Η μητρική θνησιμότητα μειώθηκε σημαντικά από το 1990 έως το 2015, αλλά έκτοτε η πρόοδος επιβραδύνθηκε.
Οι μητρικοί θάνατοι σε όλο τον κόσμο μειώθηκαν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, αλλά περισσότερες από 100 χώρες εξακολουθούν να μην επιτυγχάνουν τον παγκόσμιο στόχο μητρικής θνησιμότητας, καθώς η πρόοδος επιβραδύνεται διεθνώς.
Αυτά είναι τα κύρια ευρήματα νέας, παγκόσμιας έρευνας που δημοσιεύεται στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health. Η έρευνα διεξήχθη σε 204 χώρες και περιοχές του κόσμου.
Σύμφωνα με αυτήν, το 2023 πέθαναν από αίτια σχετιζόμενα με την κύηση και τον τοκετό περισσότερες από 240.000 γυναίκες. Οι θάνατοι αυτοί αντιστοιχούν στο 5,5% όλων των απωλειών στα κορίτσια και τις γυναίκες ηλικίας 10-54 ετών παγκοσμίως.
Οι μητρικοί θάνατοι παραμένουν συγκεντρωμένοι σε περιοχές που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις στα συστήματα υγείας και στη συλλογή δεδομένων, και ιδίως:
- Στην υποσαχάρια Αφρική
- Την Ωκεανία
- Τη Νότια Ασία
- Τη Νοτιοανατολική Ασία
- Τμήματα της Καραϊβικής
Το 2023, η Νιγηρία, η Ινδία, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Αιθιοπία και το Πακιστάν κατέγραψαν τους υψηλότερους αριθμούς μητρικών θανάτων παγκοσμίως.
Μείωση μεν, αλλά…
Η έκθεση αποκαλύπτει ότι από το 1990 έως το 2023 μειώθηκε αισθητά ο παγκόσμιος δείκτης μητρικής θνησιμότητας. Το 1990 καταγράφονταν 321 μητρικοί θάνατοι ανά 100.000 γεννήσεις ζώντων βρεφών. Η αντίστοιχη αναλογία το 2023 ήταν 191 ανά 100.000.
Εν τούτοις, από το 2015 και μετά, επιβραδύνθηκε η πρόοδος στη μείωση της μητρικής θνησιμότητας. Μάλιστα υπήρξαν και χώρες που καταγράφουν ακόμη και αύξηση των μητρικών θανάτων.
Το 2023, οι μητρικοί θάνατοι ήταν περισσότεροι σε τέσσερις περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής, καθώς και σε τμήματα της Καραϊβικής και της Ωκεανίας. Χώρες με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά ήταν επίσης:
- Η Λιβερία
- Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία
- Η Αϊτή
- Η Ερυθραία
- Η Σιέρα Λεόνε
Οι κυριότερες αιτίες
Η μελέτη δείχνει ότι τα κύρια αίτια μητρικών θανάτων διαφέρουν ανά περιοχή. Είναι όμως γνωστά και σε μεγάλο βαθμό αποτρέψιμα.
Οι κυριότερες αιτίες είναι η μαιευτική αιμορραγία και οι υπερτασικές διαταραχές της κυήσεως. Περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα μητρικοί θάνατοι οφείλονται σε αυτές τις αιτίες.
Τα τελευταία χρόνια, στην αύξηση των μητρικών θανάτων συνέβαλλε και η COVID-19. Υπολογίζεται ότι κατά τα πρώτα στάδια της πανδημίας (2020 και 2021) προκάλεσε σημαντική αύξηση των μητρικών θανάτων, ιδίως σε χώρες με υψηλή θνησιμότητα από τον κορωνοϊό όπως σε τμήματα:
- Της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής
- Της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης
- Της κεντρικής Ασίας
- Της Βόρειας Αμερικής
Ευτυχώς, μετά τη διάθεση και εκτεταμένη χρήση των εμβολίων κατά της COVID-19 οι μητρικοί θάνατοι από αυτή την αιτία μειώθηκαν.
Οι βελτιώσεις στην πρόσβαση σε προγεννητική φροντίδα, σε υπηρεσίες ασφαλούς τοκετού, σε επείγουσα μαιευτική φροντίδα και στην παρακολούθηση μετά τον τοκετό θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά τη θνησιμότητα, επισημαίνουν οι ερευνητές.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ / Φωτογραφία: istock
