Για πέντε ημέρες, η Αθήνα έγινε ένα από τα σημαντικότερα σημεία συνάντησης της ευρωπαϊκής Παιδιατρικής Νευρο-ογκολογίας.
Από τις 15 έως τις 19 Σεπτεμβρίου 2026, περισσότεροι από 400 επιστήμονες, κλινικοί ιατροί, ερευνητές και επαγγελματίες Υγείας από ολόκληρη την Ευρώπη συναντήθηκαν στην ελληνική πρωτεύουσα στο πλαίσιο του SIOPe Brain Tumour Group (BTG) Annual Meeting και του 8th European Combined Neuro-oncology Course.
Δεν επρόκειτο, όμως, απλώς για ακόμη ένα διεθνές επιστημονικό συνέδριο. Στο επίκεντρο βρέθηκε ένα από τα δυσκολότερα πεδία της σύγχρονης παιδιατρικής ογκολογίας: πώς μπορούμε να θεραπεύσουμε περισσότερα παιδιά και εφήβους με όγκους του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος και, ταυτόχρονα, να προστατεύσουμε όσο γίνεται περισσότερο τη ζωή που θα έχουν μετά τη θεραπεία.
Η Αθήνα στο κέντρο της ευρωπαϊκής Παιδιατρικής Νευρο-ογκολογίας
Τοπικός οικοδεσπότης της διοργάνωσης ήταν η Ελληνική Εταιρεία Παιδιατρικής Αιματολογίας-Ογκολογίας (ΕΕΠΑΟ), σε συνεργασία με τη διεθνή κοινότητα του SIOPE-BTG.
Για την Πανεπιστημιακή Ογκολογική-Αιματολογική Μονάδα, ιδιαίτερη σημασία είχε η συμμετοχή στην Local Organizing Committee των μελών της Ομάδας Νευρο-ογκολογίας, με Πρόεδρο τον Καθηγητή Αντώνη Καττάμη.
Σημαντική ήταν παράλληλα η συμβολή φορέων που στήριξαν τη διοργάνωση, μεταξύ των οποίων ο Σύλλογος Γονιών Παιδιών με Νεοπλασματική Ασθένεια «Φλόγα» και το Make-A-Wish Ελλάδος.
Η ετήσια συνάντηση του Brain Tumour Group και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα λειτούργησαν συμπληρωματικά, δημιουργώντας ένα κοινό πεδίο εκπαίδευσης, παρουσίασης νέων ερευνητικών δεδομένων, ανταλλαγής τεχνογνωσίας και διεθνούς συνεργασίας γύρω από τις σύγχρονες προκλήσεις στη διάγνωση, τη θεραπεία και τη μακροχρόνια παρακολούθηση παιδιών και εφήβων με όγκους του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.
Και αυτή η συνεργασία δεν αποτελεί πολυτέλεια. Είναι βασική προϋπόθεση προόδου σε νοσήματα που είναι σπάνια, βιολογικά σύνθετα και απαιτούν τη συνεργασία πολλών διαφορετικών ειδικοτήτων.
Όγκοι του ΚΝΣ: Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του παιδικού καρκίνου
Οι όγκοι του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος βρίσκονται μεταξύ των συχνότερων κακοηθειών της παιδικής ηλικίας.
Σύμφωνα με τη SIOP Europe, οι συχνότερες μορφές παιδικού καρκίνου περιλαμβάνουν τις λευχαιμίες, τους όγκους του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, τα λεμφώματα και τα νευροβλαστώματα.
Πίσω, όμως, από τον γενικό όρο «όγκος εγκεφάλου» κρύβονται πολύ διαφορετικές νόσοι, με διαφορετική βιολογία, διαφορετική συμπεριφορά και πολύ διαφορετική πρόγνωση.
