Η γεύση είναι η πιο «δημοκρατική» αίσθηση: όλοι βλέπουμε το ίδιο φαγητό, αλλά κανένας δεν το γεύεται με τον ίδιο τρόπο.
Η γεύση περιέχει επιστήμη. Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί κάποιοι άνθρωποι απολαμβάνουν να «καίγεται» η γλώσσα τους από το μπούκοβο, ενώ άλλοι δεν αντέχουν ούτε τη μυρωδιά του; Ή γιατί για κάποιους ο σκέτος καφές είναι απόλαυση, ενώ για άλλους μια ανυπόφορη εμπειρία;
Η επιστήμη της Νευρο-γαστρονομίας αποδεικνύει ότι οι προτιμήσεις μας στο φαγητό δεν είναι απλώς «θέμα γούστου». Είναι ένας σύνθετος συνδυασμός γενετικής, χημείας του εγκεφάλου και… χαρακτηριστικών της προσωπικότητάς μας. Οι γευστικοί μας κάλυκες λειτουργούν ως ένας «καθρέφτης» του νευρικού μας συστήματος.
- Δείτε επίσης: COVID-19: Γιατί η απώλεια στη γεύση επιμένει για χρόνια σε ορισμένους ασθενείς – Τι δείχνει νέα μελέτη
1. Οι «λάτρεις του κινδύνου» και το «καυτερό» φαγητό
Αν ανήκετε σε αυτούς που ζητούν έξτρα τσίλι στο φαγητό τους, πιθανότατα είστε αυτό που οι ψυχολόγοι ονομάζουν «Sensation Seekers» (άτομα που αναζητούν έντονες συγκινήσεις).
Μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια έδειξε ότι η αγάπη για τα καυτερά συνδέεται άμεσα με την ανάγκη για αδρεναλίνη. Η καψαϊκίνη (η ουσία που προκαλεί το κάψιμο) ενεργοποιεί τους υποδοχείς πόνου στη γλώσσα. Ο εγκέφαλος, ως απάντηση στον «κίνδυνο», εκκρίνει ενδορφίνες και ντοπαμίνη – τις ίδιες ορμόνες που εκκρίνονται κατά τη διάρκεια ενός extreme sport. Με λίγα λόγια, το καυτερό φαγητό είναι για τον εγκέφαλό σας ένα «ασφαλές ρίσκο».
2. Οι «Super-tasters» και η επιφυλακτικότητα
Περίπου το 25% του πληθυσμού διαθέτει έναν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό γευστικών καλύκων. Αυτοί είναι οι λεγόμενοι Super-tasters. Για αυτούς, γεύσεις όπως το μπρόκολο, η μαύρη σοκολάτα ή το γκρέιπφρουτ δεν είναι απλώς πικρές, αλλά ανυπόφορες.
Επιστημονικά, αυτό συνδέεται συχνά με το γονίδιο TAS2R38. Οι Super-tasters τείνουν να είναι πιο προσεκτικοί και αναλυτικοί στην καθημερινότητά τους, ενώ συχνά χαρακτηρίζονται ως «ιδιότροποι» στο φαγητό, ενώ στην πραγματικότητα ο εγκέφαλός τους είναι απλώς ρυθμισμένος να εντοπίζει την παραμικρή πικρή ουσία ως πιθανό «δηλητήριο».
3. Η αμφιλεγόμενη γοητεία του «πικρού»
Μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Ίνσμπρουκ στην Αυστρία προκάλεσε αίσθηση όταν συνέδεσε την προτίμηση σε πικρές γεύσεις (σκέτος καφές, τόνικ, ραπανάκια) με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, όσοι προτιμούν σταθερά το πικρό τείνουν να έχουν υψηλότερα σκορ σε χαρακτηριστικά όπως ο μακιαβελισμός ή η ανάγκη για κυριαρχία. Αν και η μελέτη παραμένει αντικείμενο συζήτησης, η θεωρία είναι ότι η αποδοχή μιας γεύσης που η φύση έχει σχεδιάσει ως «προειδοποιητική» δείχνει μια τάση για έλεγχο και ανθεκτικότητα.
4. Το «Γονίδιο του Κόλιανδρου»
Σας θυμίζει ο κόλιανδρος γεύση σαπουνιού; Μην νιώθετε περίεργα. Δεν φταίει η μαγειρική, αλλά οι οσφρητικοί υποδοχείς σας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη, μια γενετική παραλλαγή (γονίδιο OR6A2) κάνει ορισμένους ανθρώπους να ανιχνεύουν τις αλδεΰδες του κόλιανδρου ως χημικά καθαριστικά. Είναι το απόλυτο παράδειγμα του πώς το DNA μας αποφασίζει τι θα μπει στο πιάτο μας πριν καν το δοκιμάσουμε.
Τι αποκαλύτπει αυτό για εμάς;
Την επόμενη φορά που θα βρεθείτε σε ένα κυριακάτικο τραπέζι, παρατηρήστε τις επιλογές των γύρω σας. Το αν κάποιος αδειάζει την αλατιέρα ή αν ζητάει επίμονα λεμόνι, δεν είναι απλή συνήθεια. Είναι ο τρόπος του εγκεφάλου του να επικοινωνεί με το περιβάλλον.
