Η επιστροφή στο σχολείο δεν φέρνει μόνο καινούργιες τσάντες, τετράδια και ανυπομονησία για τη νέα σχολική χρονιά. Για πολλά παιδιά, οι τελευταίες ημέρες του καλοκαιριού συνοδεύονται και από ένα κύμα άγχους που μπορεί να εκφραστεί με κλάματα, εκνευρισμό, δυσκολία στον ύπνο, πόνους στο στομάχι ή ακόμη και έντονη άρνηση αποχωρισμού από τους γονείς και επιστροφής στο σχολείο.
Το ενθαρρυντικό είναι ότι το άγχος της επιστροφής στο σχολείο είναι συνήθως διαχειρίσιμο και, με τη σωστή στάση από τους γονείς, μπορεί να μετατραπεί σε μια σημαντική ευκαιρία ώστε το παιδί να μάθει πώς να αντιμετωπίζει την αβεβαιότητα και το στρες.
Υπάρχουν, μάλιστα, έξι απλές κινήσεις που σύμφωνα με παιδοψυχολόγους μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να νιώσει πιο ασφαλές και προετοιμασμένο πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι.
Γιατί εμφανίζεται το άγχος της επιστροφής στο σχολείο
Οι αλλαγές είναι δύσκολες για τον εγκέφαλο ενός παιδιού που ακόμη αναπτύσσεται. Μια καινούργια τάξη με νέο/α δάσκαλο/α, ένα νέο καθημερινό πρόγραμμα ή η πίεση των σχολικών απαιτήσεων μπορούν να ενεργοποιήσουν την αντίδραση του οργανισμού στο στρες, ακόμη και σε παιδιά που την προηγούμενη χρονιά αγαπούσαν το σχολείο.
Τα συνηθέστερα σημάδια που πρέπει να προσέξουν οι γονείς είναι:
- Δυσκολία στον ύπνο ή εμφάνιση νέων εφιαλτών.
- Πόνοι στο στομάχι ή πονοκέφαλοι χωρίς εμφανή ιατρική αιτία.
- Μεγαλύτερη προσκόλληση στους γονείς ή απροθυμία να αποχωριστούν τη μητέρα ή τον πατέρα τους.
- Ευερεθιστότητα, έντονα ξεσπάσματα ή ασυνήθιστη απομόνωση.
- Επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις γύρω από υποθετικά σενάρια του τύπου «κι αν συμβεί αυτό;».
Αυτές οι αντιδράσεις δεν σημαίνουν ότι κάτι δεν πάει καλά με το παιδί. Αντίθετα, δείχνουν ότι το νευρικό του σύστημα κάνει ακριβώς αυτό για το οποίο είναι σχεδιασμένο όταν βρίσκεται αντιμέτωπο με την αβεβαιότητα.
6 τρόποι για να βοηθήσετε το παιδί
1. Αναγνωρίστε πρώτα το συναίσθημα και μετά καθησυχάστε το
Το να αναγνωρίσετε πρώτα αυτό που νιώθει το παιδί – για παράδειγμα λέγοντας «είναι λογικό να σε φοβίζει λίγο το ότι ξεκινάς κάτι καινούργιο» – το βοηθά να αισθανθεί ότι το καταλαβαίνουν. Αυτό συνήθως το κάνει περισσότερο δεκτικό στη διαβεβαίωση που θα ακολουθήσει, αντί οι γονείς να περνούν αμέσως στο «δεν υπάρχει τίποτα για να ανησυχείς».
Η αυθόρμητη ανάγκη ενός γονέα να καθησυχάσει αμέσως το παιδί είναι απόλυτα φυσική και προέρχεται από αγάπη. Ωστόσο, οι έρευνες γύρω από το παιδικό άγχος δείχνουν ότι η διαβεβαίωση από μόνη της δεν αποτελεί πάντα την πιο αποτελεσματική αντίδραση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί ακόμη και να ενισχύσει την ανησυχία που επιχειρεί να καταπραΰνει.
2. Επαναφέρετε εγκαίρως τη σχολική ρουτίνα
Η επιστροφή στο πρόγραμμα της σχολικής χρονιάς τουλάχιστον μια εβδομάδα πριν από την πρώτη ημέρα δίνει στο σώμα και στον εγκέφαλο του παιδιού τη δυνατότητα να προσαρμοστούν σταδιακά, αντί να βρεθούν ξαφνικά μπροστά σε μία μεγάλη αλλαγή. Το ωράριο ύπνου, η πρωινή ρουτίνα και τα σταθερά ωράρια των γευμάτων έχουν μεγαλύτερη σημασία απ’ όση πολλές φορές πιστεύουν οι γονείς.
3. Κάντε πρόβα όσα μοιάζουν άγνωστα
Αν πρόκειται για «πρωτάκια» ή αν υπάρχει αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος, το να περπατήσετε μαζί τη διαδρομή μέχρι το σχολείο, να επισκεφθείτε το σχολικό κτίριο, μπορεί να μετατρέψει το «άγνωστο» σε κάτι πολύ πιο διαχειρίσιμο. Μεγάλο μέρος του άγχους γεννιέται από την αβεβαιότητα.
