογίας και διευθυντής του προγράμματος γνωστικής νευροεπιστήμης στο Weinberg College of Arts and Sciences. Όπως σημειώνει, αν κατανοήσουμε καλύτερα πώς ο εγκέφαλος παράγει νέες ιδέες, ίσως βρεθούμε πιο κοντά στη λύση σύνθετων προβλημάτων – και η «μηχανική του ύπνου» μπορεί να παίξει ρόλο σε αυτό.
Τι σημαίνουν όλα αυτά
Το επόμενο βήμα για τους ερευνητές είναι να εφαρμόσουν τις ίδιες τεχνικές για να μελετήσουν και άλλες πιθανές λειτουργίες των ονείρων, όπως η συναισθηματική ρύθμιση και η γενικευμένη μάθηση.
Η ελπίδα είναι ότι τέτοιες μελέτες θα οδηγήσουν σε πιο σαφή συμπεράσματα για το τι ακριβώς προσφέρουν τα όνειρα. Αν αποδειχθεί ξεκάθαρα ότι παίζουν ρόλο στη δημιουργικότητα, την επίλυση προβλημάτων και τη συναισθηματική ισορροπία, ίσως αρχίσουμε να τα αντιμετωπίζουμε όχι ως κάτι τυχαίο, αλλά ως σημαντικό κομμάτι της ψυχικής υγείας και της ευεξίας μας.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
