Τα ευρήματα νέας μελέτης σε χιλιάδες εθελοντές. Πόσο αυξάνεται ο κίνδυνος διαταραχής.
Οι αγωνιστές GLP-1, τα ενέσιμα φάρμακα για τον διαβήτη τύπου 2 που χορηγούνται και για την θεραπεία της παχυσαρκίας, μπορεί να επηρεάζουν την αίσθηση της γεύσης και της όσφρησης, αναφέρουν επιστήμονες από το Ισραήλ.
Αναλύοντας δεδομένα από δεκάδες χιλιάδες ασθενείς διαπίστωσαν πώς όσοι έπαιρναν φάρμακα όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν διαταραχή της γεύσης και της όσφρησης με την πάροδο του χρόνου.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η παρενέργεια αυτή πιθανώς σχετίζεται με την επίδραση αυτών των φαρμάκων στο νευρικό σύστημα των ασθενών.
Οι αγωνιστές GLP-1 διατίθενται εδώ και δύο δεκαετίες ως θεραπεία για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Εκτός όμως από ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου των ασθενών, προάγουν και την απώλεια βάρους. Έτσι, ορισμένα από τα φάρμακα αυτά έχουν λάβει έγκριση και ως θεραπείες της παχυσαρκίας.
Όπως ισχύει με όλα τα φάρμακα, έτσι και αυτά έχουν σχετισθεί με διάφορες ανεπιθύμητες ενέργειες (π.χ. γαστρεντερικές διαταραχές). Τα επιστημονικά δεδομένα, όμως, για τις δυνητικές επιδράσεις τους στην γεύση και την όσφρηση ήταν έως τώρα ανεπαρκή.
Για να καλύψουν αυτό το κενό οι επιστήμονες εξέτασαν τους ιατρικούς φακέλους 438.474 πασχόντων από τύπου 2 διαβήτη. Η μέση ηλικία τους ήταν τα 57 χρόνια. Το σχεδόν 55% ήταν γυναίκες.
Άλλοι από αυτούς έπαιρναν αγωνιστές GLP-1 για να ρυθμίσουν τη γλυκόζη τους (το σάκχαρο στο αίμα) και άλλοι διαφορετικά φάρμακα. Κατά την έναρξη της μελέτης κανένας δεν έπασχε από γευστική ή οσφρητική διαταραχή.
Τα ευρήματα
Οι επιστήμονες εξέτασαν πόσοι από αυτούς εκδήλωσαν διαταραχής της γεύσης και της όσφρησης εντός 2 ετών από την έναρξη της φαρμακευτικής αγωγής. Τα ευρήματά τους δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Otolaryngology – Head & Neck Surgery.
Όπως αναφέρουν, οι ασθενείς που έπαιρναν αγωνιστές GLP-1 είχαν κατά μέσον όρο 48% περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν διαταραχή της γεύσης ή της όσφρησης. Ο κίνδυνος ήταν ισχυρότερος όσον αφορά τη μείωση της όσφρησης (κατά 81% μεγαλύτερος).
Ωστόσο οι παρενέργειες αυτές δεν ήταν πολύ συχνές. Σε απόλυτους αριθμούς, διαταραχή της γεύσης εκδήλωσαν:
- 769 ασθενείς που έπαιρναν αγωνιστές GLP-1
- 445 ασθενείς που έπαιρναν άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα
Αντίστοιχα, διαταραχή της όσφρησης εκδήλωσαν:
- 649 ασθενείς που έπαιρναν αγωνιστές GLP-1
- 316 ασθενείς που έπαιρναν άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα
«Τα ευρήματα αυτά συμφωνούν με τα επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι οι αγωνιστές GLP-1 εκφράζονται και εκκρίνονταν ευρέως στο νευρικό σύστημα, ασκώντας δυνητικές επιδράσεις», σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους. Οι επιδράσεις αυτές μπορεί να εντοπίζονται στο κεντρικό νευρικό σύστημα (εγκέφαλος, νωτιαίος μυελός) ή στο περιφερικό, προσθέτουν.
Πάντως, τα δεδομένα αυτά δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Υποδηλώνουν απλώς μία συσχέτιση, επισημαίνουν οι επιστήμονες. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επαληθευτούν τα ευρήματα και να βρεθούν οι βιολογικοί μηχανισμοί που μπορεί να εξηγούν τη συσχέτιση.
Αν κάποιος ασθενής που παίρνει τα φάρμακα ανησυχεί ότι έχουν επηρεάσει αυτές τις βασικές αισθήσεις, να συζητήσει το θέμα με τον γιατρό του.
Φωτογραφία: iStock
