Εξετάζεται κατά προτεραιότητα από την αμερικανική υπηρεσία φαρμάκων. Τι έδειξε νέα μελέτη.
Ένα νέο στοχευμένο φάρμακο φαίνεται να παρατείνει σημαντικά τη ζωή γυναικών με προχωρημένο ή υποτροπιάζοντα καρκίνο του ενδομητρίου, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του τελικού σταδίου (φάση ΙΙΙ) των κλινικών μελετών.
Με βάση αυτά τα ευρήματα, η αμερικανική ρυθμιστική Αρχή φαρμάκων (FDA) έκανε δεκτό το φάρμακο για αξιολόγηση κατά προτεραιότητα.
Το φάρμακο ονομάζεται sacituzumab tirumotecan ή εν συντομία sac-TMT. Προσκολλάται επιλεκτικά σε μία πρωτεΐνη στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων που λέγεται TROP2. Στη συνέχεια απελευθερώνει μία χημική ουσία, που οδηγεί τα καρκινικά κύτταρα στον θάνατο. Η πρωτεΐνη αυτή είναι συνηθισμένη στους όγκους του ενδομητρίου.
Η νέα, διεθνής μελέτη διεξήχθη σε 776 γυναίκες από 31 χώρες του κόσμου. Οι ασθενείς έπασχαν από προχωρημένο ή υποτροπιάζοντα καρκίνο του ενδομητρίου. Όλες είχαν λάβει έως και τρεις προγενέστερες γραμμές θεραπείας, συμπεριλαμβανομένων χημειοθεραπείας και ανοσοθεραπείας.
Οι ερευνητές τις χώρισαν τυχαία σε δύο ομάδες. Στις 386 από αυτές χορήγησαν το νέο φάρμακο, ενώ στις υπόλοιπες χορήγησαν την καθιερωμένη χημειοθεραπεία.
Όπως διαπίστωσαν, οι γυναίκες που έλαβαν το πειραματικό (ερευνητικό) φάρμακο είχαν κατά 41% λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν εξέλιξη του καρκίνου τους. «Εξέλιξη» σημαίνει να μεγαλώσει ο όγκος τους σε μέγεθος και να εξαπλωθεί σε άλλα σημεία του σώματος.
Ειδικότερα, το χρονικό διάστημα χωρίς εξέλιξη της νόσου ήταν 7,2 μήνες κατά μέσον όρο με το νέο φάρμακο. Με την καθιερωμένη χημειοθεραπεία ήταν 3,9 μήνες.
Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι το φάρμακο μείωσε κατά 32% τον κίνδυνο θανάτου. Έτσι οι ασθενείς έζησαν κατά μέσον όρο (διάμεση επιβίωση) 19 μήνες με αυτό, έναντι 12,1 μηνών με την χημειοθεραπεία. «Διάμεση επιβίωση» σημαίνει πως οι μισές γυναίκες έζησαν περισσότερο και οι υπόλοιπες λιγότερο από αυτά τα όρια.
Επιπλέον, το σχεδόν 35% των γυναικών που έλαβαν το φάρμακο παρουσίασαν συρρίκνωση των όγκων τους. Το αντίστοιχο ποσοστό με τη χημειοθεραπεία ήταν 17%.
Περιορισμένες επιλογές
Τα νέα ευρήματα ανακοινώθηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ESMO 2026). Ταυτοχρόνως δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet.
Όπως σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους, οι θεραπευτικές επιλογές όταν εξελιχθεί ο καρκίνος του ενδομητρίου μετά από χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία είναι περιορισμένες. Γι’ αυτό τον λόγο η πρόγνωση είναι φτωχή.
Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η έκτη συχνότερη κακοήθης νόσος στις γυναίκες. Υπολογίζεται ότι ετησίως καταγράφονται περισσότερα από 434.000 νέα κρούσματα σε όλο τον κόσμο. Επιπλέον, εκτιμάται ότι περισσότερες από 100.000 γυναίκες πεθαίνουν κάθε χρόνο εξαιτίας του.
Η νέα μελέτη έδειξε πως το νέο φάρμακο είχε αρκετές, συχνές και μερικές φορές σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Συνήθως όμως ήταν διαχειρίσιμες. Οι πιο συχνές ήταν αναιμία και ουδετεροπενία, φλεγμονή στο στόμα (στοματίτιδα) και ξηροφθαλμία. Ωστόσο το περίπου 3% των ασθενών διέκοψαν τη θεραπεία λόγω των ανεπιθύμητων ενεργειών της.
Επιβράδυνση της εξέλιξης
«Η μελέτη μας δίνει ελπίδα στις γυναίκες σε όλο τον κόσμο οι οποίες ζουν με καρκίνο του ενδομητρίου», δήλωσε η ερευνήτρια Dr. Mich- Lightfoot, επίκουρη καθηγήτρια Γυναικολογικής Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.
«Η συχνότητα και η θνησιμότητα από τη νόσο αυξάνονται διαρκώς, εξαιτίας ιδιαιτέρως επιθετικών υποτύπων. Φάρμακα όπως το sacituzumab tirumotecan είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση αυτών των επιθετικών καρκίνων, επιβραδύνοντας την εξέλιξή τους και παρατείνοντας την επιβίωση μετά την υποτροπή τους», πρόσθεσε.
Η απόφαση της αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA) που εξετάζει τα δεδομένα για το νέο φάρμακο, αναμένεται έως τον Ιούνιο του 2027.
Φωτογραφία: iStock
