Μήπως τον τελευταίο καιρό νιώθετε υπερβολική υπνηλία; Δεν είστε οι μόνοι. Σχεδόν 7 στους 10 ενήλικες παρουσίασε κόπωση τους προηγούμενους 3 μήνες.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), το 71,5% των ενηλίκων παρουσίασε κόπωση «μερικές ημέρες, τουλάχιστον» κατά τους περασμένους τρεις μήνες.
Το 16,6% των ερωτηθέντων ήταν ενήλικες. Ανέφεραν ότι ένιωθαν κόπωση «τις περισσότερες ημέρες ή ακόμα και κάθε μέρα» κατά την ίδια περίοδο.
- Διαβάστε επίσης – Γιατί η χρόνια κόπωση μπορεί να ξεκινά από το πιάτο
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως είναι φυσιολογικό να αισθάνεστε κουρασμένοι περιστασιακά. Ωστόσο, η κόπωση είναι μια έντονη εξάντληση που δεν υποχωρεί, ακόμη και όταν κοιμάστε. Μπορεί να δυσκολεύει τη συγκέντρωση στη δουλειά ή την ολοκλήρωση των συνηθισμένων καθημερινών δραστηριοτήτων.
Η κόπωση μπορεί να είναι προσωρινή και να προκαλείται από συνήθειες του τρόπου ζωής, όπως το στρες ή η αφυδάτωση. Μπορεί όμως να είναι και χρόνια, λόγω κάποιας υποκείμενης ιατρικής πάθησης, όπως μια διαταραχή ύπνου. Ακολουθούν έξι πιθανοί λόγοι για τους οποίους νιώθετε συνεχώς κουρασμένοι.
Αν η κούραση επηρεάζει την καθημερινή σας ζωή ή υποψιάζεστε ότι υπάρχει κάποιο υποκείμενο πρόβλημα υγείας, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας.
Κόπωση: Που μπορεί να οφείλεται
1. Έλλειψη ύπνου
Η πιο απλή εξήγηση για την υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι ότι απλώς δεν κοιμάστε αρκετά ή δεν κοιμάστε ποιοτικά τη νύχτα. Η στέρηση ύπνου είναι εξαιρετικά συχνή και εκτιμάται ότι επηρεάζει 50 έως 70 εκατομμύρια Αμερικανούς οποιαδήποτε δεδομένη χρονική στιγμή.
Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται τουλάχιστον επτά ώρες ύπνου κάθε βράδυ. Αν κοιμάστε συστηματικά λιγότερο, πιθανότατα συσσωρεύετε ένα «χρέος ύπνου», από το οποίο δεν είναι εύκολο να ανακάμψετε.
«Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι μία νύχτα «καλού» ύπνου για αναπλήρωση, το Σαββατοκύριακο, αρκεί για να βελτιώσει την υπνηλία, αλλά δεν είναι έτσι», λέει η Kendra Becker, MD, διευθύντρια ιατρικής ύπνου και παθολόγος στην Kaiser Permanente στη Fontana της Καλιφόρνια. «Φανταστείτε ότι κοιμάστε μόνο πέντε ώρες κάθε βράδυ, ενώ χρειάζεστε οκτώ. Αυτό σημαίνει ότι χάνετε τρεις ώρες ύπνου κάθε βράδυ, επτά ημέρες την εβδομάδα. Έτσι συσσωρεύονται 21 ώρες “χρέους ύπνου” που πρέπει να αναπληρωθούν για να αισθανθείτε καλά.»
Τι να κάνετε: Ένας τρόπος να βελτιώσετε τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα του ύπνου σας είναι να εφαρμόζετε καλές πρακτικές υγιεινής του ύπνου. Αυτό περιλαμβάνει την τήρηση μιας σταθερής ρουτίνας πριν από τον ύπνο, την αποφυγή οθονών, γευμάτων και αλκοόλ κοντά στην ώρα του ύπνου και της σωματικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της ημέρας.
