Οι 7 αλλαγές στα μάτια που σχετίζονται με την ηλικία, αλλά δεν πρέπει να τις αγνοήσετε

Η όραση αλλάζει με τα χρόνια, όμως δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσει κανείς τι οφείλεται στη φυσιολογική γήρανση και τι χρειάζεται έλεγχο. Κάποιες από αυτές τις αλλαγές αντιμετωπίζονται εύκολα, όμως άλλες μπορεί να προειδοποιούν για παθήσεις που εξελίσσονται χωρίς εμφανή συμπτώματα. Ποια σημάδια αξίζει να προσέξετε και πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε ειδικό;

Ακόμη και χωρίς συμπτώματα, βάσει των συστάσεων οφθαλμολογική εξέταση κάλο είναι να γίνεται κάθε ένα έως δύο χρόνια μετά τα 55 και σίγουρα κάθε χρόνο μετά τα 65. Συχνότερες επισκέψεις σε οφθαλμίατρο χρειάζονται όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό οφθαλμικής πάθησης ή προβλήματα υγείας, όπως ο διαβήτης και η υψηλή αρτηριακή πίεση, που μπορούν να βλάψουν τον αμφιβληστροειδή. Πέρα από τον τακτικό έλεγχο, είναι σημαντικό να ενημερώσετε τον γιατρό σας αν παρατηρήσετε κάποια από τις παρακάτω αλλαγές…

Δυσκολεύεστε να διαβάσετε από κοντά

Η δυσκολία εστίασης σε κοντινές αποστάσεις είναι μία από τις πρώτες αλλαγές που παρατηρούν πολλοί άνθρωποι μεγαλώνοντας. Σε νεότερη ηλικία, ο διαυγής φακός του ματιού είναι πιο εύκαμπτος και αλλάζει σχήμα ευκολότερα, ώστε να εστιάζει το φως στον αμφιβληστροειδή. Με τα χρόνια σκληραίνει και δυσκολεύεται να εστιάσει σε κοντινά αντικείμενα. Πρόκειται για την γνωστή… πρεσβυωπία, μια πολύ συνηθισμένη αλλαγή, η οποία ξεκινάει γύρω στα 40 και επιδεινώνεται σταδιακά.

Αρκετοί διαπιστώνουν ότι δεν μπορούν να διαβάσουν άνετα βιβλία, μενού, μηνύματα ή email χωρίς να τα απομακρύνουν από τα μάτια τους. Τα μικρά γράμματα σε μια συσκευασία φαρμάκου ή ακόμη και στην οθόνη του κινητού γίνονται δυσανάγνωστα. Η χρήση γυαλιών με κατάλληλους φακούς μπορούν να κάνουν αισθητά ευκολότερη την καθημερινότητά σας.

Τα μάτια σας είναι πιο ξηρά

Η πολύωρη χρήση οθονών μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα και αίσθηση ερεθισμού σε οποιαδήποτε ηλικία. Η ξηροφθαλμία, ωστόσο, γίνεται συχνότερη με τα χρόνια, καθώς τα μάτια τείνουν να παράγουν λιγότερα φυσικά δάκρυα. Σύμφωνα με έρευνες, περίπου το 5% των ενηλίκων ενδέχεται να έχει διαγνωσμένη ξηροφθαλμία, ενώ η συχνότητά της αυξάνεται σταθερά με την ηλικία.

Τα τεχνητά δάκρυα που διατίθενται χωρίς συνταγή μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση. Αν όμως η ξηρότητα σας ενοχλεί πολύ ή επιμένει, απευθυνθείτε σε οφθαλμίατρο. Χρειάζεται εξέταση ώστε να αποκλειστεί κάτι πιο ανησυχητικό.

Βλέπετε πιο δύσκολα όταν ο φωτισμός είναι χαμηλός

Όταν περνάμε από έντονο ηλιακό φως σε έναν σκοτεινό χώρο, όπως μια αίθουσα κινηματογράφου, τα μάτια χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν. Με την ηλικία, η προσαρμογή αυτή μπορεί να διαρκεί ολοένα περισσότερο, ενώ καθημερινές δραστηριότητες σε χαμηλό φωτισμό γίνονται δυσκολότερες. Αυτό συμβαίνει επειδή οι φωτοϋποδοχείς του ματιού που έχουν σχήμα ραβδίου εκφυλίζονται με την ηλικία. Πρόκειται για κύτταρα που ανιχνεύουν το φως και το μετατρέπουν σε σήματα τα οποία μπορεί να επεξεργαστεί ο εγκέφαλος.

Αν παρατηρείται τέτοιο πρόβλημα είναι σημαντικό να επισκεφτείτε οφθαλμίατρο, καθώς η δυσκολία προσαρμογής στο χαμηλό φως μπορεί να συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Πρόκειται για συχνή πάθηση του αμφιβληστροειδούς και την κυριότερη αιτία μη αναστρέψιμης απώλειας όρασης σε άτομα άνω των 50 ετών. Ορισμένες μορφές της μπορούν να αντιμετωπιστούν, αλλά έχει σημασία η παρέμβαση να γίνει πριν προχωρήσει η πάθηση.

