Τι αποκαλύπτει στο -.gr ο επιβλέπων ερευνητής της μελέτης, Dr. S. Jay Olshansky, για τις συνήθειες των κατοίκων των «μπλε ζωνών» που φτάνουν τα 100 χρόνια ζωής
Η Μπολοτάνα (Bolotana), το μικρό χωριό της Σαρδηνίας, με πληθυσμό μόλις 2.266 κατοίκους, προσέλκυσε το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας, καθώς εντοπίστηκαν σε μελέτη ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά μακροζωίας, ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών
Η διεθνής ομάδα των ερευνητών από την Ιταλία και τις ΗΠΑ, με την υποστήριξη του National Geographic, ανακάλυψε συγκεκριμένα πώς οι γυναίκες σε αυτό το χωριό έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να ζήσουν έως τα 100 χρόνια, όταν φτάσουν 70 ετών.
- Διαβάστε επίσης – Στη Σαρδηνία βρίσκεται το νέο hotspot της μακροζωίας, λένε οι επιστήμονες
Οι ερευνητές αναλύοντας ιστορικά, δημοτολογικά και εκκλησιαστικά αρχεία, καθώς και οικογενειακά, γενεαλογικά δεδομένα, κατόρθωσαν να επαληθεύσουν πώς οι 70χρονες γυναίκες της περιοχής (το 13,8%) ζουν πολύ περισσότερο συγκριτικά με τις συνομήλικές τους στην υπόλοιπη Ιταλία (3,5% πιθανότητες να φτάσουν τα 100) και τις γυναίκες στις ΗΠΑ (3,6% πιθανότητες).
Να σημειωθεί πώς από τους 2.300 κατοίκους του χωριού Μπολοτάνα, το 54% είναι γυναίκες και το 35% ηλικιωμένοι.
Με την παραπάνω διαπίστωση δεν αποκλείεται το συγκεκριμένο χωριό της Σαρδηνίας, να ενταχθεί στο κατάλογο των «μπλε ζωνών», δηλαδή των περιοχών της μακροζωΐας.
Οι πέντε γεωγραφικές περιοχές που έγιναν γνωστές ως «Μπλε Ζώνες» (Blue Zones) είναι: η Ικαρία (Ελλάδα), η Σαρδηνία (Ιταλία), η Οκινάουα (Ιαπωνία), η Χερσόνησος Νικόγια (Κόστα Ρίκα) και η Λόμα Λίντα (Καλιφόρνια, ΗΠΑ).
Ο επιβλέπων ερευνητής της μελέτης Dr. S. Jay Olshansky, καθηγητής Επιδημιολογίας & Βιοστατιστικής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου του Ιλινόις, στο Σικάγο, αναλύει τα ευρήματα της μελέτης στο -.gr.
«Η μελέτη αυτή επιβεβαιώνει αναμφίβολα κάτι που γνωρίζουμε εδώ και αρκετό καιρό: είναι δυνατόν να ζήσει κανείς πολλά χρόνια χωρίς την υποστήριξη προηγμένων ιατρικών τεχνολογιών. Ας μην ξεχνάμε ότι οι κάτοικοι της Μπολοτάνα δεν βασίζονται σε προηγμένες ιατρικές τεχνολογίες για να φτάσουν σε τόσο μεγάλη ηλικία», αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη.
Μακροζωία: Ο Dr. S. Jay Olshansky αποκαλύπτει τα μυστικά της
ΕΡ: Τι ξεχωρίζει τη Μπολοτάνα από τις άλλες «Μπλε Ζώνες» και γιατί οι γυναίκες εκεί φαίνεται ότι ζουν περισσότερο;
J.O: Υπάρχουν αρκετές περιοχές που ξεχωρίζουν για τη μακροζωία των κατοίκων τους, αλλά πολύ λίγες πληρούν τα κριτήρια για να χαρακτηριστούν «Μπλε Ζώνες». Το φαινόμενο της αυξημένης μακροζωίας μπορεί να παρατηρηθεί, για παράδειγμα, σε ορισμένες πόλεις της Φλόριντα, όπου πολλοί άνθρωποι έχουν μετακομίσει σε μεγαλύτερη ηλικία. Για να χαρακτηριστεί, όμως, μια περιοχή ως Μπλε Ζώνη, πρέπει η μακροζωία να αφορά έναν μόνιμο πληθυσμό.
Αυτό που διαπιστώσαμε είναι ότι το χωριό Μπολοτάνα παρουσιάζει χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα των Μπλε Ζωνών που έχουν εντοπιστεί από τις αρχές του 21ου αιώνα: οι κάτοικοί της εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερο προσδόκιμο ζωής και μεγαλύτερη πιθανότητα επιβίωσης σε σύγκριση με τους πληθυσμούς με τη μεγαλύτερη μακροζωία παγκοσμίως.
Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον εδώ να σημειώσουμε ότι, ενώ στην αρχική Μπλε Ζώνη της Σαρδηνίας το αντίστοιχο πλεονέκτημα μακροζωίας παρατηρείται στους άνδρες, στη Μπολοτάνα το πλεονέκτημα αυτό είναι εντονότερο στις γυναίκες. Το γιατί συμβαίνει αυτό δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητό και θα αποτελέσει αντικείμενο μελλοντικής έρευνας.
