Επιθετικός καρκίνος του εγκεφάλου: Ελπίδες από εξατομικευμένο εμβόλιο κατά του γλοιοβλαστώματος

Ένα εξατομικευμένο εμβόλιο για τη θεραπεία του γλοιοβλαστώματος, ενός από τους πιο επιθετικούς και ανίατους καρκίνους του εγκεφάλου, φαίνεται να δίνει νέα ελπίδα στους ασθενείς, σύμφωνα με πρώιμη κλινική δοκιμή ερευνητών της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις.

Πώς λειτουργεί το νέο εμβόλιο

Η νέα θεραπεία βασίζεται σε τροποποιημένα μόρια DNA που έχουν σχεδιαστεί ώστε να «εκπαιδεύουν» το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στα καρκινικά κύτταρα. Επειδή κάθε όγκος διαθέτει μοναδικές πρωτεΐνες, το εμβόλιο δημιουργείται εξατομικευμένα για κάθε ασθενή, στοχεύοντας ειδικά χαρακτηριστικά του όγκου του.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι το γλοιοβλάστωμα συχνά καταφέρνει να διαφεύγει από την ανοσολογική επίθεση, καθώς εξελίσσεται γρήγορα και «κρύβεται» από το ανοσοποιητικό σύστημα. Το νέο εμβόλιο σχεδιάστηκε ώστε να στοχεύει πολλαπλές καρκινικές πρωτεΐνες ταυτόχρονα, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες αποτελεσματικής αντιμετώπισης.

Από «ψυχρός» σε «θερμός» όγκος

Οι ερευνητές περιγράφουν το γλοιοβλάστωμα ως έναν «ψυχρό» όγκο, δηλαδή έναν καρκίνο που δεν ενεργοποιεί επαρκώς το ανοσοποιητικό σύστημα. Το εμβόλιο που αναπτύχθηκε από τη βιοτεχνολογική εταιρεία Geneos Therapeutics φαίνεται να μετατρέπει τους όγκους σε «θερμούς», καθιστώντας τους περισσότερο ευάλωτους στην ανοσολογική επίθεση.

Τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής

Η κλινική δοκιμή φάσης 1 πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Καρκίνου Siteman του νοσοκομείου Barnes-Jewish και της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον, ενώ τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Cancer.

Στη μελέτη συμμετείχαν εννέα ενήλικες ασθενείς με πρόσφατη διάγνωση γλοιοβλαστώματος. Οι πρώτες δόσεις του εμβολίου χορηγήθηκαν περίπου δέκα εβδομάδες μετά το χειρουργείο και συνεχίστηκαν σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα:

• το εμβόλιο δεν προκάλεσε σοβαρές παρενέργειες,
• ενεργοποίησε ισχυρή ανοσολογική απόκριση στους περισσότερους ασθενείς,
• και φάνηκε να αυξάνει την επιβίωση σε σύγκριση με τα ιστορικά δεδομένα της καθιερωμένης θεραπείας.

Η πλατφόρμα DNA κατάφερε να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει έως και 40 διαφορετικές καρκινικές πρωτεΐνες, αριθμός σημαντικά υψηλότερος από προηγούμενες αντικαρκινικές θεραπείες με εμβόλια.

Ενθαρρυντικά στοιχεία επιβίωσης μετά το εμβόλιο κατά του γλοιοβλαστώματος

Τα δύο τρίτα των ασθενών παρέμεναν ζωντανοί έναν χρόνο μετά τη θεραπεία, όταν συνήθως το αντίστοιχο ποσοστό επιβίωσης για ασθενείς με γλοιοβλάστωμα κυμαίνεται περίπου στο 40%.

Παράλληλα, το ένα τρίτο των συμμετεχόντων ήταν ακόμη ζωντανοί δύο χρόνια αργότερα, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τα συνηθισμένα δεδομένα για τη νόσο. Μάλιστα, μία ασθενής παραμένει χωρίς υποτροπή σχεδόν πέντε χρόνια μετά την αρχική διάγνωση.

Οι επιστήμονες παραμένουν προσεκτικά αισιόδοξοι

Παρότι τα αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για πρώιμη μελέτη μικρού αριθμού ασθενών και ότι απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές ώστε να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της θεραπείας σε ευρύτερο πληθυσμό.

Φωτογραφία: istock