Τσιμπούρια: Πώς θα προστατευθείτε στις διακοπές – Τα σημεία που πρέπει να ελέγχετε

Η εποχή των τσιμπουριών βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη και τα δεδομένα προκαλούν ανησυχία. Παράλληλα, οι ασθένειες που μεταδίδονται από τα τσιμπούρια, όπως η νόσος του Lyme, η τουλαραιμία και η αναπλάσμωση, αυξάνονται ανησυχητικά σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η σωστή ενημέρωση και οι τακτικοί έλεγχοι σώματος μετά από δραστηριότητες στη φύση μπορούν να αποτρέψουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία. Ο κ. Νικόλαος Σύψας, Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων μίλησε στο Newsbeast για τους κινδύνους αλλά και την προστασία από το τσίμπημα τσιμπουριών.

• Με αφορμή το θάνατο κτηνοτρόφου από τσίμπημα τσιμπουριού αλλά και τη νόσηση γιατρού που τον περιέθαλψε, δώστε μας το δικό σας σχόλιο.

Ευτυχώς τα νοσήματα από τσίμπημα τσιμπουριού είναι σπάνια, δεν είναι στην καθημερινότητά μας. Συμβαίνουν αλλά δεν είναι συχνά.

• Ποιες ασθένειες μπορούν να μεταδώσουν τα τσιμπούρια στον άνθρωπο;

Μία ασθένεια είναι ο αιμορραγικός πυρετός της Κριμαίας Κονγκό που μας απασχόλησε και τις τελευταίες ημέρες. Υπάρχει επίσης ο Μεσογειακός κηλιδώδης πυρετός (ρικετσίωση), η νόσος Lyme ή αλλιώς λέγεται μπορελίωση, η αναπλάσμωση και μία εγκεφαλίτιδα που προσβάλει τον εγκέφαλο και ονομάζεται κρωτονογενής εγκεφαλίτιδα από την οποία είχαμε και σποραδικά περιστατικά και στην Ελλάδα.

• Με ποιους τρόπους γίνεται η μετάδοση στον άνθρωπο;

Γενικά το τσιμπούρι τρέφεται με το αίμα άλλων ζώων. Επομένως προσκολλάται πάνω στο δέρμα ενός ζώου και βάζει την προβοσκίδα του μέσα στο δέρμα και ρουφάει αίμα. Αν το ζώο είναι μολυσμένο από κάποιον ιό, για παράδειγμα αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό, τότε το τσιμπούρι παίρνει τον ιό μέσα του και όταν τσιμπήσει έναν άνθρωπο, του τον μεταδίδει. Αυτός είναι ο κύριος τρόπος μετάδοσης αλλά υπάρχουν κι άλλοι. Ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό μεταδίδεται και από άνθρωπο σε άνθρωπο, όπως συνέβη και στην περίπτωση της γιατρού που νόσησε ενώ φρόντιζε τον ασθενή.

Επίσης, μπορεί να μεταδοθεί και από γαλακτοκομικά προϊόντα τα οποία δεν είναι παστεριωμένα, όπως γάλα, γιαούρτι και μαλακά τυριά.

• Τα πρώτα συμπτώματα ποια είναι;

Εάν μας τσιμπήσει ένα μολυσμένο τσιμπούρι, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων δεν θα έχουμε κανένα σύμπτωμα. Το 85% των περιπτώσεων δεν θα έχουν κανένα απολύτως σύμπτωμα. Το υπόλοιπο 15% θα κάνουν συμπτώματα όπως αυτά της γρίπης. Δηλαδή, μία με δύο εβδομάδες μετά το τσίμπημα μπορεί να εμφανιστεί πυρετός, πονοκέφαλος, πόνος στα κόκκαλα, κόπωση, ζάλη, πονόλαιμος, πόνος στην κοιλιά, διάρροια, ναυτία ή έμετος. Όλα αυτά είναι ασαφή συμπτώματα που παραπέμπουν σε ίωση ή γρίπη.

Σε πιο σοβαρά περιστατικά παρουσιάζεται σύγχυση ή ακόμα και να πέσει ο ασθενής σε κώμα ή να παρουσιαστούν μελανιές, αιματουρία ή να φτύνει αίμα – στο τέλος έχει ανεπάρκεια πολλαπλών οργάνων και κυκλοφορικό σοκ, και ο ασθενής καταλήγει. Στα σοβαρά περιστατικά, επειδή δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία η θνητότητα μπορεί να φτάσει το 30-40%.