Αυτό φαίνεται και από τη δομή του ίδιου του SIOPE Brain Tumour Group, το οποίο διαθέτει ξεχωριστές επιστημονικές ομάδες για γλοιώματα χαμηλού και υψηλού βαθμού κακοήθειας, επενδυμώματα, εμβρυϊκούς όγκους, όγκους γεννητικών κυττάρων, άτυπους τερατοειδείς/ραβδοειδείς όγκους, κρανιοφαρυγγιώματα και άλλες κατηγορίες, αλλά και ειδικές ομάδες για την ποιότητα της επιβίωσης, την απεικόνιση, τη νευροχειρουργική, την ακτινοθεραπεία, τη βιολογία και παθολογία και τη νοσηλευτική φροντίδα.
Η σύγχρονη νευρο-ογκολογία καλείται επομένως να απαντήσει σε κάτι πολύ πιο σύνθετο από το ερώτημα «ποια θεραπεία λειτουργεί». Καλείται να βρει ποια θεραπεία λειτουργεί για ποιο παιδί και με ποιο τίμημα για τη μελλοντική του υγεία.
Η μάχη με έναν από τους πιο δύσκολους παιδιατρικούς όγκους
Στην Αθήνα παρουσιάστηκαν δεδομένα που δείχνουν πόσο δύσκολη παραμένει αυτή η μάχη.
Η ερευνήτρια Dr. Julie Morscio από το KU Leuven παρουσίασε στο SIOPE BTG 2026 έρευνα για την αντίσταση στην ακτινοθεραπεία του διάχυτου γλοιώματος μέσης γραμμής (diffuse midline glioma), ενός εξαιρετικά επιθετικού παιδιατρικού όγκου.
Όπως εξήγησε η ίδια μετά την παρουσίασή της στην Αθήνα, η ακτινοθεραπεία παραμένει η καθιερωμένη θεραπευτική προσέγγιση που μπορεί να επιτύχει προσωρινή μερική ανταπόκριση, ωστόσο ο όγκος τελικά εξελίσσεται και η συνολική επιβίωση παραμένει περίπου στον έναν χρόνο.
Η μεγάλη δυσκολία για τους ερευνητές είναι ότι διαθέτουν ελάχιστο υλικό από τον ίδιο τον όγκο. Συνήθως λαμβάνεται μια πολύ μικρή βιοψία κατά τη διάγνωση, γεγονός που δυσκολεύει την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο όγκος μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Η ομάδα της χρησιμοποιεί γι’ αυτό ιστό ασθενών και εργαστηριακά μοντέλα όγκων προκειμένου να μελετήσει τι συμβαίνει στα καρκινικά κύτταρα μετά την ακτινοβολία.
Όπως ανέφερε η Dr. Morscio, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει μεταβολές που προκαλούνται στα καρκινικά κύτταρα από την ακτινοβολία και ενδέχεται να τα βοηθούν να επιβιώνουν. Το επόμενο βήμα είναι να επιχειρήσουν να μπλοκάρουν αυτές τις αλλαγές και να διερευνήσουν εάν με αυτόν τον τρόπο η ακτινοθεραπεία μπορεί να γίνει αποτελεσματικότερη.
Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι πραγματικά σημαίνει μια συνάντηση όπως αυτή της Αθήνας: πίσω από τις παρουσιάσεις και τα επιστημονικά δεδομένα υπάρχει η προσπάθεια να απαντηθεί ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα: Γιατί μια θεραπεία σταματά να λειτουργεί και τι μπορούμε να κάνουμε για να το αλλάξουμε;
Γιατί το «να θεραπευτεί» δεν είναι πλέον ο μοναδικός στόχος
Η πρόοδος στην παιδιατρική ογκολογία τις τελευταίες δεκαετίες είναι μεγάλη. Σύμφωνα με τη SIOP Europe, περίπου 8 στα 10 παιδιά με καρκίνο στην Ευρώπη είναι ελεύθερα νόσου πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση. Αυτό, όμως, είναι ο μέσος όρος.
