Ποιοι παράγοντες του τρόπου ζωής επηρεάζουν τον κίνδυνο αναπτύξεώς τους. Ποιοι έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο.
Άνοια, εγκεφαλικό και κατάθλιψη είναι εξαιρετικά συχνά και δημιουργούν πολλά προβλήματα στους πάσχοντες. Ολοένα περισσότερα επιστημονικά δεδομένα, όμως, δείχνουν ότι δεν είναι αναπόφευκτα, αλλά μπορούν να αποτραπούν σε μεγάλο βαθμό εάν καταπολεμήσουμε ορισμένους παράγοντες κινδύνου που βρίσκονται υπό τον έλεγχό μας.
Τώρα, μία νέα συνδυασμένη ανάλυση (μετανάλυση) αποκαλύπτει ότι τουλάχιστον 17 παράγοντες συμβάλλουν στην ανάπτυξή τους. Έστω και έναν να αντιμετωπίσουμε από αυτούς, θα μειωθεί ο κίνδυνος αναπτύξεως και των τριών παθήσεων, λένε οι ερευνητές. Οι παράγοντες αυτοί είναι (με τυχαία σειρά):
- Η υπέρταση
- Τα περιττά κιλά
- Η νεφρική νόσος
- Το αυξημένο «ζάχαρο» (υψηλή γλυκόζη αίματος ή σάκχαρο)
- Η υψηλή ολική χοληστερόλη
- Η κατανάλωση αλκοόλ
- Η ανθυγιεινή διατροφή
- Η μείωση (βαρηκοΐα) ή απώλεια της ακοής
- Ο πόνος
- Η καθιστική ζωή
- Ο ανεπαρκής ή φτωχής ποιότητας ύπνος
- Το κάπνισμα
- Το στρες
- Η απουσία νοητικώς απαιτητικών δραστηριοτήτων (π.χ. παζλ) στον ελεύθερο χρόνο
- Τα καταθλιπτικά συμπτώματα
- Η απουσία σκοπού στη ζωή
- Η έλλειψη κοινωνικών επαφών
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry. Βασίζονται στην συνδυασμένων ανάλυση των ευρημάτων 59 προγενέστερων μεταναλύσεων, οι οποίες δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2000 και 2023.
Ο μεγαλύτερος αντίκτυπος
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, το τουλάχιστον 60% των εγκεφαλικών επεισοδίων, το 40% των περιστατικών άνοιας και το 35% των κρουσμάτων κατάθλιψης σε προχωρημένη ηλικία οφείλονται σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου.
Οι παράγοντες αυτοί έχουν σημαντική αλληλοκάλυψη μεταξύ των τριών καταστάσεων, λόγω κοινής παθοφυσιολογίας.
Στην παρούσα μελέτη θέλησαν να εξακριβώσουν ποιοι ακριβώς τροποποιήσιμοι παράγοντες παίζουν ρόλο και ποιος είναι ο αντίκτυπος του καθενός.
Όπως διαπίστωσαν, η υπέρταση και η σοβαρή νεφρική νόσος έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην επίπτωση του εγκεφαλικού, της άνοιας και της κατάθλιψης. Μάλιστα ο αντίκτυπός τους είναι αιτιολογικός, δηλαδή ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την ανάπτυξή τους.
Άλλοι παράγοντες που παίζουν ρόλο, όπως η καθιστική ζωή και η εξάσκηση του εγκεφάλου στον ελεύθερο χρόνο, έχουν μάλλον συμπτωματικό και όχι αιτιολογικό ρόλο, προσθέτουν.
«Η άνοια, το εγκεφαλικό και η κατάθλιψη σε προχωρημένη ηλικία είναι αλληλένδετες καταστάσεις. Επομένως εάν κάποιος αναπτύξει το ένα, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος να εκδηλώσει και ένα άλλο στο μέλλον», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Jasper Senff, μεταδιδακτορικός ερευνητής στα Εργαστήρια Φροντίδας του Εγκεφάλου στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης.
Επειδή όμως οι τρεις καταστάσεις έχουν κοινούς παράγοντες κινδύνους, η καταπολέμησή τους μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της συχνότητας περισσοτέρων της μιας καταστάσεων, πρόσθεσε.
Φωτογραφία: iStock