• Το τσιμπούρι «αγαπάει» κάποια συγκεκριμένα σημεία του σώματος;

Το τσιμπούρι θέλει σημεία του σώματος με υγρασία και σε πτυχές. Για παράδειγμα, στο στήθος των γυναικών που κάνει πτυχή, πίσω από το γόνατο, στις μασχάλες, στην περιοχή του περινέου που είναι τα γεννητικά όργανα, στον αφαλό, ανάμεσα στα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών και στο τριχωτό της κεφαλής.

• Μπορεί να γίνει πρόληψη για την αποφυγή των τσιμπημάτων των τσιμπουριών;

Τα τσιμπούρια ζουν στην εξοχή, άρα εκεί όπου υπάρχει πυκνή βλάστηση, λιβάδια στην ύπαιθρο, ακόμα και σε αστικά δάση όπως το Πεδίον του Άρεως ή κάπου αλλού, καλό είναι να φοράμε ρούχα που καλύπτουν το σώμα και κλειστά παπούτσια αλλά κυρίως να μην ακουμπάμε με τα χέρια το γρασίδι και τα λουλούδια.

Επίσης, καλό είναι να χρησιμοποιήσουμε εντομοαπωθητικά στο δέρμα και τα ρούχα μας ώστε να μην κολλάει επάνω το τσιμπούρι. Εάν πάμε για πικνίκ, να μην καθόμαστε πάνω στο γρασίδι αλλά να ρίξουμε μία κουβέρτα ή ένα σεντόνι.

Αν έχουμε ζώα, να τα πηγαίνουμε τακτικά στον κτηνίατρο για αποπαρασίτωση.

Τέλος, όταν γυρίζουμε από την βόλτα μας, να κάνουμε ντους και να κοιτάξουμε σχολαστικά το δέρμα μας με ένα φακό για να δούμε εάν υπάρχει τσιμπούρι.

• Εάν τελικά κάποιον τον τσιμπήσει ένα τσιμπούρι, τι πρέπει να κάνει;

Εάν βρούμε τσιμπούρι στο σώμα μας, πρέπει να το αφαιρέσουμε όσο το δυνατό συντομότερα. Εδώ όμως πρέπει να δείξουμε προσοχή: Δεν το τραβάμε από το σώμα, αλλά με λαβίδα με στενές άκρες το τραβάμε από το κεφάλι ώστε να μην μείνει το κεφάλι ή η προβοσκίδα μέσα στο δέρμα μας, ούτε ρίχνουμε πάνω του οινόπνευμα, απορρυπαντικά ή οτιδήποτε άλλο.

Εάν δεν ξέρουμε πώς να το κάνουμε, πηγαίνουμε στο πλησιέστερο κέντρο υγείας ή νοσοκομείο ώστε να το κάνει κάποιος που ξέρει.

Σημαντικό: Δεν πρέπει να ζουλάμε με τα δάχτυλα το τσιμπούρι, γιατί μπορεί να μολυνθούμε.

• Μπορεί να πάρει κάποιος αντιβίωση προληπτικά ή θα πρέπει να μιλήσει με γιατρό;

Αυτό γίνεται κυρίως σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης όπου ενδημεί η νόσος του Lyme, αλλά να πάτε στο γιατρό σας όπου θα δει το σημείο όπου υπήρξε το τσιμπούρι και θα κρίνει ο ίδιος αν θα πάρετε μία δόση αντιβιοτικού ή όχι.

Επίσης, είναι σημαντικό εάν σας τσιμπήσει τσιμπούρι και αφού το βγάλετε, να παρακολουθείτε την υγεία σας για τουλάχιστον 2-3 εβδομάδες μήπως κάνετε συμπτώματα όπως πυρετό, εξάνθημα ή μελανιές και να ενημερώνετε τον γιατρό σας.

• Επηρεάζει η εποχή ή η περιοχή την εμφάνισή τους;

Συνήθως εμφανίζονται άνοιξη, καλοκαίρι ή φθινόπωρο που ο κόσμος πηγαίνει στην εξοχή ανέτοιμος.