Κατά την εμμηνόπαυση, οι αλλαγές που συμβαίνουν στον ιστό του μαστού επηρεάζουν την εμφάνιση καρκινικών μεταλλάξεων, αποκαλύπτει ο χάρτης.
Ο καρκίνος του μαστού, η πιο κοινή μορφή καρκίνου στις γυναίκες, αντιπροσωπεύει το 15% των νέων κρουσμάτων καρκίνου, με τέσσερις στις πέντε περιπτώσεις να εμφανίζονται σε γυναίκες άνω των 50 ετών. Ωστόσο, οι επιστήμονες έχουν κατανοήσει πολύ λίγο το γιατί και πότε εμφανίζεται.
Γι’αυτό, επιστήμονες δημιούργησαν τον πιο λεπτομερή χάρτη του μαστού, που αποτελείται από περισσότερα από τρία εκατομμύρια κύτταρα, και εντόπισαν πώς ο ιστός του μαστού αλλάζει με την εμμηνόπαυση και γίνεται ευάλωτος στον καρκίνο.
Ο χάρτης, που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Nature Aging», αποκαλύπτει ότι καθώς οι γυναίκες μεγαλώνουν, ο αριθμός των κυττάρων στον ιστό του μαστού μειώνεται και πολλαπλασιάζονται λιγότερο, ενώ αλλάζει και η δομή του ιστού. Τα παραπάνω δημιουργούν ένα μικροπεριβάλλον στο οποίο τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να ευδοκιμήσουν.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τα Πανεπιστήμια του Κέμπριτζ και της Βρετανικής Κολομβίας, χρησιμοποίησαν προηγμένες τεχνικές απεικόνισης για να αναλύσουν τον ιστό του μαστού από περισσότερες από 500 γυναίκες ηλικίας 15 έως 86 ετών. Μεταξύ άλλων προχώρησαν σε βιοψίες σε γυναίκες, για λόγους που δεν σχετίζονται με καρκίνο.
Συνδυάζοντας αυτά τα δεδομένα με λεπτομέρειες σχετικές με τους ορμονικούς υποδοχείς και τα ανοσοκύτταρα, καθώς και για την αρχιτεκτονική των ιστών, οι ερευνητές μπόρεσαν να χαρτογραφήσουν με πρωτοφανή λεπτομέρεια τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει ο ιστός του μαστού με την πάροδο του χρόνου. Τα ευρήματά τους υποδεικνύουν τους λόγους για τους οποίους ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού αυξάνεται με την ηλικία και γιατί οι όγκοι σε νεότερες γυναίκες διαφέρουν βιολογικά.
Όπως διαπιστώθηκε, καθώς οι γυναίκες μεγαλώνουν, ο ιστός του μαστού τους υφίσταται σημαντικές αλλαγές, με τις πιο δραματικές να συμβαίνουν κατά την εμμηνόπαυση.
Πως τα προκαρκινικά κύτταρα «ξεφεύγουν» από τον έλεγχο
Ο χάρτης αποκάλυψε ότι όλοι οι τύποι κυττάρων λιγοστεύουν σε αριθμό και διαιρούνται πολύ λιγότερο συχνά. Οι δομές που παράγουν γάλα, γνωστές ως λόβια, συρρικνώνονται ή εξαφανίζονται. Τα λιποκύτταρα αυξάνονται, ενώ τα αιμοφόρα αγγεία μειώνονται.
Δείτε την οπτική αναπαράσταση ενός γηρασμένου ανθρώπινου μαστού, που δείχνει ένα διακλαδιζόμενο δίκτυο πόρων, το οποίο αρχικά βρίσκεται μέσα σε ένα πυκνό μικροπεριβάλλον πλούσιο σε κύτταρα, αλλά με την πάροδο του χρόνου αντικαθίσταται σταδιακά από ιστό πλούσιο σε λίπος. Credit: Nature Aging/Raza Ali
Την ίδια ώρα συμβαίνουν αλλαγές και στο ανοσοποιητικό περιβάλλον. Οι μαστοί των νεότερων γυναικών έχουν περισσότερα Β κύτταρα και ενεργά Τ κύτταρα, γεγονός που τα βοηθά να εντοπίζουν και να εξοντώνουν τα καρκινικά κύτταρα.
Καθώς ο ιστός γερνάει, αυτοί οι τύποι κυττάρων μειώνονται σε αριθμό και αντικαθίστανται από άλλους τύπους ανοσοκυττάρων που υποδηλώνουν ένα πιο φλεγμονώδες και ενδεχομένως λιγότερο προστατευτικό ανοσοποιητικό περιβάλλον. Ταυτόχρονα, τα κύτταρα αρχίζουν να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους λιγότερο. Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, μπορεί να διευκολύνει τα προκαρκινικά κύτταρα να «ξεφύγουν» από τον έλεγχο.
«Αυτό που είναι σαφές από τον χάρτη μας είναι ότι όλες αυτές οι αλλαγές δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου τα καρκινικά κύτταρα που εμφανίζονται φυσικά το βρίσκουν ευκολότερο με την ηλικία να εγκατασταθούν και να εξαπλωθούν», σχολίασε ο συν-επικεφαλής συγγραφέας τη μελέτης, καθηγητής Samuel Aparicio από το BC Cancer, Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας στον Καναδά.
Φωτογραφία iStock
