Η χαμηλή ενέργεια, η μειωμένη σεξουαλική επιθυμία και η στυτική δυσλειτουργία αποδίδονται συχνά στη χαμηλή τεστοστερόνη. Και όταν αναζητείται η αιτία της πτώσης της, η ηλικία βρίσκεται συνήθως στο επίκεντρο, καθώς τα επίπεδα της ορμόνης αρχίζουν να μειώνονται μετά τα 40.
Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα στρέφει την προσοχή σε έναν άλλο παράγοντα: το λίπος που συσσωρεύεται βαθιά στην περιοχή της κοιλιάς μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από τα χρόνια που περνούν.
Πρόκειται για το σπλαχνικό λίπος, το οποίο περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα. Διαφέρει από το υποδόριο λίπος, δηλαδή το μαλακό λίπος ακριβώς κάτω από το δέρμα. Μάλιστα, επειδή δεν είναι ορατό, ακόμη και άνδρες με φυσιολογικό βάρος ή λεπτή σιλουέτα μπορεί να έχουν αυξημένες ποσότητες.
Τι έδειξε η έρευνα για το «κρυφό» λίπος
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the Endocrine Society, ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 4.948 άνδρες στις ΗΠΑ, ηλικίας 20 έως 59 ετών.
Σε κάθε κατηγορία δείκτη μάζας σώματος – φυσιολογικού βάρους, υπέρβαρων και παχύσαρκων – οι άνδρες με περισσότερο σπλαχνικό λίπος είχαν κατά 33% έως 36% χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης από εκείνους με λιγότερο. Αντίστοιχα, μεταξύ ανδρών με παρόμοια περίμετρο μέσης, όσοι είχαν περισσότερο σπλαχνικό λίπος εμφάνιζαν επίπεδα τεστοστερόνης χαμηλότερα κατά περίπου 25% έως 39%.
Το εύρημα υποδεικνύει ότι σημασία δεν έχει μόνο η ηλικία ή ο αριθμός στη ζυγαριά, αλλά και το σημείο στο οποίο αποθηκεύει λίπος το σώμα.
Όπως επισημαίνουν ενδοκρινολόγοι και ανδρολόγοι στο Science Focus του BBC, στους άνδρες κάτω των 60 ετών η περίμετρος μέσης και το σωματικό λίπος συνδέονταν πολύ ισχυρότερα με την τεστοστερόνη από ό,τι η ηλικία. Η μελέτη αποδεικνύει συσχέτιση και όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Παρ’ όλα αυτά, αναδεικνύει μια διαφορετική πτυχή για την πτώση της τεστοστερόνης, η οποία συνδεόταν απόλυτα με την ηλικία.
Οι ειδικοί σημειώνουν επίσης ότι όσοι άνδρες εμφανίζουν στυτική δυσλειτουργία ή έντονη κόπωση, είναι πιθανότερο να έχουν και άλλα προβλήματα υγείας ή χαμηλότερα επίπεδα φυσικής κατάστασης. Αντίθετα, άνδρες στα 70 τους που ασκούνται συστηματικά, διατηρούν συγκριτικά υψηλή τεστοστερόνη και δεν εμφανίζουν αντίστοιχα προβλήματα.
Ο ρόλος της τεστοστερόνης πέρα από τη σεξουαλική λειτουργία
Η τεστοστερόνη παράγεται στους όρχεις και συμβάλλει στη διατήρηση της σεξουαλικής λειτουργίας. Παράλληλα, υποστηρίζει την υγεία των μυών και των οστών, καθώς και την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Τα χαμηλά επίπεδά της μπορούν επομένως να συμβάλουν στην απώλεια μυϊκής μάζας, στη μείωση της οστικής πυκνότητας και στην αναιμία.
Η ορμόνη βοηθά επίσης στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ μυϊκού και λιπώδους ιστού. Σύμφωνα με ενδοκρινολόγους, οι άνδρες με χαμηλή τεστοστερόνη μπορεί να συσσωρεύουν περισσότερο λίπος, ιδιαίτερα στην κοιλιά, ενώ ταυτόχρονα χάνουν μυϊκή μάζα. Η σχέση αυτή είναι αμφίδρομη: το περισσότερο σπλαχνικό λίπος αυξάνει την πιθανότητα χαμηλής τεστοστερόνης, ενώ η χαμηλή τεστοστερόνη ευνοεί τη συσσώρευση κοιλιακού λίπους.
