Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες παρακολουθώντας 81 ψάρια καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
Τα πλάσματα της θάλασσας μπορεί να αποκαλύπτουν πολλά για τη γήρανση των ανθρώπων, αναφέρουν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Stanford, στην Καλιφόρνια.
Οι επιστήμονες βιντεοσκόπησαν κάθε στιγμή της ζωής 81 τυρκουάζ ψαριών του γένους killifish της Αφρικής. Με αυτό τον τρόπο ανακάλυψαν ενδιαφέροντα στοιχεία για τη γήρανση, τα οποία κάλλιστα μπορούν να ισχύουν για τους ανθρώπους.
Τα killifish είναι μικρά, πολύχρωμα ψάρια που ζουν σε όλο τον κόσμο, αλλά περισσότερο στην Αφρική και στην αμερικανική ήπειρο. Υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικά είδη. Είναι γνωστά για την ικανότητά τους να επιβιώνουν σε προσωρινά υδάτινα σώματα. Μερικά μπορούν και να περνούν περιόδους ξηρασίας σε λανθάνουσα κατάσταση.
Αν και τα killifish ζουν μόλις τέσσερις έως οκτώ μήνες, μοιράζονται σημαντικά βιολογικά χαρακτηριστικά με τους ανθρώπους. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται ένας πολύπλοκος εγκέφαλος. Το χαρακτηριστικό αυτό τα καθιστά πολύτιμο μοντέλο για τη μελέτη της γήρανσης, δήλωσε η επιβλέπουσα ερευνήτρια Dr. Anne Brunet, καθηγήτρια Γενετικής στο Stanford.
Η έρευνα
Η νέα έρευνα δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Science. Όπως γράφουν οι ερευνητές, παρακολουθώντας ασταμάτητα τα ψάρια διαπίστωσαν ότι απλές συνήθειες στη μέση ζωή μπορεί να αποτελούν δείκτες μακροζωίας.
Ειδικότερα, τα ψάρια που παρέμεναν ενεργά και κοιμόντουσαν κυρίως τη νύχτα, έτειναν να ζουν περισσότερο. Αντιθέτως, όσα επιβράδυναν τις κινήσεις τους ζούσαν λιγότερο. Το ίδιο και όσα κοιμόντουσαν περισσότερο στη διάρκεια της ημέρας.
«Η συμπεριφορά αντανακλά ό,τι συμβαίνει στον εγκέφαλο και το σώμα», εξήγησε η Dr. Brunet. «Οι μοριακοί δείκτες ασφαλώς είναι σημαντικοί για να αξιολογούμε την γήρανση. Ωστόσο αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό κομμάτι της βιολογίας. Με την συμπεριφορά βλέπουμε ολόκληρο τον οργανισμό, συνεχώς και χωρίς επεμβατικό τρόπο».
Η έρευνα έδειξε ακόμα ότι η γήρανση δεν συμβαίνει με έναν ομοιόμορφο, ομαλό τρόπο. Παρουσιάζει απότομες αλλαγές ανάμεσα στα διάφορα στάδια της ζωής, που είναι ενδεικτικές για το τι θα ακολουθήσει.
Στην πραγματικότητα, τα ψάρια είχαν δύο έως έξι απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά τους που διαρκούσαν για λίγες μέρες. Ύστερα παρέμεναν σταθερές για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Και σε ανθρώπους
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν «έξυπνες» φορητές συσκευές για να καταγραφεί κατ’ ανάλογο τρόπο η γήρανση των ανθρώπων. Οι συσκευές αυτές θα καταγράφουν την καθημερινή συμπεριφορά μας, όπως την κίνηση και τον ύπνο, λένε οι ερευνητές.
Τυπικά, οι μελέτες για τη γήρανση συγκρίνουν νεαρά όντα (ζώα ή ανθρώπους) με ηλικιωμένα. Οι έρευνες αυτές ασφαλώς είναι χρήσιμες. Ωστόσο χάνουν τις αλλαγές που φέρνει ο χρόνος και το πώς εξελίσσονται, προσθέτουν οι επιστήμονες.
Η νέα έρευνα έδειξε ακόμα πως τα ψάρια που ήταν προδιαγεγραμμένο (όπως απεδείχθη) να ζήσουν περισσότερο, κολυμπούσαν πιο γρήγορα και πιο έντονα την ημέρα. Ήταν επίσης πιο δραστήρια. Ανάλογα ευρήματα για τη γήρανση έχουν σχετισθεί με τη μακροζωία και σε άλλα ζωικά είδη, τονίζουν οι ειδικοί.
Φωτογραφία: iStock
