Τι αναφέρει η Βρετανική Αρχή Προστασίας της Υγείας (UKHSA). Από ποια θερμοκρασία αρχίζουν τα προβλήματα.
Το κρύο επηρεάζει με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους την υγεία μας, διότι δεν αυξάνει μόνον την κυκλοφορία ιώσεων όπως η γρίπη και οι γαστρεντερίτιδες, αλλά επιδεινώνει τα υφιστάμενα καρδιαγγειακά και αναπνευστικά προβλήματα.
Μερικές πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα, οι ηλικιωμένοι και τα πολύ μικρά παιδιά, είναι πιθανότερο να επηρεαστούν από το κρύο. Στην πραγματικότητα, όταν τον χειμώνα πέσει πολύ η περιβαλλοντική θερμοκρασία, αυξάνονται τυπικά οι θάνατοι ασθενών όχι μόνον στην διάρκεια των ψυχρών ημερών, αλλά και τις 4 εβδομάδες που ακολουθούν, αναφέρει η Βρετανική Αρχή Προστασίας της Υγείας (UKHSA).
Τις αμέσως επόμενες εβδομάδες αυξάνονται και οι θάνατοι από λοιμώξεις, όπως η πνευμονία, προσθέτει.
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Όπως εξηγεί η UKHSA, όταν κάνει κρύο ο ανθρώπινος οργανισμός καταβάλλει προσπάθεια για να διατηρήσει την εσωτερική θερμοκρασία του στους περίπου 37,5 βαθμούς Κελσίου. Η προσπάθεια αυτή οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του κινδύνου να αναπτυχθεί θρόμβωση.
Εάν κάποιος πάσχει ήδη από κάποιο καρδιαγγειακό νόσημα, αυξάνονται οι πιθανότητές του να εκδηλώσει έμφραγμα ή εγκεφαλικό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τον χειμώνα είναι αυξημένη η θνησιμότητα και από τα δύο.
Λοιμώξεις του αναπνευστικού και γαστρεντερίτιδες
Το κρύο αυξάνει επίσης τον κίνδυνο μολύνσεως από διάφορους ιούς που προκαλούν αναπνευστικές λοιμώμεις. Γρίπη, κοινά κρυολογήματα (είθισται να αποκαλούνται «ιώσεις») και COVID-19 είναι πολύ πιο συχνές λοιμώξεις τον χειμώνα.
Αυτό σχετίζεται με διάφορους παράγοντες. Κατ’ αρχάς, περνάμε πιο πολύ χρόνο σε κλειστούς χώρους, συνήθως με κλειστά παράθυρα. Ο συγχρωτισμός διευκολύνει την μετάδοση των ιών.
Επιπλέον, ο κρύος, ξηρός αέρας αποξηραίνει τον βλεννογόνο στη μύτη και στον λαιμό. Με αυτό τον τρόπο μειώνεται η δραστηριότητα των λεπτών τριχιδίων που απωθούν τους παθογόνους μικροοργανισμούς και διευκολύνεται η διέλευση των ιών προς το εσωτερικό του σώματος.
Πολλοί ιοί, εξ άλλου, ευδοκιμούν όταν κάνει κρύο. Οι ρινοϊοί, λ.χ., που προκαλούν τα κρυολογήματα, αναπαράγονται καλύτερα στο ψυχρό περιβάλλον της ρινικής κοιλότητας. Οι ιοί της γρίπης και της COVID-19 είναι πιο σταθεροί και λοιμογόνοι (μεταδοτικοί) στον κρύο, ξηρό αέρα.
Επιπλέον, η έκθεση στο κρύο καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα και συστέλλει τους αεραγωγούς. Το γεγονός αυτό αυξάνει την παραγωγή βλέννας στο αναπνευστικό. Έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος βρογχίτιδας και πνευμονίας.
Όταν κάνει κρύο αυξάνονται και άλλες λοιμώξεις, όπως οι γαστρεντερίτιδες που προκαλούνται από νοροϊό. Και αυτός ο ιός επιβιώνει καλύτερα στις χαμηλές θερμοκρασίες.
