Τι συμβαίνει στο σώμα μας τη στιγμή του «αψού» και πότε χρειάζεται προσοχή.
Συνήθως καταλαβαίνουμε ότι έρχεται ένα φτέρνισμα. Ξεκινά με ένα μικρό «γαργάλημα» στη μύτη, που γίνεται όλο και πιο έντονο. Και μετά: τα μάτια κλείνουν αντανακλαστικά και το σώμα απελευθερώνει απότομα αέρα, προσπαθώντας να απομακρύνει ερεθιστικούς παράγοντες, όπως σκόνη ή γύρη.
Ωστόσο υπάρχει μια διαδεδομένη απορία: Σταματά η καρδιά όταν φτερνιζόμαστε; Η αίσθηση μπορεί να το κάνει να μοιάζει έτσι, όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική: η καρδιά δεν σταματά.
Ο καρδιολόγος Κένεθ Μαγιούγκα, συνεργάτης της Cleveland Clinic, εξηγεί τι συμβαίνει πραγματικά στον οργανισμό εκείνη τη στιγμή.
Σταματά η καρδιά;
Όπως εξηγεί ο δρ. Μαγιούγκα, όταν οι γιατροί μιλούν για «σταμάτημα» της καρδιάς, εννοούν, με ιατρικούς όρους, μια παύση που διαρκεί τουλάχιστον τρία δευτερόλεπτα. Μια τέτοια καθυστέρηση μπορεί να σχετίζεται με διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, όπως αρρυθμίες ή έντονες παλινδρομήσεις του ρυθμού.
Τα καλά νέα είναι ότι το φτέρνισμα, ως φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, δεν προκαλεί τέτοιου είδους επικίνδυνες παύσεις. Παρόλα αυτά, μπορεί να επηρεάσει για ελάχιστο χρόνο τον ρυθμό της καρδιάς.
Ο καρδιακός ρυθμός έτσι κι αλλιώς δεν είναι σταθερός. Αυξομειώνεται συνεχώς, ανάλογα με τις ανάγκες του σώματος. Για παράδειγμα, επιταχύνεται όταν τρέχουμε και επιβραδύνεται όταν κοιμόμαστε.
Τι συμβαίνει στην καρδιά κατά το φτέρνισμα
Κατά τη διάρκεια του φτερνίσματος, συμβαίνουν δύο βασικές αλλαγές στο σώμα που επηρεάζουν παροδικά την καρδιά:
- Αύξηση της πίεσης στο θώρακα: Η απότομη αλλαγή στην πίεση μέσα στο στήθος συμπιέζει για λίγο την καρδιά και επηρεάζει προσωρινά τη ροή του αίματος.
- Ενεργοποίηση του πνευμονογαστρικού νεύρου (vagus nerve): Το νεύρο αυτό ρυθμίζει τον καρδιακό ρυθμό, οπότε η ενεργοποίησή του μπορεί να προκαλέσει μικρές και προσωρινές μεταβολές στον ρυθμό της καρδιάς.
Αυτές οι αλλαγές μπορεί να δώσουν την αίσθηση ότι «κάτι συμβαίνει» με την καρδιά, όμως στην πράξη πρόκειται για μια πολύ σύντομη και ακίνδυνη μεταβολή.
Ο δρ. Μαγιούγκα επισημαίνει ότι, αν και ο καρδιακός ρυθμός μπορεί να επιβραδυνθεί για ελάχιστο χρόνο, δεν παρατηρούνται παύσεις.
Μάλιστα, όπως αναφέρει, υπάρχουν συσκευές παρακολούθησης της καρδιάς που καταγράφουν τον ρυθμό για χρόνια. Μέσα από αυτά τα δεδομένα, δεν έχει φανεί ότι το φτέρνισμα προκαλεί επικίνδυνες διακοπές στη λειτουργία της καρδιάς.
Μπορεί το φτέρνισμα να προκαλέσει πρόβλημα;
Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστεί ένα φαινόμενο που ονομάζεται συγκοπή από φτέρνισμα (sneeze syncope).
Πρόκειται για μια μορφή νευροκαρδιογενούς ή αγγειοπνευμονογαστρικής συγκοπής, κατά την οποία ένα άτομο παρουσιάζει παροδική απώλεια αισθήσεων και μυϊκού τόνου αμέσως μετά από ένα έντονο φτέρνισμα
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι πρόκειται για εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο, ακόμη και μεταξύ ατόμων που εμφανίζουν γενικά τάση για λιποθυμία.
Συμπέρασμα: Υπάρχει λόγος ανησυχίας;
Το φτέρνισμα είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού και δεν προκαλεί βλάβη στην καρδιά.
Αν κάποιος αισθάνεται ζάλη ή λιποθυμά κατά τη διάρκεια φτερνίσματος, καλό είναι να συμβουλευτεί γιατρό. Αν, από την άλλη, απλώς φτερνίζεται συχνά, πιθανότατα πρόκειται για αλλεργία και ίσως χρειάζεται εκτίμηση από αλλεργιολόγο.
Σε κάθε περίπτωση, το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η καρδιά αντέχει — το φτέρνισμα δεν τη «σταματά».
ΠΗΓΗ: Cleveland Clinic
Φωτογραφία: istock
