Τι ανακάλυψε διεθνής ομάδα επιστημόνων μελετώντας γενετικά και ιατρικά δεδομένα από 734.000 ανθρώπους.
Ένα μυστήριο που ταλανίζει δεκαετίες τώρα την επιστημονική κοινότητα πιστεύουν ότι έλυσαν επιστήμονες από ΗΠΑ και Βρετανία, οι οποίοι εντόπισαν 22 γονίδια που εξηγούν γιατί ο ιός Έπσταϊν Μπαρ (Epstein-Barr) αρρωσταίνει σοβαρά μικρό ποσοστό των ανθρώπων που μολύνει.
Τα γονίδια αυτά δυσχεραίνουν τον έλεγχο των επιπέδων του και έτσι του επιτρέπουν να υπάρχει σε υψηλά επίπεδα στον οργανισμό. Το γεγονός αυτό ως φαίνεται διευκολύνει την ανάπτυξη πλήθους ασθενειών, λένε οι ερευνητές.
Η ανακάλυψή τους θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων τρόπων για την προστασία από παθήσεις όπως ο λύκος και η καρδιοπάθεια.
Ο ιός Έπσταϊν Μπαρ (ή EBV) αποτελούσε διαχρονικά ένα παράδοξο. Μολύνει σχεδόν όλους τους ανθρώπους, αλλά λίγοι θα εκδηλώσουν σοβαρές χρόνιες παθήσεις.
Στην πραγματικότητα, αποτελεί έναν από τους συχνότερους ιούς στον κόσμο. Υπολογίζεται ότι μολύνει πάνω από το 90% των ανθρώπων, συνήθως κατά την παιδική ηλικία.
Ωστόσο οι περισσότεροι παραμένουν ασυμπτωματικοί ή έχουν σύντομα συμπτώματα, παρόμοια με αυτά ήπιων ασθενειών της παιδικής ηλικίας. Αρκετοί εκδηλώνουν επίσης λοιμώδη μονοπυρήνωση – τη «νόσο των φλιών» που υποχωρεί σε μερικές εβδομάδες.
Σε μερικούς ανθρώπους όμως είναι καρκινογόνος. Σε άλλους προκαλεί καρδιολογικά προβλήματα. Και σε κάποιους εμπλέκεται σε πολλές αυτοάνοσες και νευρολογικές παθήσεις, λένε οι ερευνητές. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται η σκλήρυνση κατά πλάκας (πολλαπλή σκλήρυνση).
Ο ιός Έπσταϊν Μπαρ ανήκει στους ιούς του έρπη. Μεταδίδεται κυρίως με το σάλιο. Όταν εισέλθει στον οργανισμό, παραμένει στον φάρυγγα σε λανθάνουσα κατάσταση (αδρανής). Όταν τα επίπεδά του είναι επίμονα υψηλά, τότε μπορεί να προκαλέσει χρόνιες παθήσεις.
Η νέα μελέτη
Ωστόσο αυτό δεν συμβαίνει συχνά και οι επιστήμονες ήθελαν να μάθουν το γιατί. Για τον λόγο αυτό, εξέτασαν τα γενετικά δεδομένα και το ιατρικό ιστορικό 490.560 βρετανών εθελοντών και 245.394 αμερικανών εθελοντών. Οι άνθρωποι αυτοί παρέχουν λεπτομερείς πληροφορίες για την υγεία τους σε δύο μεγάλες βάσεις ιατρικών δεδομένων, την UK Biobank και την All of US αντιστοίχως.
Όσοι εξ αυτών είχαν υψηλά επίπεδα του ιού Έπσταϊν Μπαρ, είχαν συγκεκριμένες μεταλλάξεις σε 22 γονίδια. Πολλά από αυτά τα γονίδια σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα.
Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, οι εθελοντές με αυξημένα επίπεδα του ιού είχαν αυξημένες πιθανότητες να πάσχουν από διάφορες παθήσεις.
Είχαν λ.χ. σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ). Η νόσος εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως:
- Αναπνευστική δυσχέρεια
- Παραγωγή βλέννας
- Συριγμό
Οι συμμετέχοντες με τα αυξημένα επίπεδα του ιού Έπσταϊν Μπαρ είχαν επίσης κατά 50% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι αυτοάνοση πάθηση.
«Η μελέτη αυτή προσθέτει ένα χαμένο κομμάτι στο παζλ των χρονίων παθήσεων. Αποδείξαμε ότι γενετικές μεταλλαγές επηρεάζουν τον έλεγχο του ιού Έπσταϊν Μπαρ και ότι ο φτωχός έλεγχός του σχετίζεται σε αρκετές χρόνιες νόσους», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Ryan Dhindsa, επίκουρος καθηγητής Παθολογίας & Ανοσολογίας στο Κολλέγιο Ιατρικής Baylor, στο Χιούστον.
Τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέους τρόπους αναγνώρισης των ατόμων υψηλού κινδύνου, πρόσθεσε. Θα μπορούσαν επίσης να κατευθύνουν τις προσπάθειες πρόληψης και θεραπείας πολλών χρονίων ασθενειών.
Φωτογραφία: iStock
