Τι έχει αλλάξει εφέτος και γιατί είναι απολύτως απαραίτητος ο εμβολιασμός των ευπαθών ομάδων.
Αν δεν έχετε κάνει ακόμα το αντιγριπικό εμβόλιο, μην το αναβάλλετε άλλο. Η γρίπη αναμένεται να είναι εφέτος πιο μεταδοτική και πιο σοβαρή απ’ ό,τι τις προηγούμενες χρονιές, γεγονός που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, προειδοποιούν Έλληνες και ξένοι ειδικοί.
Στις αρχές του μήνα, επιστήμονες από τον Καναδά δημοσίευσαν πρώιμα δεδομένα για την εποχή γρίπης 2025-2026, προειδοποιώντας πως έχει αναδυθεί ένα νέο στέλεχος του υπαίτιου ιού.
Όπως έγραψαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of the Association of Medical Microbiology and Infectious Disease Canada, τα πρώτα δεδομένα από τη Βρετανία και την Ιαπωνία δείχνουν ότι επικρατεί ο κλάδος Κ του υποτύπου Η3Ν2 του ιού της γρίπης.
«Ο κλάδος αυτός αναδύθηκε στο τέλος της εποχής της γρίπης στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη. Δηλαδή πολύ αργότερα από την απόφαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την σύνθεση των εφετινών εμβολίων για τη γρίπη», δήλωσε η επιβλέπουσα ερευνήτρια Dr. Danuta Skowronski, καθηγήτρια Λοιμωξιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας.
Έως την εμφάνιση του κλάδου Κ, στο νότιο ημισφαίριο κυριαρχούσε ο ιός Η1Ν1, πρόσθεσε. Ωστόσο τα πρώτα στοιχεία από Βρετανία και Ιαπωνία δείχνουν ότι ο νεοεμφανισθείς κλάδος ανιχνεύεται σε ποσοστό έως και 90% των ασθενών με γρίπη!
Ασυνήθιστα πρώιμη εμφάνιση
Η εμφάνιση του νέου κλάδου έχει συμπέσει με την ασυνήθιστα πρώιμη εμφάνιση της γρίπης στη Βρετανία. Όπως ανακοίνωσε στις αρχές της εβδομάδας η Βρετανική Αρχή Ασφαλείας της Υγείας (UKHSA), η γρίπη έχει κάνει δυναμική εμφάνιση στην Γηραιά Αλβιόνα. Μάλιστα δείχνει να προσβάλλει πρωτίστως εφήβους και νεαρούς ενήλικες. Ακολουθούν τα μικρά παιδιά.
Σχεδόν όλα τα κρούσματα έχουν προκληθεί από ιό γρίπη Α, με το 84% όσων ελέγχθηκαν να οφείλονται στον κλάδο Κ του ιού Η3Ν2.
Σημειώνεται ότι στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη ο χειμώνας αρχίζει στις 21 Ιουνίου. Έτσι η εποχή της γρίπης έχει τελειώσει μέχρι να αρχίσει ο δικός μας χειμώνας (στο βόρειο ημισφαίριο). Με αυτό τον τρόπο αποκομίζει το βόρειο ημισφαίριο καλή εικόνα για το πώς θα εξελιχθεί κάθε χειμώνα η γρίπη στα δικά του εδάφη.
Σε επιφυλακή η Ελλάδα
Τι σημαίνουν πρακτικά όλ’ αυτά για τη χώρα μας; «Σύμφωνα και με τα επιδημιολογικά δεδομένα που έχουν καταγραφεί από την επικράτηση της γρίπης στο νότιο ημισφαίριο, την εφετινή περίοδο αναμένεται η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης να έχει μακρύτερη διάρκεια και με βαρύτερη νόσηση», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Έως σήμερα, λόγω και της παρατεταμένης καλοκαιρίας στη χώρα μας, καταγράφονται μεν κρούσματα αλλά ο αριθμός τους δεν είναι ιδιαιτέρως μεγάλος. Οι ειδικοί όμως εκτιμούν πως, όταν αρχίσει για τα καλά η εποχή της γρίπης, θα είναι παρατεταμένη.
«Η εποχή της συνήθως διαρκεί από τον Οκτώβριο έως τα τέλη Μαρτίου. Εφέτος, όμως, υπάρχει η εκτίμηση ότι η γρίπη ενδεχομένως θα διαρκέσει μέχρι το τέλος Απριλίου», είπε η κυρία Αγαπηδάκη.
Το γεγονός αυτό «έχει ήδη θέσει σε εγρήγορση τους αρμόδιους φορείς», πρόσθεσε. «Καθιστά επίσης επιτακτικό τον αντιγριπικό εμβολιασμό, ιδιαιτέρως για ανθρώπους με ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα».
«Στην Ιαπωνία και την Αυστραλία το εποχικό κύμα άρχισε νωρίτερα απ’ ό,τι συνήθως και χαρακτηρίστηκε από υψηλή μετάδοση στην κοινότητα, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας», συνηγόρησε ο καθηγητής Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Επιπλέον, «πρώιμα δεδομένα από το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνουν επικράτηση του αντιγονικά μετατοπισμένου κλάδου Κ του υπότυπου Α(Η3Ν2) στις ανιχνεύσεις. Αυτό ενδεχομένως υποδεικνύει αυξημένη μεταδοτικότητα. Τα Εθνικά Κέντρα Αναφοράς Γρίπης Νότιας και Βόρειας Ελλάδας ελέγχουν την ενδεχόμενη κυκλοφορία του εν λόγω κλάδου και στη χώρα μας», πρόσθεσε.