Πριν τις εξετάσεις αίματος, πάρτε μια μεζούρα
Η μέτρηση των επιπέδων τεστοστερόνης γίνεται με μια εξέταση αίματος. Οι τιμές θα πρέπει να αξιολογούνται από ειδικό καθώς συχνά παρουσιάζονται διακυμάνσεις εξαιτίας διάφορων παραγόντων, όπως μια ασθένεια, ο ανεπαρκής ύπνος ή η χρήση ορισμένων φαρμάκων. Επίσης θα πρέπει να ερμηνεύονται από γιατρό σε συνδυασμό με σχετικά συμπτώματα, καθώς οι τιμές από μόνες τους δεν λένε οπωσδήποτε κάτι.
Πριν όμως μπείτε στη διαδικασία μιας εξέτασης αίματος για την τεστοστερόνη, καλύτερα πάρτε μια μεζούρα. Η μέτρηση της μέσης είναι ένας γρήγορος και απλός τρόπος για να αποκτήσετε μια πρώτη ένδειξη αυξημένης συσσώρευσης κοιλιακού λίπους.
Η μέτρηση πρέπει να γίνεται στο μέσο της απόστασης μεταξύ της χαμηλότερης πλευράς και της κορυφής του οστού της λεκάνης, αφού εκπνεύσετε φυσιολογικά.
Ως απλός κανόνας, η περίμετρος μέσης θα πρέπει να είναι μικρότερη από το μισό του ύψους σας. Σε μια γενική εικόνα:
- Περίμετρος μέσης 94 εκατοστών και άνω υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο.
- Περίμετρος 102 εκατοστών και άνω υποδηλώνει υψηλό κίνδυνο.
Οι έξυπνες ζυγαριές ανάλυσης σύστασης σώματος μπορούν επίσης να προσφέρουν μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του σπλαχνικού λίπους.
Πώς να αντιστρέψετε την κατάσταση
Το ενθαρρυντικό είναι ότι το σπλαχνικό λίπος μπορεί να μειωθεί με αλλαγές στον τρόπο ζωής. Η αερόβια άσκηση, ακόμη και μέτριας έντασης δραστηριότητες – όπως το ελαφρώς γρήγορο περπάτημα ή η ποδηλασία – συμβάλλουν στη μείωσή του. Η προπόνηση με αντιστάσεις δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα βοηθά στη διατήρηση των μυών και υποστηρίζει επίσης υγιή επίπεδα τεστοστερόνης.
Οι ειδικοί συστήνουν ακόμη να περιορίσετε το αλκοόλ, τα ζαχαρούχα ροφήματα και τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες, όπως πατατάκια, μπισκότα και γλυκίσματα. Τα γεύματα είναι προτιμότερο να βασίζονται σε πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και ολόκληρα, ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο ύπνος.
Η μείωση του σπλαχνικού λίπους μπορεί να βοηθήσει τα επίπεδα τεστοστερόνης να ανακάμψουν. Όπως επισημαίνουν ενδοκρινολόγοι, η χαμηλή τεστοστερόνη που συνδέεται με την παχυσαρκία είναι δυνητικά αναστρέψιμη.
Μελέτες δείχνουν ότι η απώλεια βάρους συνοδεύεται από άνοδο της τεστοστερόνης και ότι όσο μεγαλύτερη είναι η απώλεια, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η βελτίωση. Οι αλλαγές αυτές μπορούν να γίνουν εμφανείς μέσα σε λίγους μήνες.
Τι ισχύει για τα φάρμακα απώλειας βάρους
Θα μπορούσαν φάρμακα όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, οι δραστικές ουσίες των φαρμάκων GLP-1, να συμβάλουν σε αυτή τη διαδικασία; Σύμφωνα με τους ενδοκρινολόγους, πρόσφατες μελέτες φαίνεται να συνδέουν τη χρήση των συγκεκριμένων φαρμάκων και με αύξηση της τεστοστερόνης.
Ωστόσο, στα ερευνητικά δεδομένα που περιγράφονται δεν περιλαμβάνονται ακόμη μεγάλης κλίμακας τυχαιοποιημένες δοκιμές. Τα ευρήματα είναι συμβατά με τη γνωστή σχέση μεταξύ απώλειας βάρους και βελτίωσης των επιπέδων της ορμόνης.
Η τεστοστερόνη μπορεί, επομένως, να λειτουργεί ως ένα είδος «βαρόμετρου» της συνολικής φυσικής κατάστασης. Και, σε αντίθεση με την ηλικία, η φυσική κατάσταση και τα σπλαχνικό λίπος είναι κάτι που μπορείτε να επηρεάσετε.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
