Τι έδειξε μεγάλη μελέτη που διεξάγεται σε 26 χώρες του κόσμου. Συμμετέχουν ερευνητικά κέντρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Ένα εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA για το μελάνωμα μείωσε τις υποτροπές και την εξάπλωση της νόσου στο τελικό στάδιο (Φάση 3) των κλινικών δοκιμών.
Το εμβόλιο λέγεται intismeran autogene (ή mRNA-4157). Χορηγείται σε συνδυασμό με το ανοσοθεραπευτικό φάρμακο πεμπρολιζουμάμπη (pembrolizumab).
Η πεμπρολιζουμάμπη είναι ήδη εγκεκριμένη για το μελάνωμα και πολλές άλλες μορφές καρκίνου, αλλά το εμβόλιο όχι.
Όπως ανακοίνωσαν οι εταιρείας Moderna και Merck (σ.σ. MSD εκτός ΗΠΑ) που το αναπτύσσουν, η σχετική μελέτη δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Τα ενδιάμεσα αποτελέσματά της, όμως, δείχνουν ότι η συνδυασμένη χορήγηση είναι πιο αποτελεσματική απ’ ό,τι μόνη της η ανοσοθεραπεία.
Τα εξατομικευμένα εμβόλια για τον καρκίνο παράγονται με βάση τα μοναδικά μοριακά χαρακτηριστικά του καρκινικού όγκου κάθε ασθενούς. Δρουν εκπαιδεύοντας το ανοσοποιητικό σύστημά του να στοχεύει συγκεκριμένες μεταλλάξεις που υπάρχουν μόνον στον δικό του όγκο.
Η ανοσοθεραπεία, με τη σειρά της, αυξάνει την ικανότητα του ανοσοποιητικού να αναγνωρίζει και να καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα.
Στο στάδιο της ανάπτυξης από διάφορες φαρμακευτικές εταιρείες βρίσκονται ανάλογα εξατομικευμένα mRNA εμβόλια και για άλλες μορφές καρκίνου όπως:
- Του πνεύμονα
- Του μαστού
- Του παγκρέατος
Διεθνής μελέτη και στην Ελλάδα
Η νέα συνδυασμένη θεραπεία για το μελάνωμα μελετάται σε 26 χώρες του κόσμου. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται η Ελλάδα, που συμμετέχει με ερευνητικά κέντρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Η μελέτη άρχισε το 2023. Σε αυτήν συμμετέχουν συνολικώς 1.137 ασθενείς με υψηλού κινδύνου μελάνωμα στο δέρμα (στάδια IIB έως IV). Όλοι είχαν υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση του καρκίνου τους πριν ενταχθούν στη μελέτη. Ωστόσο κανένας δεν είχε υποβληθεί σε συστηματική (φαρμακευτική) θεραπεία.
Οι ερευνητές χώρισαν τυχαία τους εθελοντές σε δύο ομάδες. Η μία έλαβε μόνον ανοσοθεραπεία για περίπου έναν χρόνο. Η δεύτερη ομάδα έκανε ανοσοθεραπεία συν το εμβόλιο (έως και 9 δόσεις).
Όπως διαπιστώθηκε, η συνδυασμένη θεραπεία ήταν πιο αποτελεσματική. Μείωνε «στατιστικώς σημαντικά»:
- Την επιβίωση χωρίς υποτροπή της νόσου (RFS)
- Την επιβίωση χωρίς απομακρυσμένες μεταστάσεις (DMFS)
Είναι η πρώτη φορά που τελικού σταδίου (Φάσης 3) κλινική μελέτη καταδεικνύει θετικά αποτελέσματα με ένα εμβόλιο mRNA για τους ασθενείς με δερματικό μελάνωμα.
Ωστόσο η μελέτη συνεχίζεται, διότι πρέπει να εξακριβωθεί εάν η συνδυασμένη θεραπεία βελτιώνει και άλλες σημαντικές παραμέτρους, όπως η ολική επιβίωση των ασθενών (OS).
Τι είχε δείξει μελέτη Φάσης 2
Οι δύο εταιρείες αναφέρουν πως η νέα μελέτη δεν ανέδειξε νέες ανεπιθύμητες ενέργειες από εκείνες που ήταν ήδη γνωστές από τα προηγούμενα στάδια των κλινικών δοκιμών.
Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν κόπωση, πόνος στο σημείο της εγχύσεως του εμβολίου και ρίγη.
Στις αρχές του έτους οι δύο εταιρείες είχαν ανακοινώσει τα αποτελέσματα από μία άλλη, ενδιάμεσου σταδίου (Φάση 2) μελέτη σε ασθενείς με μελάνωμα. Εκείνη η μελέτη είχε δείξει πως το εμβόλιο μπορεί να μειώσει κατά 49% τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου από μελάνωμα.
Το αποτέλεσμα αυτό είχε καταγραφεί στα 5 χρόνια μετά την έναρξη της θεραπείας.
Φωτογραφία: iStock
