Ο ιός HPV μολύνει το 80% ανδρών και γυναικών, ενώ προκαλεί το 4,5% όλων των κρουσμάτων καρκίνου.
Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για τον HPV σήμερα (04.03.2026) και στο προσκήνιο έρχεται ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων που προκαλεί πολλούς καρκίνους.
Η λοίμωξη από αυτόν αποτελεί το συχνότερο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα στη Δύση. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 80% των σεξουαλικώς ενεργών ατόμων θα μολυνθούν από αυτόν τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους.
Ο ιός HPV δεν είναι ένας, αλλά έχει 200 διαφορετικούς υποτύπους. Ορισμένοι εξ αυτών είναι καρκινογόνοι, προκαλώντας το 4,5% όλων των κρουσμάτων καρκίνου. Στις γυναίκες ο ιός ευθύνεται για το 8,6% των κρουσμάτων και στους άνδρες για το 0,8%. Και αυτό διότι δεν προκαλεί μόνον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αλλά και πολλές άλλες μορφές της νόσου.
Μολονότι ο ιός είναι τόσο συχνός, περιβάλλεται από πολλούς μύθους. Ο γυναικολόγος-ογκολόγος Dr. Konstantin Zakashansky, καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας στον Τομέα Γυναικολογικής Ογκολογίας της Ιατρικής Σχολής Icahn, στη Νέα Υόρκη, εξηγεί ποια είναι η αλήθεια για έξι από τους σημαντικότερους εξ αυτών.
Μύθος: Μόνον οι γυναίκες με πολλούς ερωτικούς συντρόφους μολύνονται από τον ιό HPV
Η αλήθεια: Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων μπορεί να προσβάλλει κάθε άτομο που κάνει σεξ. Ακόμα και έναν ερωτικό σύντροφο να έχει μία γυναίκα, μπορεί να μολυνθεί. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οκτώ στις δέκα γυναίκες έχουν ήδη μολυνθεί τουλάχιστον μία φορά έως τα 50 τους χρόνια.
Μύθος: Το τεστ Παπ είναι αρκετό για να προστατευθούν οι γυναίκες από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας
Η αλήθεια: Αν και το τεστ Παπανικολάου έχει σώσει εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο από τo δεύτερο μισό του 20ου αιώνα όταν εφαρμόστηκε ευρέως, δεν είναι αλάνθαστο.
Γι’ αυτό τον λόγο, η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS) συνιστά πλέον στις γυναίκες ηλικίας 25 έως τουλάχιστον 65 ετών να κάνουν κυρίως HPV DNA τεστ στο πλαίσιο του προληπτικού ελέγχου. Με αυτό αναζητάται το γενετικό υλικό του ιού και όχι παθολογικά κύτταρα στον τράχηλο της μήτρας.
Το τεστ πρέπει να επαναλαμβάνεται ανά 5 χρόνια, εάν δεν έχει παθολογικά ευρήματα. Μπορεί επίσης να συνδυάζεται με τεστ Παπ στις ηλικίες 30 ετών και άνω, κατά τον Dr. Zakashansky.
Εάν δεν υπάρχει δυνατότητα για HPV DNA τεστ, τότε συνιστάται να γίνεται τεστ Παπ κάθε 3 χρόνια, εφ’ όσον δεν έχει παθολογικά ευρήματα.
Μύθος: Οι γυναίκες που μολύνονται από τον ιό, θα πάθουν καρκίνο
Η αλήθεια: Η λοίμωξη από τον ιό είναι πάρα πολύ συχνή, αλλά οι καρκίνοι που μπορεί να προκληθούν όχι. Αυτό οφείλεται στο ότι δεν είναι και οι 200 υποτύποι του ιού νοσογόνοι για τον άνθρωπο. Επιπλέον, ακόμα κι αν μια γυναίκα μολυνθεί με έναν ογκογόνο υποτύπο, ο οργανισμός της θα προσπαθήσει να τον εξολοθρεύσει.
Ο καρκίνος αναπτύσσεται όταν η λοίμωξη από τον ιό επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, οδηγώντας στην ανάπτυξη παθολογικών κυττάρων στον τράχηλο της μήτρας. Αυτά μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο, εάν δεν γίνουν εγκαίρως αντιληπτά ώστε να καταπολεμηθούν. Αυτός είναι και ο λόγος που συνιστάται τακτικός επανέλεγχος των γυναικών.
Μύθος: Η λοίμωξη από τον ιό HPV προκαλεί συμπτώματα
Η αλήθεια: Ισχύει ακριβώς το αντίθετο, διότι συνήθως ΔΕΝ προκαλούνται συμπτώματα. Πολλές γυναίκες, όμως, πιστεύουν πως εφ’ όσον δεν έχουν συμπτώματα, δεν μπορεί να είναι μολυσμένες, ούτε να αναπτύξουν καρκίνο.
Αυτό είναι λάθος. Συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν ορισμένοι χαμηλού κινδύνου υπότυποι του ιού HPV, καθώς προκαλούν κονδυλώματα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων. Ωστόσο οι ογκογόνοι υπότυποι (δηλαδή οι υψηλού κινδύνου) κατά κανόνα παραμένουν ασυμπτωματικοί έως ότου αναπτυχθούν τουλάχιστον τα παθολογικά κύτταρα.
Αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για τον οποίο είναι σημαντικός ο προληπτικός έλεγχος. Τα συμπτώματα που μπορεί να εκδηλωθούν όταν πια αναπτυχθεί ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι:
- Αιμορραγία από τον κόλπο ή έκκριμα μετά την σεξουαλική επαφή ή μεταξύ των εμμήνων ρύσεων
- Πόνος στην περιοχή της πυέλου ή κατά την σεξουαλική επαφή
Μύθος: Αν μία γυναίκα έχει εμβολιασθεί εναντίον του ιού HPV, δεν χρειάζεται πλέον προληπτικές εξετάσεις
Η αλήθεια: Το εμβόλιο είναι σωτήριο, καθώς προστατεύει από τους σημαντικότερους υποτύπους του ιού οι οποίοι προκαλούν καρκίνο. Την μέγιστη αποτελεσματικότητά του (τουλάχιστον 80-90% προστασία) έχει όταν γίνεται πριν από την έναρξη της ερωτικής ζωής, δηλαδή σε αγόρια και κορίτσια που δεν έχουν ακόμα εκτεθεί στον ιό HPV.
Ωστόσο τα υπάρχοντα εμβόλια δεν καλύπτουν από όλους ανεξαιρέτως τους ογκογόνους τύπους του ιού. Επομένως πρέπει να γίνονται και μετά τον εμβολιασμό οι προληπτικές εξετάσεις με HPV DNA τεστ και τεστ Παπ όταν χρειάζεται.
Φωτογραφία: iStock