Η εικόνα δεν είναι πια τόσο καθαρή

Η θολή όραση ή η αίσθηση ότι τα αντικείμενα δεν φαίνονται τόσο ευκρινή όσο παλιότερα είναι συχνό παράπονο σε μεγαλύτερες ηλικίες, ιδιαίτερα μετά τα 60. Μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα καταρράκτη, ο οποίος αναπτύσσεται σταδιακά και τελικά μπορεί να προκαλέσει θολή, παραμορφωμένη ή διπλή όραση.

Στον καταρράκτη, ο φυσικός φακός του ματιού, που αρχικά είναι διαυγής, θολώνει, σκληραίνει και αποκτά μια λευκοκάστανη απόχρωση. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν φωτεινά «στεφάνια» γύρω από πηγές φωτός, όπως οι προβολείς ενός αυτοκινήτου, ή η εντύπωση ότι το φως διαχέεται σε μικρές λάμψεις.

Η όλο και πιο θολή ή παραμορφωμένη όραση μπορεί να προκαλεί ανησυχία, αλλά στην περίπτωση του καταρράκτη η όραση μπορεί να αποκατασταθεί. Στα αρχικά στάδια, τα κατάλληλα γυαλιά μπορούν να βοηθήσουν, αλλά όσο εξελίσσεται ο καταρράκτης υπάρχει και η επιλογή της χειρουργικής επέμβασης.

Οι ευθείες γραμμές φαίνονται κυματιστές

Η ξαφνική παραμόρφωση της όρασης, όταν δηλαδή κάτι που κανονικά είναι ευθύ φαίνεται κυματιστό ή καμπύλο, είναι πιο σοβαρό σύμπτωμα της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Μπορεί να συμβεί όταν σπάσει ένα αιμοφόρο αγγείο πίσω από τους φωτοϋποδοχείς του ματιού, δημιουργώντας μια προεξοχή που αλλοιώνει την εικόνα. Έτσι, για παράδειγμα, μια ευθεία κολόνα μπορεί να φαίνεται κυματιστή.

Οι κυματιστές γραμμές μπορεί επίσης να εμφανιστούν σε οφθαλμική νόσο που σχετίζεται με τον διαβήτη ή εξαιτίας μιας επιαμφιβληστροειδικής μεμβράνης, δηλαδή ουλώδους ιστού που σχηματίζεται στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς.

Γενικά η παραμόρφωση της όρασης αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι ότι κάτι μπορεί να συμβαίνει στον αμφιβληστροειδή. Αν  λοιπόν ευθείες γραμμές αρχίσουν ξαφνικά να φαίνονται κυματιστές, χρειάζεται οφθαλμολογική αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν η αλλαγή εμφανίζεται μόνο στο ένα μάτι.

Βλέπετε «μυγάκια», λάμψεις ή σκούρα σημεία

Η ηλικία επηρεάζει και το υαλοειδές σώμα, την ουσία που γεμίζει το πίσω μέρος του ματιού. Κατά τη γέννηση έχει υφή γέλης, αλλά με τον χρόνο γίνεται πιο υγρό. Καθώς ρευστοποιείται, δημιουργείται ένα μείγμα στερεών και υγρών στοιχείων που μπορεί να γίνεται αντιληπτό ως κινούμενα στίγματα στο οπτικό πεδίο. Αυτά μπορεί να μοιάζουν με τελείες, κύκλους, γραμμές, ιστούς αράχνης ή μικρά στίγματα, σαν «μυγάκια».

Μερικές φορές ξεθωριάζουν από μόνα τους. Μπορεί όμως να αποτελούν ένδειξη οπίσθιας αποκόλλησης υαλοειδούς, όταν το υαλοειδές απομακρύνεται από το πίσω μέρος του ματιού, διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας, κατά την οποία ο διαβήτης βλάπτει τα αιμοφόρα αγγεία του αμφιβληστροειδούς, ή αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς.

Αν δείτε ξαφνικά πολλά νέα «μυγάκια» ή λάμψεις φωτός, τότε θα πρέπει να επισκεφτείτε έναν ειδικό. Μάλιστα, ορισμένες αποκολλήσεις αμφιβληστροειδούς αποτελούν επείγοντα περιστατικά. Όσο καθυστερεί η αντιμετώπιση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μόνιμης απώλειας όρασης.

Περιορίζεται η περιφερική σας όραση

Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας επηρεάζει συνήθως το κέντρο της όρασης. Το γλαύκωμα, αντίθετα, συνήθως αρχίζει από τα άκρα του οπτικού πεδίου. Προκαλεί βλάβη στο οπτικό νεύρο, δημιουργώντας σταδιακά «τυφλά» σημεία και περιορίζοντας την περιφερική όραση. Επειδή οι αλλαγές είναι αργές και η κεντρική όραση συχνά διατηρείται μέχρι να προχωρήσει η νόσος, πολλοί δεν αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει πρόβλημα. Όταν τελικά εξετάζονται, το γλαύκωμα μπορεί να βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο.

Χωρίς θεραπεία, το γλαύκωμα μπορεί να προκαλέσει μόνιμη απώλεια όρασης ή τύφλωση. Είναι αντιμετωπίσιμο, όμως συχνά δεν δίνει συμπτώματα: περίπου οι μισοί άνθρωποι που το έχουν δεν το γνωρίζουν. Για αυτό, οι τακτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις μετά τα 40 έχουν σημασία ακόμη κι όταν η όραση φαίνεται καλή. Ελέγχουν για διάφορες παθήσεις, με το γλαύκωμα να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους χρειάζονται.