Τα επαναλαμβανόμενα σοβαρά ηλιακά εγκαύματα συνδέθηκαν με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης ακανθοκυτταρικού καρκίνου του δέρματος
Τα ηλιακά εγκαύματα φαίνεται να περνούν. Το κοκκίνισμα υποχωρεί, ο πόνος σταματά και το δέρμα μπορεί να ξεφλουδίσει. Η βλάβη που έχει προκαλέσει όμως η υπεριώδης ακτινοβολία στα κύτταρα του δέρματος δεν εξαφανίζεται απαραίτητα μαζί με τα συμπτώματα.
Μια μεγάλη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο JAMA Dermatology, στην οποία συγκεντρώθηκαν στοιχεία από 17 μελέτες και 321.473 ανθρώπους, εξέτασε ειδικά εάν τα ηλιακά εγκαύματα συνδέονται με το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του δέρματος. Πρόκειται για έναν από τους συχνότερους τύπους καρκίνου του δέρματος.
Όσο πιο σοβαρά τα εγκαύματα, τόσο μεγαλύτερη η συσχέτιση
Οι ερευνητές δεν εξέτασαν απλώς αν κάποιος είχε κοκκινίσει κάποτε στον ήλιο. Εστίασαν κυρίως σε επώδυνα, σοβαρά εγκαύματα ή εγκαύματα που είχαν προκαλέσει φουσκάλες.
Όσοι ανέφεραν μέτρια συχνότητα τέτοιων εγκαυμάτων στη διάρκεια της ζωής τους είχαν 51% υψηλότερες σχετικές πιθανότητες να εμφανίσουν ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα σε σύγκριση με όσους δεν είχαν αντίστοιχο ιστορικό. Στους ανθρώπους με συχνά σοβαρά εγκαύματα, η αύξηση έφθανε το 69%.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος που κάηκε στον ήλιο έχει 51% ή 69% πιθανότητα να εμφανίσει καρκίνο. Τα ποσοστά περιγράφουν πόσο μεγαλύτερη ήταν η σχετική πιθανότητα στην ομάδα με τα εγκαύματα σε σύγκριση με την ομάδα χωρίς αυτά.
Ακόμη πιο έντονη ήταν η συσχέτιση με τα συχνά σοβαρά εγκαύματα στην παιδική ηλικία. Στη συγκεκριμένη ανάλυση συνδέθηκαν με περίπου τριπλάσιες πιθανότητες εμφάνισης της νόσου αργότερα. Οι ίδιοι οι ερευνητές, ωστόσο, τονίζουν ότι η βεβαιότητα των στοιχείων ήταν χαμηλή και ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες.
Ηλιακά εγκαύματα – Τι μένει στο δέρμα μετά
Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA των κυττάρων του δέρματος. Ο οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς για να τις επιδιορθώνει, αλλά η διαδικασία δεν είναι πάντα τέλεια. Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να συσσωρευτούν μεταλλάξεις που ευνοούν την ανάπτυξη καρκίνου.
Αυτός είναι και ο λόγος που ένα ηλιακό έγκαυμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα προσωρινό πρόβλημα του καλοκαιριού.
Η παιδοδερματολόγος Jinia El-Feghaly, MD, επίκουρη καθηγήτρια Κλινικής Δερματολογίας και Παιδιατρικής στο University of Rochester Medical Center, επισημαίνει ότι η προστασία των παιδιών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η βλάβη από τον ήλιο συσσωρεύεται με τα χρόνια.
Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα παλιά εγκαύματα – Μπορούμε να αποφύγουμε τα επόμενα
Η μελέτη έχει έναν σημαντικό περιορισμό. Μεγάλο μέρος των δεδομένων βασίστηκε στη μνήμη των συμμετεχόντων για εγκαύματα που μπορεί να είχαν συμβεί πολλά χρόνια νωρίτερα. Επιπλέον, είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς την επίδραση των εγκαυμάτων από τη συνολική έκθεση ενός ανθρώπου στον ήλιο. Γι’ αυτό τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι αιτία – αποτέλεσμα.
Το πρακτικό μήνυμα, όμως, είναι σαφές. Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για τους καρκίνους του δέρματος. Σκιά, προστατευτικά ρούχα, καπέλο, αντηλιακό και αποφυγή της έντονης έκθεσης στον ήλιο μειώνουν τη βλάβη που συσσωρεύεται στο δέρμα με την πάροδο των ετών.
Φωτογραφία: istock