Πολύ αποτελεσματικό το εμβόλιο
Τα καλά νέα είναι πως το εφετινό αντιγριπικό εμβόλιο δείχνει να παρέχει υψηλή προστασία, παρά την ανάδυση του νέου κλάδου. Νέα δεδομένα που έδωσε στη δημοσιότητα η UKHSA δείχνουν ότι το εμβόλιο μειώνει:
- Κατά 70-75% τον κίνδυνο νοσηλείας στο νοσοκομείο στα παιδιά και τους εφήβους (ηλικίες 2-17 ετών)
- Κατά 30-40% τον αντίστοιχο κίνδυνο στους ενήλικες
Η προστασία αυτή είναι ισχυρή, λένε οι επιστήμονες της υγειονομικής Αρχής. Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου παρουσιάζει διακύμανση από εποχή σε εποχή. Τυπικά κυμαίνεται μεταξύ 30% και 60%, με το υψηλότερο ποσοστό να παρατηρείται στις μικρές ηλικιακές ομάδες.
Χρειάζονται δύο εβδομάδες για την ανοσία
Για να μας προστατεύσει, όμως, αποτελεσματικά από τη γρίπη, το εμβόλιο πρέπει να χορηγείται εγκαίρως. Με άλλα λόγια, αρκετό καιρό πριν από την έναρξη της περιόδου έξαρσης των κρουσμάτων. Και αυτό, διότι απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης.
Πέρυσι είχαν εμβολιαστεί κατά της γρίπης 2,4 εκατομμύρια πολίτες. Εφέτος, έως τις 11 Νοεμβρίου είχαν εμβολιασθεί περίπου 1 εκατομμύριο, αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Με την πορεία των εμβολιασμών στη χώρα μας να βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή και τον χειμώνα να πλησιάζει, η κυρία Αγαπηδάκη εφιστά την προσοχή στους πολίτες για τον αντιγριπικό εμβολιασμό.
«Έχει μεγάλη αξία να μην αμελούμε τον ετήσιο εμβολιασμό για την εποχική γρίπη», σημειώνει. «Το συμβατικό αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να γίνει πανεύκολα, δωρεάν και δεν χρειάζεται συνταγογράφηση από γιατρό. Μπορεί να χορηγηθεί σε κάθε πολίτη, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, τόσο μέσω των δημόσιων δομών υγείας, όσο και στα φαρμακεία. Κάθε εμβολιασμός καταχωρίζεται υποχρεωτικά στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών, εξασφαλίζοντας σωστή παρακολούθηση, ενημέρωση των αρμόδιων φορέων και προστασία της δημόσιας υγείας».
Ποιοι πρέπει να εμβολιασθούν
Το εμβόλιο για τη γρίπη είναι ιδιαιτέρως απαραίτητο σε ορισμένες ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Αυτές είναι κατ’ αρχάς:
- Όσοι έχουν ηλικία άνω των 60 ετών
- Τα βρέφη και τα παιδιά ηλικίας 6 μηνών ως 5 ετών
- Τα παιδιά ηλικίας άνω των 5 ετών και οι ενήλικες με έναν ή περισσότερους επιβαρυντικούς παράγοντες ή/και χρόνια νοσήματα.
Στους παράγοντες και τα νοσήματα αυτά συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων τα εξής:
- χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού (π.χ. άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια)
- Καρδιακή νόσος με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή
- Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη)
- Μεταμόσχευση οργάνων ή μυελού των οστών
- Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες)
- Σακχαρώδης διαβήτης (ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα)
- Χρόνια νεφροπάθεια
- Χρόνιες παθήσεις ήπατος
- Νευρολογικά-νευρομυϊκά νοσήματα
- Σύνδρομο Down
Και άλλες ομάδες υψηλού κινδύνου
Προστασία από τη γρίπη με εμβολιασμό χρειάζονται ακόμα:
- Οι έγκυοι (ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης), οι λεχωΐδες και οι θηλάζουσες μητέρες
- Οι ενήλικες με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος πάνω από 40 kg/m2) και τα παιδιά με ΔΜΣ πάνω από την 95η θέση για την ηλικία τους.
- Τα παιδιά που παίρνουν μακροχρόνια ασπιρίνη (π.χ. για τη νόσο Kawasaki, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα κ.λπ.).
- Όσοι έρχονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν ή διαβιούν με άτομα με υποκείμενο νόσημα, που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών στη γρίπη
- Οι κλειστοί πληθυσμοί, όπως οι εσωτερικοί σπουδαστές (σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων κλπ), οι νεοσύλλεκτοι και το προσωπικό ιδρυμάτων χρονίως πασχόντων, μονάδων φιλοξενίας ηλικιωμένων, καταστημάτων κράτησης.
- Οι εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας σε κλινική άσκηση) και σε κέντρα διαμονής προσφύγων-μεταναστών.
- Οι άστεγοι
- Οι κτηνίατροι, οι πτηνοτρόφοι, οι χοιροτρόφοι, οι εκτροφείς [συμπεριλαμβανομένων εκτροφέων μίνκ (γουνοφόρα θηλαστικά)], σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους.
Φωτογραφία: iStock
