Μια απλή τεχνική που μπορεί να εφαρμοστεί στο σπίτι έδωσε ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Οι ερευνητές τονίζουν, ωστόσο, ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες.
Μπορεί το γέλιο να βοηθήσει έναν άνθρωπο με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) να αναπνέει ευκολότερα; Μια μικρή τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή δείχνει ότι ίσως μπορεί, όταν χρησιμοποιείται συστηματικά ως ειδική άσκηση αναπνοής.
Η λεγόμενη «θεραπεία γέλιου» μείωσε τη δύσπνοια σε ασθενείς με ΧΑΠ και είχε παρόμοια αποτελέσματα με μια καθιερωμένη τεχνική αναπνοής, σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ERS) στη Βαρκελώνη.
Η ΧΑΠ είναι χρόνια πνευμονοπάθεια που περιορίζει τη ροή του αέρα και μπορεί να προκαλεί δύσπνοια ακόμη και σε απλές καθημερινές δραστηριότητες. Η αντιμετώπισή της δεν βασίζεται μόνο στα φάρμακα, αλλά περιλαμβάνει μεταξύ άλλων άσκηση, πνευμονική αποκατάσταση και τεχνικές που βοηθούν τον ασθενή να ελέγχει καλύτερα την αναπνοή του.
Τι ακριβώς έκαναν οι ασθενείς
Στη μελέτη συμμετείχαν 63 ασθενείς με ΧΑΠ, οι οποίοι χωρίστηκαν τυχαία σε τρεις ομάδες:
- η πρώτη ομάδα έκανε θεραπεία γέλιου,
- η δεύτερη έκανε ασκήσεις αναπνοής με μισόκλειστα χείλη,
- η τρίτη αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου και δεν έκανε καμία από τις δύο ασκήσεις.
Οι ασθενείς της πρώτης ομάδας εκπαιδεύτηκαν στη θεραπεία γέλιου, ενώ εκείνοι της δεύτερης στις ασκήσεις αναπνοής με μισόκλειστα χείλη. Στη συνέχεια, καθεμία από τις δύο ομάδες εφάρμοζε τη δική της τεχνική στο σπίτι για 30 λεπτά, τρεις φορές την εβδομάδα, επί οκτώ εβδομάδες. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες είχαν υποστήριξη με βιντεοκλήσεις και μηνύματα.
Η ομάδα ελέγχου έλαβε μόνο ενημέρωση για τη δομή και τη λειτουργία των πνευμόνων και σχετικό εκπαιδευτικό υλικό, χωρίς να κάνει κάποια από τις δύο ασκήσεις.
Η θεραπεία γέλιου δεν σήμαινε απλώς ότι οι ασθενείς έβλεπαν κάτι αστείο. Περιλάμβανε συγκεκριμένες ασκήσεις, όπως ρυθμικό χειροκρότημα με φωνητικούς ήχους, παιχνιδιάρικες μορφές γέλιου, αυθόρμητο γέλιο και ασκήσεις χαλάρωσης με ήρεμη αναπνοή και χαμόγελο.
Γιατί μπορεί να βοηθά το γέλιο την αναπνοή
«Το γέλιο μπορεί να γυμνάζει τους αναπνευστικούς μυς, να ενισχύει τη βαθύτερη εκπνοή και να προκαλεί την απελευθέρωση ενδορφινών, προσφέροντας τόσο σωματική όσο και συναισθηματική ανακούφιση», εξήγησε η δρ. Goncagul Aldan, λέκτορας της Σχολής Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Hacettepe στην Άγκυρα, η οποία παρουσίασε τα αποτελέσματα.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν, πάντως, ότι δεν γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα τον μηχανισμό με τον οποίο η θεραπεία γέλιου μπορεί να επηρεάζει τη ΧΑΠ.
ΧΑΠ – Λιγότερη δύσπνοια και μετά το τέλος του προγράμματος
Μετά τις οκτώ εβδομάδες, τόσο οι ασθενείς που έκαναν θεραπεία γέλιου όσο και εκείνοι που χρησιμοποιούσαν την τεχνική με τα μισόκλειστα χείλη παρουσίαζαν μικρότερη δύσπνοια σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
Παράλληλα:
- και οι δύο ομάδες εμφάνισαν καλύτερη συνολική κατάσταση υγείας,
- η βελτίωση της δύσπνοιας διατηρήθηκε ακόμη και έναν μήνα μετά το τέλος του προγράμματος,
- δεν παρατηρήθηκε, ωστόσο, διαφορά στον βαθμό βοήθειας που χρειάζονταν οι ασθενείς στην καθημερινότητά τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το γέλιο μπορεί να αντικαταστήσει τη θεραπεία της ΧΑΠ. Οι ερευνητές το εξετάζουν ως συμπληρωματική παρέμβαση, παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή και την πνευμονική αποκατάσταση.
Ο δρ. Marc Miravitlles, αντιπρόεδρος της European Respiratory Society και ανώτερος ερευνητής και σύμβουλος στο Vall d’Hebron University Hospital της Βαρκελώνης, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τη δοκιμή μικρή αλλά καλά σχεδιασμένη.
Τα αποτελέσματα, όπως σημείωσε, είναι ενθαρρυντικά, επειδή πρόκειται για μια απλή και χαμηλού κόστους παρέμβαση που μπορεί να εφαρμοστεί στο σπίτι. Χρειάζεται όμως να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες μελέτες και σε περισσότερους πληθυσμούς ασθενών.
Φωτογραφία: istock
