Το υπαίτιο βακτήριο μολύνει εύκολα όλα τα συστήματα ύδρευσης, όπως τα δίκτυα και τα ντεπόζιτα με ελάχιστη ροή νερού.
Η νόσος των λεγεωναρίων αρρώστησε 180 ανθρώπους στη χώρα μας το 2025, η πλειονότητα εκ των οποίων ήταν ταξιδιώτες, αναφέρει ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Τα κρούσματα ήταν περισσότερα σε άνδρες και στις ηλικίες άνω των 65 ετών. Τα περισσότερα παρατηρήθηκαν τον Σεπτέμβριο. Πολλοί πάσχοντες ήταν τουρίστες στις Περιφέρειες Κρήτης, Ιονίων Νήσων και Νοτίου Αιγαίου, προσθέτει σε νέο ενημερωτικό δελτίο που έδωσε στη δημοσιότητα.
Όπως εξηγεί η επισκέπτρια Υγείας Αναστασία Ανδρεοπούλου, από το Τμήμα Λοιμώξεων του Αναπνευστικού του ΕΟΔΥ, η νόσος των λεγεωναρίων προκαλείται από ένα βακτήριο ευρέως διαδεδομένο στη φύση.
Το βακτήριο αυτό είναι η λεγεωνέλλα που εντοπίζεται κυρίως σε υδάτινα περιβάλλοντα, αλλά έχει βρεθεί και απομονωθεί εργαστηριακά από δείγματα εδάφους, κυρίως όταν πρόκειται για το είδος Legionella longbeachae.
Η λεγεωνέλλα αποικίζει εύκολα όλα τα συστήματα ύδρευσης, αλλά κυρίως:
- Το δίκτυο παροχής θερμού και κρύου νερού
- Τα ντεπόζιτα
- Τις δεξαμενές και τις σωληνώσεις με ελάχιστη ή καθόλου ροή νερού
Οι ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό της αποτελούν οι θερμοκρασίες νερού από 25 έως 42 βαθμούς Κελσίου.
Πόσο σοβαρή είναι
Η λεγεωνέλλωση, όπως λέγεται επιστημονικά η νόσος των Λεγεωναρίων, είναι οξεία βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού. Εκδηλώνεται κυρίως με πνευμονία, η οποία αποτελεί σοβαρό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας, καθώς η θνητότητά της κυμαίνεται μεταξύ 5% και 30%.
Διαβάστε ακόμα ΕΟΔΥ: Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο των Λεγεωνάριων – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η νόσος μεταδίδεται αερογενώς με εισπνοή του βακτηρίου, όταν νερό που είναι μολυσμένο με το βακτήριο διασκορπιστεί στον αέρα υπό μορφή σταγονιδίων (αεροζόλ, ντους). Δεν μεταδίδεται, όμως, από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την εισπνοή του βακτηρίου έως την εκδήλωση συμπτωμάτων (χρόνος επωάσεως) είναι 2 έως 10 ημέρες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, μεσολαβούν 5-6 ημέρες.
Η νόσος είναι συχνότερη κατά τους καλοκαιρινούς και πρώτους φθινοπωρινούς μήνες. Και αυτό διότι συντρέχουν αθροιστικά ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο να εμφανιστεί, δηλαδή:
- Έντονη τουριστική δραστηριότητα
- Αύξηση της θερμοκρασίας
- Επαναλειτουργία εποχικών καταλυμάτων μετά την παρατεταμένη αχρησία των δικτύων ύδρευσης τον χειμώνα
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο και πώς προλαμβάνεται
Η νόσος των λεγεωναρίων είναι πιθανότερο να εκδηλωθεί σε μερικές ομάδες υψηλού κινδύνου. Σε αυτές υπάγονται:
- Οι άνω των 50 ετών
- Οι καπνιστές
- Οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Η πρόληψη της νόσου βασίζεται κυρίως:
- Στη σωστή συντήρηση και απολύμανση των εγκαταστάσεων ύδρευσης και κλιματισμού
- Στους τακτικούς ελέγχους
- Στην εφαρμογή κατάλληλων μέτρων από εκπαιδευμένο προσωπικό σε τουριστικά καταλύματα, νοσοκομεία, μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας υγείας και όπου αλλού χρειάζεται.
Το 2025 πραγματοποιήθηκαν υπό την επίβλεψη του ΕΟΔΥ περισσότερες από 8.200 μικροβιολογικές αναλύσεις δειγμάτων νερού.
Τα κρούσματα που καταγράφηκαν πέρυσι, αντιστοιχούν σε χαμηλή επίπτωση της νόσου στην Ελλάδα (0,8 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους), ενώ δεν καταγράφηκε καμία επιδημία.
Σημειώνεται ότι ο ΕΟΔΥ ενημερώνεται για τα κρούσματα της νόσου των Λεγεωναρίων στην Ελλάδα μέσω δύο συστημάτων επιτήρησης:
- Του Σύστηματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων (Σ.Υ.Δ.Ν) για όσα διαγιγνώσκονται στα νοσοκομεία της χώρας
- Του Ευρωπαϊκού Δικτύου Επιτήρησης της Νόσου των Λεγεωνάριων (ELDSNet) για όσα αφορούν πολίτες άλλων χωρών που ταξίδεψαν στην Ελλάδα και πιθανολογείται ότι εκτέθηκαν στη λεγεωνέλλα κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στη χώρα μας
Από τα 180 κρούσματα του 2025, τα 100 δηλώθηκαν από τα ελληνικά νοσοκομεία και τα υπόλοιπα 80 από το ELDSNet.
Φωτογραφία: iStock