Για ορισμένους δύσκολα αντιμετωπίσιμους παιδιατρικούς καρκίνους (μεταξύ των οποίων και συγκεκριμένοι όγκοι του ΚΝΣ) η πρόγνωση εξακολουθεί να είναι πολύ χειρότερη και η πρόοδος στην επιβίωση περιορισμένη.
Γι’ αυτό και το μεγάλο επιστημονικό στοίχημα έχει πλέον δύο σκέλη: να αυξηθεί η πιθανότητα ίασης και να βελτιωθεί η ποιότητα της επιβίωσης.
Για ένα παιδί που θεραπεύεται στα 5, στα 8 ή στα 12 του χρόνια, η ιστορία δεν τελειώνει όταν τελειώνει η θεραπεία. Αρχίζει μια ολόκληρη ζωή μετά από αυτή.
Η ζωή μετά τον καρκίνο είναι κομμάτι της θεραπείας
Η ακτινοθεραπεία, η χημειοθεραπεία, οι χειρουργικές επεμβάσεις και η ίδια η εντόπιση ενός όγκου στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να αφήσουν μακροχρόνιο αποτύπωμα.
Αυτός είναι και ο λόγος που η σύγχρονη παιδιατρική ογκολογία στρέφει όλο και μεγαλύτερη προσοχή όχι μόνο στην επιβίωση αλλά και στις μακροχρόνιες συνέπειες της νόσου και της θεραπείας.
Η SIOP Europe και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα PanCareSurFup έχουν αναδείξει τη σημασία των μακροχρόνιων κινδύνων για την υγεία και την ευεξία των ανθρώπων που έχουν επιβιώσει από καρκίνο στην παιδική ή εφηβική ηλικία.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή οι θεραπείες πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία το σώμα και ο εγκέφαλος εξακολουθούν να αναπτύσσονται.
Η ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα έχει αναπτύξει γι’ αυτό και το Survivorship Passport, ένα εργαλείο που συγκεντρώνει βασικές πληροφορίες για τη νόσο και τη θεραπεία που έλαβε ένας επιζών παιδικού καρκίνου και τις συνδέει με εξατομικευμένες συστάσεις μακροχρόνιας παρακολούθησης.
Γιατί η πραγματική επιτυχία δεν μετριέται μόνο στο αν ένα παιδί νίκησε τον καρκίνο. Μετριέται και στο πώς θα ζήσει μετά από αυτόν.
Η διεπιστημονική ομάδα δεν είναι επιλογή, είναι αναγκαιότητα
Η αντιμετώπιση των παιδιατρικών όγκων του ΚΝΣ είναι από τη φύση της διεπιστημονική.
Παιδοογκολόγοι, νευροχειρουργοί, ακτινοθεραπευτές, νευροακτινολόγοι, παθολογοανατόμοι, μοριακοί βιολόγοι, νοσηλευτές, ψυχολόγοι και άλλοι επαγγελματίες Υγείας καλούνται να συνεργαστούν γύρω από το ίδιο παιδί.
Αυτό αποτυπώνεται και στην ίδια τη δομή του SIOPE Brain Tumour Group, όπου δίπλα στις ομάδες που εξειδικεύονται στους διαφορετικούς τύπους όγκων λειτουργούν επιστημονικές ομάδες για την ποιότητα της επιβίωσης, την απεικόνιση, τη νευροχειρουργική, την ακτινοθεραπεία, τη βιολογία και παθολογία, την εκπαίδευση, τη νοσηλευτική και ακόμη και τις υγρές βιοψίες. Αυτό ακριβώς το μοντέλο συνεργασίας βρέθηκε για πέντε ημέρες στην Αθήνα.
Η Ευρώπη εξακολουθεί να μην προσφέρει τις ίδιες πιθανότητες σε όλα τα παιδιά
Υπάρχει όμως και μια δύσκολη πραγματικότητα πίσω από την επιστημονική πρόοδο. Το πού γεννιέται και πού θεραπεύεται ένα παιδί στην Ευρώπη εξακολουθεί να μπορεί να επηρεάζει την πορεία του.