2. Διαταραχή ύπνου
Τι γίνεται αν κοιμάστε αρκετά αλλά και πάλι δεν αισθάνεστε ξεκούραστοι; Ο Jacob Teitelbaum, MD, πιστοποιημένος παθολόγος και συγγραφέας του βιβλίου From Fatigued to Fantastic, με έδρα την Kona της Χαβάης, αναφέρει πως υπάρχει περίπτωση η ποιότητα του ύπνου σας να είναι κακή.
Συχνές διαταραχές ύπνου που πρέπει να εξεταστούν είναι:
- Υπνική άπνοια
- Ναρκοληψία
- Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών
Τι να κάνετε: Εάν πάσχετε από σοβαρές διαταραχές ύπνου, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας για έλεγχο σχετικά με πιθανή διαταραχή ύπνου.
Όλες αυτές οι καταστάσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν, επομένως είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε γιατρό για να λάβετε την κατάλληλη φροντίδα, σύμφωνα με τον Dr. Teitelbaum.
3. Υποκείμενο πρόβλημα υγείας
Υπάρχουν επίσης προβλήματα υγείας που δεν σχετίζονται άμεσα με τον ύπνο και τα οποία μπορεί να προκαλούν υπνηλία ή κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Σύμφωνα με τον Teitelbaum, αυτά περιλαμβάνουν τις εξής παθήσεις:
- Ινομυαλγία
- Παθήσεις του θυρεοειδούς
- Σύνδρομο χρόνιας κόπωσης
- Νεφρική νόσο
- Αναιμία
- Λύκο
- Νόσο του Πάρκινσον
- Πολλαπλή σκλήρυνση
- Καρκίνο
- Χρόνιο πόνο
- Παχυσαρκία
- Προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη, άγχος και σχιζοφρένεια
Για να διαπιστώσει, ο γιατρός σας, αν κάποιο υποκείμενο πρόβλημα υγείας ευθύνεται για την κόπωση, πιθανότατα θα εξετάσει τις συνήθειες ύπνου, τον τρόπο ζωής, τη χρήση φαρμάκων και τη γενική κατάσταση της υγείας σας.
4. Διατροφικές ελλείψεις
Μερικές φορές, η έλλειψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών από τη διατροφή μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα ενέργειάς σας.
Ο γιατρός σας μπορεί να ελέγξει για:
Έλλειψη μαγνησίου: Μπορεί να συμβεί όταν η διατροφή σας δεν περιλαμβάνει τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και τα δημητριακά ολικής άλεσης, οδηγεί σε κόπωση και αδυναμία.
Έλλειψη σιδήρου: Μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο ανήσυχων ποδιών. Ο Teitelbaum αναφέρει ότι ακόμη και αν μια αιματολογική εξέταση δείχνει φυσιολογικές τιμές, τα χαμηλά επίπεδα σιδήρου μπορεί να ευθύνονται για την κόπωση. Ο ειδικός προτείνει να ζητήσετε από τον γιατρό σας εξέταση φερριτίνης, η οποία μετρά τα αποθέματα σιδήρου. Για το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, οι τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν συμπλήρωμα σιδήρου όταν η φερριτίνη είναι κάτω από 75 ng/mL ή ο κορεσμός τρανσφερρίνης κάτω από 20%.
Έλλειψη βιταμίνης D: Μπορεί να συμβάλλει στην υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας ή στη μειωμένη ενέργεια. Αυτό ενδέχεται να σχετίζεται με την ανισορροπία ντοπαμίνης και σεροτονίνης, τις οποίες η βιταμίνη D βοηθά να ρυθμίζονται.
Έλλειψη βιταμίνων Β: Η έλλειψη βιταμίνης Β12, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει εξάντληση ή κόπωση, ακόμη και όταν τα επίπεδά της βρίσκονται στο χαμηλότερο όριο του φυσιολογικού. Επειδή τα ζωικά προϊόντα αποτελούν σημαντική πηγή βιταμινών Β, οι vegans και οι vegetarians έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να μην λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας και μην λαμβάνετε συμπληρώματα διατροφής χωρίς την έγκρισή του.
