Η αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου και οι εξελίξεις στη θεραπεία, σύμφωνα με καθηγήτρια του ΑΠΘ.
Ο καρκίνος του πνεύμονα προσβάλλει χιλιάδες ανθρώπους ετησίως στη χώρα μας, αλλά η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να μειώσει τους θανάτους κατά 20% έως 25%, αναφέρει μία Ελληνίδα καθηγήτρια.
«Παγκοσμίως έχει αυξηθεί πάρα πολύ ο αριθμός των ανθρώπων οι οποίοι την τελευταία πενταετία έχουν νοσήσει και έχουν πεθάνει από καρκίνο του πνεύμονα», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η επίκουρη καθηγήτρια Πνευμονολογίας του ΑΠΘ Σοφία Λαμπάκη.
Στην Ελλάδα, η πιο πρόσφατη καταγραφή του Υπουργείου Υγείας κάνει λόγο για σχεδόν 10.000 νέα περιστατικά τον χρόνο. «Από την εμπειρία που έχουμε στην Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική στο Νοσοκομείο Παπανικολάου, φαίνεται ότι ο αριθμός αυτός αυξάνεται κάθε χρόνο 20% έως 30%», προσθέτει η κυρία Λαμπάκη. «Δηλαδή, στο Παπανικολάου, σε σχέση με πέρυσι και πρόπερσι, έχουμε μία αύξηση των νέων περιστατικών, κυρίως με μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα».
Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι δύσκολος στην αντιμετώπισή του όταν είναι προχωρημένος. Όταν όμως βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, έχει πολλές πιθανότητες αντιμετώπισης. Σε αυτό μπορεί να βοηθήσει η αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης ακτινοβολίας. Η εξέταση αυτή αποτελεί το βασικό εργαλείο που χρησιμοποιείται στις μέρες μας για τον προσυμπτωματικό έλεγχο της νόσου, κατά την κυρία Λαμπάκη.
Μεγάλες διεθνείς μελέτες έχουν δείξει σημαντικό όφελος στη διάγνωση της νόσου σε πρώιμα, δυνητικά ιάσιμα στάδια, και στη μείωση της θνητότητας με αυτή την αξονική.
3% θετικά ευρήματα στο Παπανικολάου
Στην Πνευμονολογική Κλινική του ΑΠΘ στο Νοσοκομείο Παπανικολάου λειτουργεί από το 2017 οργανωμένο Ιατρείο Προσυμπτωματικού Ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα. Η κυρία Λαμπάκη είναι υπεύθυνη αυτού του Ιατρείου. Όπως εξηγεί, έως σήμερα έχουν εξεταστεί περίπου 3.800 νυν και πρώην καπνιστές. Το περίπου 3% από αυτούς έπασχαν από καρκίνο του πνεύμονα.
Συνολικά, περίπου 115 άνθρωποι έχουν διαγνωστεί με πρώιμο καρκίνο μέσω του προσυμπτωματικού ελέγχου. Επιπλέον, το 45% των συμμετεχόντων διαγνώστηκαν ταυτοχρόνως με άλλα νοσήματα που δεν γνώριζαν ότι είχαν. Τέτοιου είδους νοσήματα είναι:
- Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
- Οι διάμεσες πνευμονοπάθειες
- Τα καρδιαγγειακά νοσήματα
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να μειώσει τους θανάτους που προκαλεί ο καρκίνος του πνεύμονα κατά 20% έως 25%.
Εξατομικευμένος έλεγχος
Η κατεύθυνση διεθνώς είναι προς έναν περισσότερο εξατομικευμένο προσυμπτωματικό έλεγχο, επισημαίνει η ειδικός. Αυτό γίνεται προσπάθεια να επιτευχθεί με συνδυασμό της αξονικής τομογραφίας χαμηλής δόσης με βιοδείκτες και νέες τεχνολογίες, μεταξύ των οποίων και η τεχνητή νοημοσύνη.
Η Πνευμονολογική Κλινική του ΑΠΘ συμμετέχει σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα για την αναζήτηση νέων βιοδεικτών μέσω της μελέτης δειγμάτων:
- Αίματος
- Πλάσματος
- Ορού
Επιπλέον, συμμετέχει σε πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης σε συνεργασία με το «Σωτηρία» στην Αθήνα και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου.
«Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί μέσω των ακτινολογικών ευρημάτων. Μέσω των προγραμμάτων που εφαρμόζονται στα ακτινολογικά τμήματα και μέσω των πληροφοριών που δίνουμε εμείς ως κλινικοί γιατροί, προσπαθούν να βρουν ευρήματα τα οποία σε άλλες περιπτώσεις δεν θα οδηγούσαν στην υποψία ενός καρκίνου. Αλλά τα ευρήματα αυτά θα βοηθήσουν στο να είμαστε πιο υποψιασμένοι ότι ο άνθρωπος αυτός μπορεί να νοσήσει στο μέλλον από καρκίνο του πνεύμονα», εξηγεί η κυρία Λαμπάκη.
Το ιατρείο του Παπανικολάου συμμετέχει επίσης σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα, τα οποία διερευνούν νέους βιοδείκτες στο αίμα. Συμμετείχε επίσης, σε συνεργασία με το σωματείο FairLife, σε μεγάλο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου με τη συμμετοχή και άλλων πανεπιστημιακών πνευμονολογικών κλινικών, όπως αυτή της Λάρισας, της Αλεξανδρούπολης και της Πάτρας.
Εξελίξεις στην θεραπεία
Ο καρκίνος του πνεύμονα έχει σημαντικές εξελίξεις και στο θεραπευτικό πεδίο. Εφαρμόζονται πλέον εξατομικευμένες θεραπείες, μεταξύ άλλων ανοσοθεραπεία και στοχευμένες θεραπείες βάσει μοριακού ελέγχου. Στόχος είναι η επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας για κάθε ασθενή.
«Χρησιμοποιούμε την εξατομικευμένη θεραπεία με τη χρήση ανοσοθεραπείας ή του στοχευμένου μοριακού ελέγχου, στον οποίο υποβάλλονται όλοι οι ασθενείς. Προσπαθούμε μέσω των διαφόρων προγραμμάτων να τα προσφέρουμε αυτά σε όλους τους ασθενείς μας δωρεάν. Οπότε, όλα αυτά τα προγράμματα γίνονται έτσι ώστε να βρούμε ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία, η πιθανόν πιο αποτελεσματική για τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά», αναφέρει η καθηγήτρια.
Τέλος, η κυρία Λαμπάκη υπογραμμίζει την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής των γυναικών στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου. Το ποσοστό τους παραμένει μικρότερο από εκείνο των ανδρών. Όπως αναφέρει, γυναίκες άνω των 50 ετών που είναι καπνίστριες ή πρώην καπνίστριες, οι οποίες έχουν διακόψει το κάπνισμα τα τελευταία 15 χρόνια, πρέπει να ενημερώνονται για τον προσυμπτωματικό έλεγχο. Σημειώνει, δε, πως η εξέταση γίνεται χωρίς τη χρήση σκιαγραφικού.
Φωτογραφία: iStock