ΕΡ: Ποια νέα δεδομένα αναδεικνύει η μελέτη σας σχετικά με τους παράγοντες που σχετίζονται με τη μακροζωία;
J.O: Τα συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία προκύπτουν από την κατάρτιση πινάκων επιβίωσης, στους οποίους συνδυάζουμε δεδομένα από περισσότερα έτη, καθώς πρόκειται για έναν μικρό πληθυσμό. Τα διαστήματα εμπιστοσύνης των εκτιμήσεών μας είναι ευρέα, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχει σημαντική στατιστική αβεβαιότητα. Ωστόσο, παρακολουθήσαμε τον συγκεκριμένο πληθυσμό σε περισσότερες από μία χρονικές περιόδους και καταλήξαμε σε παρόμοια αποτελέσματα. Τα ευρήματα, επομένως, συγκλίνουν προς την ίδια κατεύθυνση.
Η μελέτη αυτή επιβεβαιώνει αναμφίβολα κάτι που γνωρίζουμε εδώ και αρκετό καιρό: είναι δυνατόν να ζήσει κανείς πολλά χρόνια χωρίς την υποστήριξη προηγμένων ιατρικών τεχνολογιών. Ας μην ξεχνάμε ότι οι κάτοικοι της Μπολοτάνα δεν βασίζονται σε προηγμένες ιατρικές τεχνολογίες για να φτάσουν σε τόσο μεγάλη ηλικία. Δεν διαθέτουν γυμναστήρια ή οργανωμένες εγκαταστάσεις άσκησης, ούτε χρησιμοποιούν τα λεγόμενα φάρμακα ή σκευάσματα που προορίζονται να παρατείνουν τη ζωή. Η καθημερινότητά τους είναι απλή.
Το μήνυμα είναι ότι ίσως θα έπρεπε να απλοποιήσουμε την καθημερινή μας ρουτίνα, αν θέλουμε να ζήσουμε περισσότερο και με καλύτερη υγεία.
ΕΡ: Αν έπρεπε να προσδιορίσετε έναν μόνο παράγοντα, π.χ. τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα ή τις οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις, ποιος πιστεύετε ότι συμβάλλει περισσότερο στην πρωτοφανή μακροζωία των κατοίκων της Μπολοτάνα;
J.O: Η απάντηση είναι ότι δεν γνωρίζω ποιος είναι ο σημαντικότερος μεμονωμένος παράγοντας. Θα πρέπει πρώτα να πραγματοποιήσουμε γενετική ανάλυση στους κατοίκους της πόλης, για να διαπιστώσουμε αν προκύψουν στοιχεία που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα το φαινόμενο. Σε ό,τι αφορά τον τρόπο ζωής τους, πάντως, είναι αρκετά απλός.
Καταναλώνουν ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα, τρώνε πολλά λαχανικά και φρούτα τοπικής παραγωγής και καταναλώνουν κρέας σπάνια· όταν το κάνουν, πρόκειται για κρέας από ζώα που εκτρέφονται στην περιοχή.
Νομίζω ότι γίνεται αντιληπτή η συνολική εικόνα: στενοί οικογενειακοί δεσμοί, αλληλοϋποστήριξη, ελάχιστη ή καθόλου μοναξιά, εύκολη πρόσβαση σε τρόφιμα υψηλής ποιότητας και περπάτημα σχεδόν παντού.
ΕΡ: Θα μπορούσε το πραγματικό «μυστικό» της μακροζωίας τους να είναι η συνεχής, χαμηλής έντασης σωματική δραστηριότητα που ενσωματώνεται στην καθημερινότητά τους, αντί για την άσκηση με τη συμβατική έννοια του όρου;
J.O: Ναι, αυτό είναι πιθανό. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι είναι αρκετά πιθανό, αλλά θα ήθελα πρώτα να πραγματοποιήσουμε περισσότερη έρευνα.
Αυτό που φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία είναι η συνέπεια και η συνέχεια στην καθημερινή πρακτική. Απλοποιήστε τη διατροφή σας και τη σωματική σας δραστηριότητα. Μην τις περιπλέκετε περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται.
ΕΡ: Ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα που θα θέλατε να κρατήσουμε από την έρευνά σας; Υπάρχουν αλλαγές που θα μπορούσαμε να κάνουμε από σήμερα κιόλας στον τρόπο ζωής μας, ώστε να αυξήσουμε τις πιθανότητές του να ζήσουμε περισσότερο και, κυρίως, με καλύτερη υγεία;
J.O: Δημιουργήστε ένα περιβάλλον διαβίωσης και εργασίας που να ευνοεί εκ φύσεως τη σωματική δραστηριότητα, οποιασδήποτε μορφής. Συνδυάστε το με μια διατροφή βασισμένη κυρίως σε φυτικές τροφές και επισκεφθείτε τακτικά τον γιατρό σας, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως πιθανά προβλήματα υγείας και, όταν αυτά εμφανίζονται, να αντιμετωπίζονται εγκαίρως και αποτελεσματικά.
Οι οικογένεια και οι φίλοι έχουν επίσης μεγάλη σημασία. Καλλιεργείστε και διατηρείστε τις σχέσεις σας με τους άλλους ανθρώπους. Και κάτι ακόμη σημαντικό: οι συστάσεις αυτές ισχύουν για ανθρώπους κάθε ηλικίας, και για τους νέους και για τους μεγαλύτερους σε ηλικία.
Φωτογραφία Istock
