Στο 22,6% μειώθηκε στην Ελλάδα η καθημερινή χρήση καπνού και συναφών προϊόντων, με τη μεγαλύτερη πτώση στις ηλικίες 35-49 ετών. Η εικόνα, ωστόσο, αντιστρέφεται στους άνω των 65, ενώ το αποτύπωμα του καπνίσματος στην υγεία παραμένει βαρύ
Σταδιακή μείωση της καθημερινής χρήσης καπνού και συναφών προϊόντων, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης, καταγράφηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025. Σύμφωνα με τη Eurostat, που δημοσίευσε τα νέα δεδομένα στις 5 Αυγούστου, τον προηγούμενο χρόνο δήλωσε καθημερινή χρήση το 16,5% των ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω, έναντι 17,5% το 2022.
Συνολικά στην ΕΕ, η καθημερινή χρήση μειώθηκε περισσότερο στους άνδρες, από 22,2% το 2022 σε 20,8% το 2025. Στις γυναίκες υποχώρησε από 13,1% σε 12,6%. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στις ηλικίες 35-49 ετών, με 21,3%, και ακολούθησαν οι 25-34 ετών με 19,9% και οι 50-64 ετών με 19,8%.
Η Ελλάδα ακολουθεί την ίδια πτωτική πορεία, αλλά παραμένει αρκετά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το ποσοστό των χρηστών καπνικών προϊόντων μειώθηκε από 24,2% το 2022 σε 22,6% το 2025, ενώ πίσω από αυτή τη συνολική μεταβολή, κρύβονται μεγάλες διαφορές ανάλογα με την ηλικία και το φύλο.
Ελλάδα: Μεγάλη πτώση στους 35-49, αύξηση μετά τα 65
Η εντονότερη μείωση στην Ελλάδα καταγράφεται στις ηλικίες 35 έως 49 ετών, ενώ η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά στους άνω των 65:
- 16-24 ετών: από 16,8% το 2022 σε 16,3% το 2025.
- 25-34 ετών: από 30,8% σε 28,3%.
- 35-49 ετών: από 35,5% σε 28,3%, η μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των ηλικιακών ομάδων.
- 50-64 ετών: από 29,1% σε 27,4%.
Η εικόνα, ωστόσο, αλλάζει στους μεγαλύτερους σε ηλικία. Στους 65 ετών και άνω, η καθημερινή χρήση αυξήθηκε από 9,2% το 2022 σε 13,3% το 2025.
Τέλος, διαφορά υπάρχει και μεταξύ των δύο φύλων. Στις γυναίκες η καθημερινή χρήση μειώθηκε αισθητά, από 18,4% σε 15,9%. Στους άνδρες η υποχώρηση ήταν μικρότερη, από 30,4% σε 29,6%. Έτσι, σχεδόν τρεις στους δέκα άνδρες στην Ελλάδα εξακολουθούν να δηλώνουν καθημερινή χρήση καπνού ή συναφών προϊόντων.
Eurostat – Πού βρίσκεται η Ελλάδα στην Ευρώπη
Με ποσοστό 22,6%, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με την υψηλότερη καθημερινή χρήση στην ΕΕ. Την πρώτη θέση έχει η Βουλγαρία με 26,3%, ακολουθεί η Σουηδία με 23,9% και η Κροατία με 23,6%. Στον αντίποδα βρίσκονται η Ολλανδία με 9,9%, η Ιρλανδία με 11,7%, το Βέλγιο με 13,6% και το Λουξεμβούργο με 13,8%.
Η υψηλή θέση της Σουηδίας χρειάζεται επίσης προσοχή στην ερμηνεία. Δεν σημαίνει ότι η χώρα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά συμβατικού καπνίσματος στην Ευρώπη. Ο δείκτης περιλαμβάνει και άλλα προϊόντα νικοτίνης, τα οποία χρησιμοποιούνται πολύ περισσότερο στη Σουηδία.
Το βαρύ αποτύπωμα του καπνίσματος παραμένει
Παρά τη μείωση της καπνιστικής συνήθειας σε πολλές χώρες, το αποτύπωμα στην υγεία παραμένει ιδιαίτερα βαρύ. Η πιο πρόσφατη μεγάλη ανάλυση του Global Burden of Disease 2023, που δημοσιεύθηκε το 2025 στο The Lancet και καλύπτει 204 χώρες και περιοχές, κατατάσσει το κάπνισμα μεταξύ των σημαντικότερων παραγόντων κινδύνου για απώλεια υγείας παγκοσμίως. Σε ειδική ανάλυση των ίδιων δεδομένων, οι ερευνητές του Institute for Health Metrics and Evaluation υπολόγισαν ότι το κάπνισμα συνδεόταν με περίπου 5,81 εκατομμύρια θανάτους το 2023 και με 161,3 εκατομμύρια χαμένα έτη υγιούς ζωής.
- Διαβάστε επίσης – «Καθαρίζουν» οι πνεύμονες όταν κόβουμε το κάπνισμα; Τι απαντούν οι ειδικοί
Κάπνισμα και καρκίνος: Σχεδόν ένας στους πέντε θανάτους συνδέεται με τον καπνό
Η επιβάρυνση αφορά πολλές διαφορετικές ασθένειες. Το κάπνισμα αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για ισχαιμική καρδιοπάθεια, εγκεφαλικό επεισόδιο, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και πολλές μορφές καρκίνου. Μάλιστα, νεότερη παγκόσμια ανάλυση που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2026 στο EClinicalMedicine υπολόγισε ότι το 2022 περίπου 1,8 εκατομμύρια θάνατοι από καρκίνο, δηλαδή σχεδόν ένας στους πέντε, μπορούσαν να αποδοθούν στο κάπνισμα. Εκτός από τον καρκίνο του πνεύμονα, σημαντική επιβάρυνση καταγράφηκε για τους καρκίνους του λάρυγγα, της ουροδόχου κύστης, του οισοφάγου, της στοματικής κοιλότητας και του φάρυγγα.
Καρδιαγγειακά: Όσο αυξάνεται η έκθεση, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος
Το βαρύ αποτύπωμα του καπνίσματος φαίνεται ιδιαίτερα και στα καρδιαγγειακά νοσήματα. Μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026 στο Scientific Reports παρακολούθησε περισσότερους από 9,2 εκατομμύρια ενήλικες χωρίς προηγούμενο καρδιαγγειακό νόσημα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η συνολική έκθεση στο κάπνισμα και όσο νωρίτερα είχε αρχίσει κάποιος να καπνίζει, τόσο αυξανόταν ο κίνδυνος. Όσοι είχαν μακροχρόνια και μεγάλη έκθεση στο κάπνισμα, για παράδειγμα ένα πακέτο την ημέρα επί 20 χρόνια, εμφάνιζαν, σε σύγκριση με όσους δεν κάπνιζαν, 2,43 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εμφράγματος, 78% μεγαλύτερο κίνδυνο εγκεφαλικού και 82% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία.
Φωτογραφία: istock
