Ερευνητές εντόπισαν τον μοριακό μηχανισμό που βοηθά τους μυς να ανακτούν τη δύναμή τους και την ικανότητα αυτοεπιδιόρθωσης
Η σωματική άσκηση θεωρείται εδώ και δεκαετίες ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για τη διατήρηση της μυϊκής υγείας όσο μεγαλώνουμε.
Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα, δεν γνωρίζαμε με σαφήνεια τι ακριβώς συμβαίνει μέσα στα μυϊκά κύτταρα, μια γνώση που θα μπορούσε να εξηγήσει πλήρως αυτή την ωφέλιμη επίδραση. Τι είναι αυτό που επιτρέπει στους μυς να διατηρούν ή ακόμη και να επανακτούν τη δύναμή τους χάρη στην άσκηση, ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία; Μια νέα μελέτη έρχεται να ρίξει φως σε αυτό το ερώτημα.
Επιστήμονες από τη Σχολή Ιατρικής Duke-NUS στη Σιγκαπούρη, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ και το Γενικό Νοσοκομείο της Σιγκαπούρης, εντόπισαν έναν βιολογικό μηχανισμό που εξηγεί πώς η άσκηση βοηθά τους γηρασμένους μυς να ανακτούν την ικανότητά τους να επιδιορθώνονται. Η μελέτη δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Proceedings of the National Academy of Sciences.
Η μοριακή «αστάθεια» της γήρανσης και ο ρόλος του DEAF1
Καθώς μεγαλώνουμε, η μυϊκή λειτουργία φθίνει σταδιακά, με σημαντικές επιπτώσεις στην αυτονομία, την ισορροπία, τον μεταβολισμό και συνολικά στην ποιότητα ζωής. Η μελέτη φέρνει στο προσκήνιο έναν συγκεκριμένο μηχανισμό. Πρόκειται για έναν εσωτερικό μηχανισμό των μυϊκών κυττάρων που ελέγχει την ανάπτυξη, την ενέργεια και την ανανέωση των μυών. Καθώς μεγαλώνουμε, ο μηχανισμός αυτός αρχίζει να λειτουργεί με μη φυσιολογικό τρόπο, κάτι που φαίνεται να συμβάλλει στη σταδιακή φθορά και αποδυνάμωση των μυών.
Κρίσιμος ρυθμιστής σε αυτή την απορρύθμιση είναι ένα γονίδιο
Ένας βασικός «διακόπτης» που φαίνεται να απορρυθμίζεται με το πέρασμα του χρόνου είναι ένα γονίδιο που λέγεται DEAF1. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, όσο μεγαλώνουμε, αυξάνεται η δράση αυτού τουγονιδίου, κάτι που φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά τη σωστή λειτουργία των μυών.
Φυσιολογικά, το γονίδιο αυτό ελέγχεται από συγκεκριμένες πρωτεΐνες του οργανισμού. Με την ηλικία όμως οι πρωτεΐνες αυτές μειώνονται, με αποτέλεσμα το γινίδιο να λειτουργεί χωρίς έλεγχο.
Η αλλαγή αυτή δεν επηρεάζει μόνο τη δύναμη και τη μάζα των μυών, αλλά και τα κύτταρα που βοηθούν τους μυς να ανανεώνονται και να επουλώνονται μετά από φθορά ή τραυματισμό.
Η επίδραση της άσκησης και το μοριακό «κουμπί επαναφοράς»
Το πιο ελπιδοφόρο εύρημα της μελέτης είναι ότι η άσκηση φαίνεται να μπορεί να αποκαταστήσει αυτή την εσωτερική ισορροπία, μειώνοντας τη δραστηριότητα του επίμαχου γονιδίου. Με απλά λόγια, η φυσική δραστηριότητα φαίνεται να «επαναπρογραμματίζει» τους μυς, επανενεργοποιώντας διαδικασίες αυτοεπιδιόρθωσης.
Η αποτελεσματικότητα της άσκησης, ωστόσο, εξαρτάται από το αν αυτό το ρυθμιστικό σύστημα παραμένει λειτουργικό. Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί κάποιοι ηλικιωμένοι δεν απολαμβάνουν τα ίδια οφέλη από τη φυσική δραστηριότητα με άλλους.
Ο κύριος συγγραφέας της μελέτης περι- χαρακτηριστικά:
«Η άσκηση λέει στους μυς “καθάρισε και επαναρύθμισε”. Μειώνοντας τη δραστηριότητα του γονιδίου DEAF1, οι γηρασμένοι μυς ξαναβρίσκουν τη δύναμη και την ισορροπία τους, σχεδόν σαν να πατάς το κουμπί της επαναφοράς».
Τέλος, ο καθηγητής Πάτρικ Ταν επισημαίνει τη σημασία του ευρήματος, καθώς ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών ενίσχυσης της μυϊκής υγείας, είτε μέσω άσκησης είτε μέσω φαρμακευτικών παρεμβάσεων, ιδιαίτερα για ανθρώπους που δεν μπορούν να ασκηθούν εύκολα.
Φωτογραφία: istock