5. Ορισμένα φάρμακα
Μερικές φορές η αιτία της υπνηλίας είναι ένα φάρμακο που λαμβάνετε για την αντιμετώπιση κάποιου άλλου προβλήματος υγείας.
«Στην πρακτική μου, παρατηρώ ότι τα φάρμακα είναι ένας από τους συχνότερους παράγοντες που συμβάλλουν στην υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας», λέει η Becker. «Μερικές φορές έχει σημασία η ώρα λήψης των φαρμάκων. Για παράδειγμα, ένα φάρμακο μπορεί να προκαλεί υπνηλία αν λαμβάνεται το πρωί, ενώ ένα φάρμακο που αυξάνει την εγρήγορση μπορεί να προκαλεί προβλήματα αν λαμβάνεται το βράδυ.»
Συχνά υπεύθυνα φάρμακα περιλαμβάνουν:
- Αντιισταμινικά
- Ορισμένα αντικαταθλιπτικά
- Αντιψυχωσικά
- Ορισμένα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση
- Αγχολυτικά
- Παυσίπονα
Ωστόσο, μην διακόψετε ή αλλάξετε μόνοι σας τη φαρμακευτική αγωγή σας.
Τι να κάνετε: Συζητήστε τις ανησυχίες σας με τον γιατρό σας, ο οποίος μπορεί να αντικαταστήσει κάποιο φάρμακο με άλλο ή απλώς να το διακόψει για μία ή δύο ημέρες, ώστε να διαπιστώσει αν συμβάλλει στο πρόβλημα
6. Αφυδάτωση
Η επαρκής ενυδάτωση υποστηρίζει πολλές από τις καθημερινές λειτουργίες του οργανισμού. Η αφυδάτωση, η οποία συμβαίνει όταν το σώμα δεν διαθέτει αρκετό νερό, μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση.
Η αφυδάτωση μπορεί να προκληθεί για διάφορους λόγους, όπως:
- Χαμηλή πρόσληψη νερού
- Εφίδρωση
- Έμετος ή διάρροια
- Αυξημένη ούρηση
Η δίψα είναι ο ευκολότερος τρόπος να αντιληφθείτε ότι μπορεί να είστε αφυδατωμένοι, αλλά ο γιατρός μπορεί επίσης να ελέγξει την αφυδάτωση μέσω εξετάσεων αίματος ή ούρων.
Τι να κάνετε: Ανάλογα με την αιτία της αφυδάτωσης, μπορεί να χρειάζεται απλώς να αυξήσετε την πρόσληψη υγρών ή να αντιμετωπίσετε το υποκείμενο πρόβλημα.
Φωτογραφία: istock / Πηγές:
EveryDayHealth 6 Reasons You’re Always Tired and What to Do About It
National Health Statistics Reports National Health Statistics Reports, Number 221, September 9, 2026
Fatigue. Cleveland Clinic. April 13, 2023.
Deprivation. Cleveland Clinic. August 11, 2022.
How many hours of sleep are enough? Mayo Clinic. February 1, 2025.
Magnesium. National Institutes of Health. January 6, 2026.
Are you missing this simple treatment for restless legs? Harvard Health Publishing. July 1, 2024.
Winkelman JW et al. Treatment of restless legs syndrome and periodic limb movement disorder: an American Academy of Sleep Medicine clinical practice guideline. Journal of Clinical Sleep Medicine. January 1, 2025.
Di Molfetta IV et al. Vitamin D and Its Role on the Fatigue Mitigation: A Narrative Review. Nutrients. January 10, 2024.
Pfnur IAH. Vitamin B12 Deficiency as the Cause. Deutsches Arzteblatt International. March 25, 2022.
Dehydration. Cleveland Clinic. June 5, 2023.
