Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα γενετική μελέτη για τον καρκίνο στις οικόσιτες γάτες, αποκαλύπτει εντυπωσιακές ομοιότητες με τους αντίστοιχους όγκους στους ανθρώπους.
Εκτός από εξαιρετικοί σύντροφοι για τους ανθρώπους, οι γάτες θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα ή ακόμη και να θεραπεύσουμε ορισμένους καρκίνους, όπως εκείνον του μαστού, υποστηρίζει μια ομάδα διεθνών επιστημόνων.
Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Science, οι επιστήμονες, ειδικοί στην ιατρική των ζώων και των ανθρώπων, εξέτασαν τις πιθανές ομοιότητες των ανθρώπων και των γάτων σε ό,τι αφορά τον καρκίνο.
Στο παρελθόν επιστήμονες είχαν δείξει ότι υπάρχει κάποια σύνδεση μεταξύ των σκύλων και των ανθρώπων, αναφορικά με τις ασθένειες που προσβάλλουν και τα δύο είδη, όμως δεν είχε γίνει σχεδόν καμία έρευνα για τις γάτες, εξήγησε η Λουίζ φαν ντερ Βάιντεν, ερευνήτρια ογκογενετικής στο βρετανικό ινστιτούτο Wellcome Sanger, μία από τους συγγραφείς της μελέτης.
Οι γάτες, όπως εξάλλου και οι σκύλοι, είναι «εξαιρετικά μοντέλα για εμάς» επειδή εκτίθενται στο ίδιο ακριβώς περιβάλλον, για παράδειγμα «στη ρύπανση ή το παθητικό κάπνισμα» και αναπτύσσουν «τις ίδιες ασθένειες με εμάς», όπως καρκίνο ή ακόμη και διαβήτη, εξήγησε.
Γάτες – Το ίδιο γονίδιο
Ξεκινώντας από αυτήν την αρχή, η φαν ντερ Βάιντεν και οι συνάδελφοί της ανέλυσαν δείγματα καρκινικών όγκων από περίπου 500 γάτες από πέντε χώρες και ανακάλυψαν 13 είδη διαφορετικών καρκίνων (μαστού, πνευμόνων, δέρματος, εγκεφάλου κλπ).
Καθώς οι καρκίνοι οφείλονται σε γενετικές μεταλλάξεις, οι επιστήμονες αναζήτησαν στο DNA των καρκινικών κυττάρων αλλαγές παρόμοιες με εκείνες που έχουν ήδη εντοπιστεί από την ιατρική στους ανθρώπους. Διαπίστωσαν έτσι ότι υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ των δύο ειδών, κυρίως στον καρκίνο του μαστού. Στις γάτες που έπασχαν από καρκίνο του μαστού, σε ποσοστό άνω του 50% βρέθηκε μεταλλαγμένο ένα γονίδιο, το FBXW7, που είχε ήδη «ενοχοποιηθεί» και στους ανθρώπινους καρκίνους.
Η μετάλλαξη αυτή δεν είναι ιδιαίτερα συχνή στις γυναίκες που πάσχουν από καρκίνο του μαστού, όμως σε εκείνες που την έχουν προκαλεί έναν «ιδιαίτερα επιθετικό τύπο καρκίνου», σημείωσε η ερευνήτρια, επισημαίνοντας ότι αυτοί οι καρκίνοι είναι επίσης πολύ επιθετικοί και στις γάτες.
Όλοι κερδισμένοι
«Για αυτό το μικρό ποσοστό των γυναικών που φέρουν τη μετάλλαξη», η ανακάλυψη αυτή είναι «εκπληκτική» επειδή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες θεραπείες, εξήγησε.
Οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους είναι μια περίπλοκη υπόθεση λόγω του μικρού αριθμού των ασθενών, όμως η μετάλλαξη είναι πολύ συχνή στις γάτες και επομένως οι στοχευμένες θεραπείες θα μπορούσαν να δοκιμαστούν ευκολότερα σε κτηνιατρικές κλινικές.
«Εγώ προσωπικά θα δεχόμουν πιο εύκολα να πάρω ένα φάρμακο που δοκιμάστηκε σε γάτες, παρά σε ποντίκια», είπε η ερευνήτρια.
Ενθαρρυμένοι από αυτήν την ανακάλυψη, Σουηδοί ερευνητές έκαναν πρόσθετα πειράματα στα δείγματα που είχαν στη διάθεσή τους και διαπίστωσαν ότι δύο είδη χημειοθεραπείας φαίνονταν πολύ αποτελεσματικά στους όγκους που έφεραν αυτή τη μετάλλαξη.
Τα συμπεράσματά τους θα πρέπει να επιβεβαιωθούν και από άλλες μελέτες, όμως θα μπορούσαν γρήγορα να ωφελήσουν γυναίκες και γάτες, αφού τα φάρμακα αυτά είναι ήδη εγκεκριμένα, τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τα ζώα.
Με βάση αυτά τα συμπεράσματα θα μπορούσε επίσης να βελτιωθεί η μελέτη της «διαδικασίας έναρξης του καρκίνου», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Χαρικρίσνα Νακσάτρι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα και ειδικός στον καρκίνο του μαστού. Ο καθηγητής, που δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη μελέτη, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «συναρπαστικά» και είπε ότι «θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα την επίδραση του περιβάλλοντος στα γονίδια». Σήμερα, το περιβάλλον θεωρείται ο «βασικός ύποπτος» για τη μετατροπή των μεταλλαγμένων κυττάρων σε καρκινικά.
Ο στόχος όμως δεν είναι να βοηθήσουν οι επιστήμονες μόνο στην έρευνα για τους ανθρώπινους καρκίνους, επέμεινε η Λουίζ φαν ντερ Βάιντεν, ζητώντας να επωφεληθούν από αυτές τις ανακαλύψεις και οι τετράποδοι φίλοι μας, στους οποίους θα μπορούσε να χορηγηθεί στοχευμένη θεραπεία, όπως αυτή που ήδη χρησιμοποιείται για τους ανθρώπους.
Με μια τέτοια προσέγγιση θα ήταν «όλοι κερδισμένοι, τόσο τα ζώα όσο και οι άνθρωποι», υπογράμμισε.
Φωτογραφία: istock
