Η λιθίαση (πέτρες) στα νεφρά αποτελεί την τρίτη κατά σειρά συχνότητας ουρολογική πάθηση στον άνθρωπο.
Η λιθίαση του ουροποιητικού συστήματος εμφανίζεται σε άτομα κάθε ηλικίας και φύλου, σε κάθε φυλή και χώρα και είναι γνωστή από τους αρχαίους χρόνους. Αποτελεί την τρίτη κατά σειρά συχνότητας ουρολογική πάθηση στον άνθρωπο, μετά τις ουρολοιμώξεις και τις παθήσεις του προστάτη και επηρεάζει περίπου το 13% του πληθυσμού. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι ο επιπολασμός της πάθησης αυξάνεται παγκοσμίως λόγω πολλών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στις κοινωνικές συνθήκες, τις διατροφικές συνήθειες και το κλίμα.
Τα τελευταία 7.000 χρόνια οι πολιτισμοί μας προσπαθούν να βρουν μια θεραπεία για τον πόνο που προκαλούν οι πέτρες στο ουροποιητικό σύστημα.
Μέχρι πριν από 30-35 έτη η αντιμετώπιση της ουρολιθίασης παρέμενε δύσκολη, ιδιαίτερα τραυματική, επικίνδυνη και συχνά με σοβαρές επιπλοκές.
Θεραπευτικές επιλογές για την αντιμετώπιση της ουρολιθίασης
«Η αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης της ουρολιθίασης έχει οδηγήσει σε άνθηση των τεχνολογικών εξελίξεων στον τομέα της ενδοουρολογίας. Η υιοθέτηση των μικροσκοπικών, ψηφιακών και μιας χρήσης εύκαμπτων ενδοσκοπίων, οι υψηλής ισχύος και πιο αποδοτικές ίνες laser καθώς και οι συσκευές αναρρόφησης έχουν αλλάξει ριζικά το τοπίο στις ενδοουρολογικές επεμβάσεις», επισημαίνει ο κ. Ιωάννης Μπουζαλάς Ουρολόγος, Διευθυντής της ΣΤ’ Ουρολογικής Κλινικής-Κλινική Ενδοουρολογίας και Ελάχιστα Επεμβατικής Αντιμετώπισης της Ουρολιθίασης του Metropolitan General.
Η ουρητηροσκόπηση και ο κατακερματισμός των λίθων με laser υψηλής ισχύος (εύκαμπτη laser νεφρολιθοτριψία, f-URS/RIRS) είναι μία από τις βασικές χειρουργικές προσεγγίσεις αντιμετώπισης των λίθων στη φαρέτρα των ουρολόγων.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας για την ουρολιθίαση προσδιορίζουν τη σωστή επιλογή διαχείρισης ανάλογα με το μέγεθος, τη σύσταση και τη θέση του λίθου. Η f-URS/RIRS αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για λίθους ουρητήρα και νεφρού μεγέθους έως 2cm. Η εφαρμογή των νέων τεχνολογιών προσφέρει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά επιτυχίας στην αντιμετώπιση ακόμη και μεγαλύτερων νεφρικών λίθων.
«Η επίτευξη ενός υψηλού ποσοστού ελεύθερου λιθίασης (stone free rate, SFR) αποτελεί κρίσιμο σημείο στη θεραπεία της ουρολιθίασης», αναφέρει ο επιστήμονας και εξηγεί:
Το ποσοστό ελεύθερου λίθου σχετίζεται με:
- Τη χειρουργική εξειδίκευση
- Την κατάλληλη επιλογή ασθενών
- Τη χειρουργική τεχνική
- Το διαθέσιμο χειρουργικό εξοπλισμό
Με την έλευση των lasers υψηλής ισχύος στην παλίνδρομη ενδονεφρική χειρουργική, η κονιορτοποίηση του λίθου ως μέθοδος είναι εξίσου αποτελεσματική με τον κατακερματισμό και μπορεί να γίνει η προτιμώμενη μέθοδος λιθοτριψίας», προσθέτει.
Tι συμβαίνει με τα υπολείμματα θραυσμάτων των λίθων
Παρά τις συνεχείς εξελίξεις στις χειρουργικές θεραπείες, οι ουρολόγοι και οι ασθενείς συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν υπολείμματα θραυσμάτων λίθων (residual stone fragments, RSF).
Η κλινική σημασία αυτών των υπολειμματικών θραυσμάτων παραμένει υπό συζήτηση και μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του μεγέθους του θραύσματος, της θέσης και ακόμη και της σύνθεσης.
Τα RSFs μπορούν να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα:
- Εξέλιξη και υποτροπή της ουρολιθίασης
- Λοίμωξη/απόφραξη
- Ανάγκη για επανεπέμβαση
Εύκαμπτη νεφρολιθοτριψία με laser υψηλής ισχύος και χρήση ουρητηρικού θηκαριού με εύκαμπτο άκρο πλοήγησης και αναρρόφηση: μέθοδος εκλογής για την αντιμετώπιση των λίθων νεφρού και ουρητήρα με υψηλό ποσοστό ελεύθερο λιθίασης και διατήρηση ασφαλούς ενδονεφρικής πίεσης
Για την ταυτόχρονη βελτίωση της αναρρόφησης σκόνης και της απομάκρυνσης των θραυσμάτων, νέες τεχνικές με ουρητηρικά θηκάρια με εύκαμπτο άκρο πλοήγησης και αναρρόφηση χρησιμοποιούνται στην καθημερινή πρακτική για τη βελτίωση του ποσοστού ελεύθερου λιθίασης, την ελαχιστοποίηση των επιπλοκών και την αποφυγή της επανεπέμβασης.
Ο βασικός στόχος σε μία επέμβαση για την αντιμετώπιση της ουρολιθίασης είναι η μεγιστοποίηση του ποσοστού χωρίς λίθο, μέσω της πιο οικονομικά αποδοτικής προσέγγισης με τη λιγότερη δυνατή νοσηρότητα.
Τα πλεονεκτήματα της χρήσης συσκευής αναρρόφησης με εύκαμπτο άκρο πλοήγησης κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης RIRS είναι:
- Μείωση της θερμοκρασίας και της ενδονεφρικής πίεσης
- Μείωση του κίνδυνου μ/χ λοίμωξης
- Βελτίωση ποσοστού ελεύθερου λίθου
- Βελτίωση χειρουργικού χρόνου
Συμπερασματικά
«Η αντιμετώπιση της λιθίασης του ουροποιητικού συστήματος αντιπροσωπεύει ένα ταχέως εξελισσόμενο πεδίο της ουρολογίας. Η εξατομικευμένη αντιμετώπιση του λιθιασικού ασθενή με προηγμένες ενδοουρολογικές τεχνικές αποτελεί το “κλειδί” της επιτυχίας», καταλήγει ο κ. Μπουζαλάς.
Φωτογραφία: iStock