Η SIOP Europe κατα- διαφορές στην πενταετή επιβίωση μεταξύ ευρωπαϊκών περιοχών, καθώς και ανισότητες στην εφαρμογή των προτύπων φροντίδας.
Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο οι ευρωπαϊκές συνεργασίες έχουν τόσο μεγάλη σημασία. Δεν αφορούν μόνο την ανταλλαγή επιστημονικών εργασιών. Αφορούν την προσπάθεια να μη διαφέρει η πιθανότητα ενός παιδιού να λάβει την καλύτερη δυνατή φροντίδα ανάλογα με τη χώρα στην οποία γεννήθηκε.
«Χρυσός Σεπτέμβρης»: Πίσω από το σύμβολο βρίσκονται παιδιά και οικογένειες
Η διοργάνωση της μεγάλης ευρωπαϊκής συνάντησης στην Αθήνα συνέπεσε με έναν μήνα με ιδιαίτερο συμβολισμό.
Ο Σεπτέμβριος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο της Παιδικής και Εφηβικής Ηλικίας, με το χρυσό χρώμα να αποτελεί σύμβολο ενημέρωσης, έρευνας και στήριξης των παιδιών και των οικογενειών τους.
Ο «Χρυσός Σεπτέμβρης» δεν είναι, όμως, απλώς μια συμβολική καμπάνια. Είναι μια υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε ποσοστό βρίσκεται ένα παιδί που θέλει να επιστρέψει στο σχολείο του, στους φίλους του, στην οικογένειά του, στα σχέδιά του. Και πίσω από κάθε παιδί βρίσκεται μια οικογένεια που χρειάζεται την επιστήμη να προχωρά γρηγορότερα.
Από την Αθήνα, ένα ευρωπαϊκό μήνυμα συνεργασίας
Το 2026, η Ελληνική Επιστημονική Κοινότητα της Παιδιατρικής Αιματολογίας-Ογκολογίας τίμησε τον «Χρυσό Σεπτέμβρη» φέρνοντας στην Ελλάδα την κορυφαία ευρωπαϊκή επιστημονική συνάντηση για τους όγκους του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος στην παιδική και εφηβική ηλικία.
Για πέντε ημέρες, στην ίδια πόλη, βρέθηκαν άνθρωποι που βλέπουν τον παιδικό καρκίνο από διαφορετικές πλευρές: στο εργαστήριο, στο χειρουργείο, στην κλινική, στην απεικόνιση, στη θεραπεία και στη μακροχρόνια παρακολούθηση.
Άνθρωποι που προσπαθούν να καταλάβουν γιατί ένας όγκος αντιστέκεται στη θεραπεία. Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικότερα. Πώς μπορούν να περιοριστούν οι επιπτώσεις μιας θεραπείας σε έναν εγκέφαλο που ακόμη αναπτύσσεται. Και πώς το παιδί που σήμερα βρίσκεται σε ένα ογκολογικό δωμάτιο θα μπορέσει αύριο να επιστρέψει στη ζωή του.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το σημαντικότερο μήνυμα της συνάντησης: Στον παιδικό καρκίνο κανείς δεν μπορεί να προχωρήσει μόνος του.
Χρειάζονται περισσότερη έρευνα, κοινά ευρωπαϊκά πρωτόκολλα, εκπαίδευση, πρόσβαση στην καινοτομία και συνεργασία πέρα από ειδικότητες και σύνορα.
Για να μην είναι ο στόχος απλώς περισσότερα παιδιά να επιβιώνουν.
Αλλά περισσότερα παιδιά να θεραπεύονται και να έχουν μπροστά τους μια ολόκληρη ζωή που αξίζει να ζήσουν.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