Το άγχος για την επιστροφή στο σχολείο δεν αφορά όμως μόνο τα «πρωτάκια» ή τα παιδιά που αλλάζουν σχολικό περιβάλλον. Ο νέος δάσκαλος, οι νέοι συμμαθητές, τα δυσκολότερα μαθήματα ή ακόμη και για το πώς θα είναι οι πρώτες ημέρες μετά από εβδομάδες μακριά από τη σχολική καθημερινότητα, μπορούν να προκαλέσουν άγχος
Γι’ αυτό έχει αξία οι γονείς να προσπαθούν να εντοπίσουν τι ακριβώς βρίσκεται πίσω από το γενικό «δεν θέλω να πάω σχολείο» ή «αγχώνομαι». Όπου είναι δυνατόν, οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν να γίνει αυτό το άγνωστο πιο συγκεκριμένο και προβλέψιμο. Μια συζήτηση για το πρόγραμμα, τα νέα μαθήματα και όσα τα προβληματίζουν ή ακόμη και μια επαφή με φίλους και συμμαθητές πριν από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, μπορεί να βοηθήσει.
4. Διδάξτε μία απλή τεχνική διαχείρισης του άγχους
Οι αργές αναπνοές από την κοιλιά, μία καθησυχαστική φράση ή ακόμη και ένα αντικείμενο που προσφέρει αίσθημα ασφάλειας μέσα στη σχολική τσάντα μπορούν να βοηθήσουν ένα παιδί να ρυθμίσει μόνο του τα συναισθήματά του σε μια δύσκολη στιγμή.
Ωστόσο, λιγότερη σημασία έχει ποια ακριβώς τεχνική θα επιλεγεί και μεγαλύτερη σημασία έχει η εξάσκηση. Μια στρατηγική που το παιδί έχει εξασκήσει ήρεμα στο σπίτι είναι πολύ πιθανότερο να τη χρησιμοποιήσει όταν βρίσκεται υπό πίεση, σε σχέση με μια τεχνική που θα του παρουσιαστεί για πρώτη φορά ένα δύσκολο πρωινό λίγο πριν μπει στην τάξη.
5. Ελέγξτε και το δικό σας άγχος – Τα παιδιά το αντιλαμβάνονται
Τα παιδιά αντιλαμβάνονται το άγχος των γονιών τους με εντυπωσιακή ευαισθησία. Μάλιστα, οι έρευνες δείχνουν ότι το στρες ενός αγχωμένου γονέα δεν γίνεται απλώς αντιληπτό από το παιδί, αλλά μπορεί να εσωτερικευτεί.
Το να καθυστερεί ένας γονέας υπερβολικά την ώρα του αποχωρισμού έξω από το σχολείο, να εκφράζει δυνατά τις δικές του ανησυχίες για τη νέα σχολική χρονιά ή τα «δύσκολα πρωινά» μπορεί, χωρίς να το θέλει, να στείλει στο παιδί το μήνυμα ότι υπάρχει μεγαλύτερος λόγος ανησυχίας απ’ όσο αρχικά πίστευε.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να κρύβουν όσα νιώθουν. Σημαίνει ότι είναι προτιμότερο να συζητούν και να επεξεργάζονται το δικό τους άγχος με κάποιον άλλο ενήλικα, διατηρώντας απέναντι στο παιδί μια ήρεμη και σταθερή στάση. Είναι ένας παράγοντας που εύκολα παραβλέπεται, αλλά μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερος από οποιαδήποτε μεμονωμένη τεχνική.
6. Παρακολουθήστε το παιδί, χωρίς να γίνετε υπερπροστατευτικοί
Είναι απολύτως φυσικό ένας γονέας να θέλει να εξαφανίσει αμέσως την ανησυχία του παιδιού του. Ωστόσο, τα παιδιά χτίζουν ψυχική ανθεκτικότητα όταν αντιμετωπίζουν διαχειρίσιμες ποσότητες στρες και καταφέρνουν να τις ξεπεράσουν έχοντας τον γονέα κοντά τους — όχι όταν κάθε εμπόδιο απομακρύνεται από τον δρόμο τους. Μείνετε κοντά, παραμείνετε ήρεμοι και επιτρέψτε στο παιδί να βρει σταδιακά τα πατήματά του.
Πότε το άγχος για το σχολείο χρειάζεται επιπλέον υποστήριξη
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ανησυχία για την επιστροφή στο σχολείο υποχωρεί μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες, καθώς η καθημερινότητα αρχίζει και πάλι να αποκτά σταθερό ρυθμό.
Αν όμως το άγχος του παιδιού είναι πολύ έντονο, δεν παρουσιάζει βελτίωση ή επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή του λειτουργικότητα, τότε ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή να ζητηθεί βοήθεια από έναν ειδικό.
Ενδείξεις μπορεί να αποτελούν η επίμονη άρνηση του παιδιού να πάει σχολείο, τα συνεχιζόμενα σωματικά συμπτώματα ή ένα άγχος που δεν περιορίζεται πλέον στο σχολείο αλλά επεκτείνεται και σε άλλους τομείς της ζωής του.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
