Οι δεκαετίες ορόσημο και οι θεραπείες που έκαναν τη διαφορά στην πρόγνωση των ασθενών.
Η πρόοδος της Ιατρικής έχει βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση των ασθενών με πολλαπλούν μυέλωμα, με τα οφέλη να είναι ιδιαιτέρως σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο η αυξημένη επιβίωση δημιουργεί και προκλήσεις, όπως το γεγονός ότι πολλοί ασθενείς χρειάζονται πλέον μακροχρόνια αγωγή.
Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα μίας νέας ανάλυσης, στην οποία εξετάστηκε διαχρονικά η θνησιμότητα από πολλαπλούν μυέλωμα στις ΗΠΑ. Η ανάλυση δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Oncotarget.
Η ανάλυση βασίσθηκε στα στοιχεία σχεδόν πέντε δεκαετιών (1975-2023) από τη μεγάλη βάση δεδομένων SEER. Σε αυτήν καταγράφονται τα κρούσματα καρκίνου και οι εκβάσεις στον αμερικανικό πληθυσμό.
Όπως αναφέρει ο κ. Θάνος Δημόπουλος, καθηγητής Θεραπευτικής, Ογκολογίας & Αιματολογίας, διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα, τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, η θνησιμότητα από πολλαπλούν μυέλωμα ακολούθησε για δεκαετίες ανοδική πορεία.
Το γεγονός αυτό αντανακλούσε τους περιορισμούς των παλαιότερων θεραπευτικών επιλογών, όπως οι αλκυλιωτικοί παράγοντες και τα κορτικοστεροειδή.
Η αρχή έγινε τη δεκαετία του ’90
Η πρώτη ουσιαστική μεταβολή καταγράφηκε τη δεκαετία του 1990. Ήταν η εποχή που εισήχθη η αυτόλογη μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, η οποία σηματοδότησε μια νέα εποχή στη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, η ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών, όπως τα ανοσοτροποποιητικά φάρμακα και οι αναστολείς πρωτεασώματος, συνδέθηκε με ακόμη μεγαλύτερη μείωση της θνησιμότητας από το πολλαπλούν μυέλωμα.
Και αυτό, διότι αυτές οι νέες παρεμβάσεις επέτρεψαν αποτελεσματικότερο έλεγχο της νόσου, μέσω διαφορετικών μηχανισμών δράσης.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η πρόοδος της τελευταίας δεκαετίας, με την ενσωμάτωση:
- Μονοκλωνικών αντισωμάτων
- Θεραπειών συντήρησης
- Συνδυαστικών σχημάτων
Καθοριστικές οι προηγμένες ανοσοθεραπείες
Ωστόσο η πιο απότομη πτώση στη θνησιμότητα παρατηρήθηκε μεταξύ 2021 και 2023. Την περίοδο αυτή άρχισαν να εφαρμόζονται στην κλινική πράξη προηγμένες ανοσοθεραπείες, όπως:
- Οι CAR-T θεραπείες
- Τα διειδικά αντισώματα
Οι εξελίξεις αυτές έχουν προσφέρει βαθύτερες και πιο διαρκείς ανταποκρίσεις ακόμη και σε ασθενείς που είχαν ήδη υποβληθεί σε πολλές προηγούμενες θεραπείες.
Νέες προκλήσεις
Ωστόσο, η πρόοδος αυτή συνοδεύεται και από νέες προκλήσεις, επισημαίνει ο κ. Δημόπουλος. Πολλοί ασθενείς χρειάζονται πλέον μακροχρόνια αγωγή, με πιθανές σωρευτικές τοξικότητες και σημαντικό οικονομικό βάρος.
Επιπλέον, η πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες δεν είναι ίδια για όλους. Επηρεάζεται από γεωγραφικούς, κοινωνικοοικονομικούς και υγειονομικούς παράγοντες.
Η συγκεκριμένη μελέτη αναδεικνύει με καθαρό τρόπο ότι οι θεραπευτικές καινοτομίες δεν παραμένουν μόνο στα επιστημονικά συνέδρια ή στα εξειδικευμένα κέντρα. Μπορούν να μεταφραστούν σε πραγματικό όφελος για τον πληθυσμό.
Ταυτοχρόνως, όμως, υπενθυμίζει ότι «η επόμενη μεγάλη πρόκληση δεν είναι μόνο η ανάπτυξη ακόμη πιο αποτελεσματικών θεραπειών, αλλά και η διασφάλιση ότι αυτές θα είναι προσιτές, βιώσιμες και διαθέσιμες σε όλους όσοι τις έχουν ανάγκη», καταλήγει ο καθηγητής.
Φωτογραφία: iStock