Ποιες είναι οι επικίνδυνες θερμοκρασίες
Οι κίνδυνοι αυτοί δεν είναι αυξημένοι μόνον σε συνθήκες ακραίου ψύχους. Οι δυνητικές επιπτώσεις στην υγεία αρχίζουν να γίνονται εμφανείς όταν στους εξωτερικούς χώρους η μέση θερμοκρασία κυμαίνεται μεταξύ 4 και 8 βαθμών Κελσίου. Οι θερμοκρασίες αυτές σημαίνουν μεν ότι κάνει κρύο, αλλά όχι παγωνιά.
Στους εσωτερικούς χώρους, ο οργανισμός αρχίζει να εκδηλώνει αρνητικές επιδράσεις όταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 18 βαθμούς Κελσίου, τονίζει η UKHSA.
Επιπλέον, ο κίνδυνος εκδηλώσεως προβλημάτων υγείας αυξάνεται αθροιστικά, καθώς συσσωρεύονται οι ημέρες με μέτριο κρύο.
Ατυχήματα και υποθερμία
Τα πιθανά προβλήματα υγείας, όμως, δεν τελειώνουν εδώ. Η δύναμη και η ευκινησία μας συχνά μειώνονται όταν κάνει κρύο και στους πάσχοντες από αρθρίτιδα τα συμπτώματα επιδεινώνονται στα κρύα, υγρά σπίτια.
Η βροχή, το χιόνι και ο πάγος συνιστούν πρόσθετα προβλήματα, αφού αυξάνουν τον κίνδυνο ολίσθησης και πτώσης στους εξωτερικούς χώρους. Τον χειμώνα πληθαίνουν οι επείγουσες διακομιδές στα νοσοκομεία λόγω πτώσεων, όσο μειώνεται η περιβαλλοντική θερμοκρασία.
Και μετά είναι ο κίνδυνος υποθερμίας. Κατ’ αυτήν, η εσωτερική σωματική θερμοκρασία μειώνεται επικίνδυνα, επειδή ο οργανισμός αδυνατεί πλέον να τη ρυθμίσει. Αν η υποθερμία δεν αντιμετωπιστεί αμέσως και σωστά, μπορεί να απειλήσει τη ζωή.
Δηλητηριάσεις και μούχλα
Στις απειλές του χειμώνα πρέπει επίσης να προστεθούν οι δηλητηριάσεις από μονοξείδιο του άνθρακα και οι κίνδυνοι από τη μούχλα στο σπίτι.
Το μονοξείδιο του άνθρακα εκλύεται από την ατελή καύση οργανικών ουσιών, όπως το υγραέριο, τα ξύλα, το πέλετ κ.λπ. Μαγκάλια, σόμπες, τζάκια, ακόμα και οι φορητές γεννήτριες παράγουν μονοξείδιο του άνθρακα, όταν δεν είναι εγκατεστημένες σωστά, είναι ελαττωματικές ή δεν συντηρούνται.
Εάν οι προαναφερθείσες συσκευές λειτουργούν σε κλειστούς χώρους, που δεν αερίζονται επαρκώς, υπάρχει κίνδυνος δηλητηρίασης από το μονοξείδιο του άνθρακα. Τα ύποπτα συμπτώματα συμπεριλαμβάνουν:
- Πονοκέφαλο
- Ζάλη
- Ναυτία και έμετο
- Αδυναμία
- Σύγχυση
- Απώλεια των αισθήσεων
Δυστυχώς αρκετοί άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο (και) στην Ελλάδα από τις αναθυμιάσεις συσκευών που χρησιμοποιούνται πρωτίστως για να αντέξουν οι άνθρωποι το κρύο του χειμώνα.
Όσον αφορά την μούχλα, αυτή αναπτύσσεται εύκολα στα υγρά και ελλιπώς θερμαινόμενα σπίτια. Τα σπόρια της μούχλας μπορούν να επιδεινώσουν το άσθμα και να συμβάλλουν στις αναπνευστικές λοιμώξεις.
Φωτογραφία: iStock