Μελέτη του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ δείχνει ότι ασθενείς με φαινομενικά ίδια κλινική εικόνα μπορεί να έχουν διαφορετικούς μηχανισμούς νόσου. Το εύρημα ανοίγει τον δρόμο για πιο εξατομικευμένες θεραπείες στις ΜΕΘ.
Η σοβαρή πνευμονία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου από λοιμώξεις παγκοσμίως, προκαλώντας περίπου 2,5 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη θεραπεία, οι γιατροί εξακολουθούν να δυσκολεύονται να εξηγήσουν γιατί ασθενείς με παρόμοια συμπτώματα και κλινική εικόνα ακολουθούν τόσο διαφορετική πορεία.
Κάποιοι αναρρώνουν σχετικά γρήγορα, ενώ άλλοι παραμένουν για εβδομάδες σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής ή καταλήγουν από επιπλοκές της νόσου.
Μια νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, που δημοσιεύθηκε εχθές 23 Ιουνίου 2026, στο περιοδικό Nature Communications, φαίνεται να δίνει μια σημαντική απάντηση σε αυτό το ερώτημα.
Πνευμονία – Τρεις διαφορετικοί «πνευμονότυποι»
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σοβαρή πνευμονία δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο, αλλά περιλαμβάνει τρεις διαφορετικούς βιολογικούς τύπους, τους οποίους ονόμασαν «πνευμονότυπους» (pneumotypes).
Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, δεν περιορίστηκαν στις κλασικές εξετάσεις αίματος ή στις απεικονιστικές εξετάσεις. Ανέλυσαν κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, φλεγμονώδεις δείκτες και τη γονιδιακή δραστηριότητα σε δείγματα υγρού, που συλλέχθηκαν απευθείας από τους πνεύμονες ασθενών με σοβαρή πνευμονία, οι οποίοι νοσηλεύονταν στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του νοσοκομείου Addenbrooke’s στο Κέιμπριτζ.
Η ανάλυση αποκάλυψε τρία σαφώς διακριτά βιολογικά πρότυπα, τα οποία δεν μπορούσαν να ανιχνευθούν με τις συνήθεις εξετάσεις, παρότι σχετίζονταν άμεσα με την έκβαση των ασθενών.
Ο συχνότερος τύπος: Καταστολή του ανοσοποιητικού
Ο πιο συχνός πνευμονότυπος αντιστοιχούσε σχεδόν στους μισούς ασθενείς (49%). Χαρακτηριζόταν από μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, σημαντική βλάβη στους ιστούς των πνευμόνων και αιμορραγία στις κυψελίδες, δηλαδή στους μικροσκοπικούς αεροθαλάμους όπου πραγματοποιείται η ανταλλαγή οξυγόνου.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι στους ασθενείς αυτούς υπήρχαν σχετικά λίγα σημάδια ενεργού φλεγμονής. Το εύρημα αυτό ίσως εξηγεί γιατί ορισμένες αντιφλεγμονώδεις θεραπείες αποτυγχάνουν ή ακόμη και επιδεινώνουν την κατάσταση κάποιων ασθενών.
Ο τύπος με την καλύτερη πρόγνωση
Ο δεύτερος πνευμονότυπος εντοπίστηκε στο 23% των ασθενών. Στην περίπτωση αυτή το ανοσοποιητικό σύστημα φαινόταν να λειτουργεί με πιο ισορροπημένο τρόπο, ενώ παράλληλα υπήρχαν ενδείξεις ενεργού αποκατάστασης των βλαβών στους πνεύμονες.
Παρότι οι ασθενείς αρχικά έδειχναν εξίσου βαριά άρρωστοι με τους υπόλοιπους, τελικά ανάρρωναν ταχύτερα και χρειάζονταν λιγότερο χρόνο μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής.
Ο πιο επικίνδυνος τύπος
Ο τρίτος πνευμονότυπος θεωρήθηκε ο πιο σοβαρός. Παρουσίαζε έντονη και παρατεταμένη φλεγμονή, καθώς και μεγάλη συγκέντρωση ανώριμων ανοσοκυττάρων στους πνεύμονες. Οι ασθενείς αυτής της ομάδας παρέμεναν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε αναπνευστική υποστήριξη και εμφάνιζαν παρατεταμένη κρίσιμη νόσο.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτή η ομάδα είναι πιθανό να ωφελείται περισσότερο από στοχευμένες αντιφλεγμονώδεις θεραπείες.
Προς πιο εξατομικευμένη θεραπεία
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ανακάλυψη μπορεί να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης της σοβαρής πνευμονίας στις ΜΕΘ.
Αν και οι σημερινές εργαστηριακές μέθοδοι είναι πολύπλοκες για καθημερινή χρήση, στόχος είναι να αναπτυχθούν απλούστερα διαγνωστικά εργαλεία που θα επιτρέπουν τον γρήγορο εντοπισμό του βιολογικού τύπου κάθε ασθενούς.
Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε πραγματικά εξατομικευμένες θεραπείες: ενίσχυση της ανοσολογικής άμυνας σε ορισμένους ασθενείς και περιορισμό της επιβλαβούς φλεγμονής σε άλλους. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των θανάτων, στη συντόμευση της νοσηλείας στις ΜΕΘ και στη βελτίωση της συνολικής φροντίδας των ασθενών με σοβαρή πνευμονία.
ΠΗΓΗ: medicalxpress
Φωτογραφία: istock
