Ο έρπης ζωστήρας προκαλεί εξαιρετικό επώδυνο εξάνθημα. Συνιστάται εμβολιασμός όλων των ηλικιωμένων.
Το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα δεν προστατεύει μόνον τους ηλικιωμένους από τη νόσο, αλλά μπορεί να επιβραδύνει και τον ρυθμό γήρανσης του οργανισμού τους, αναφέρουν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας (USC).
Εξετάζοντας στοιχεία από μερικές χιλιάδες εθελοντές διαπίστωσαν πώς όσοι το κάνουν είναι πολύ νεότεροι από βιολογικής απόψεως απ’ ό,τι οι ανεμβολίαστοι συνομήλικοί τους. Οι διαφορές εντοπίζονται, μεταξύ άλλων, στο επίπεδο της φλεγμονής και των αλλαγών που επιφέρει στα κύτταρα ο τρόπος ζωής (επιγενετικές αλλαγές).
Ο έρπης ζωστήρας είναι ένα εξαιρετικά επώδυνο εξάνθημα με φυσαλίδες. Αναπτύσσεται στο δέρμα όταν ενεργοποιηθεί εκ νέου ο ιός της ανεμευλογιάς (ανεμοβλογιάς).
Ο ιός αυτός συνήθως προκαλεί την λοίμωξη στην παιδική ηλικία. Δεν φεύγει όμως ποτέ από τον ανθρώπινο οργανισμό. Παραμένει αδρανής εντός των νευρικών κυττάρων και, αν βρει ευκαιρία, ενεργοποιείται εκ νέου.
Όποιος λοιπόν έχει περάσει ανεμευλογιά, σε οποιαδήποτε ηλικία, μπορεί μεγαλώνοντας να εκδηλώσει έρπη ζωστήρα. Υπολογίζεται ότι έως την ηλικία των 15 ετών έχει νοσήσει το 90% του πληθυσμού.
Το χαρακτηριστικό εξάνθημα του έρπητα ζωστήρα συνήθως εμφανίζεται σαν ζώνη στην κοιλιά ή την πλάτη, στο ύψος της μέσης (εξ ου και η ονομασία του). Μπορεί όμως να εκδηλωθεί και στο πρόσωπο, στον αυχένα ή στον θώρακα. Μερικές φορές αναπτύσσεται και σε άλλα σημεία.
Ο έρπης ζωστήρας μπορεί να εκδηλωθεί και σε νέους ανθρώπους. Είναι όμως πιο συχνός στις ηλικίες άνω των 50 ετών. Είναι επίσης συχνότερος σε όσους έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό (ανοσοκαταστολή).
Το εμβόλιο εναντίον του είναι ενταγμένο στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων. Συνιστάται στις ηλικίες 60 ετών και άνω, ενώ είναι ακόμα σημαντικότερο στους ηλικιωμένους άνω των 70 ετών.
Η νέα μελέτη
Στη νέα μελέτη, οι επιστήμονες του USC εξέτασαν πως επηρεάζει το εμβόλιο επτά παραμέτρους της βιολογικής γήρανσης. Οι παράμετροι αυτές αξιολογήθηκαν σε δείγματα αίματος και ήταν:
- Η φλεγμονή στον οργανισμό
- Η εγγενής (ή έμφυτη ή φυσική) ανοσία. Είναι οι φυσικοί, γενικοί αμυντικοί μηχανισμοί του οργανισμού
- Η επίκτητη (ή προσαρμοστική) ανοσία. Είναι οι αντιδράσεις σε συγκεκριμένα παθογόνα μετά από την έκθεση σε αυτά ή μετά από ένα εμβόλιο
- Η καρδιαγγειακή αιμοδυναμική, δηλαδή η ροή του αίματος
- Η νευροεκφύλιση, δηλαδή η εκφύλιση των νευρικών κυττάρων (νευρώνων)
- Η επιγενετική γήρανση. Είναι οι αλλαγές που προκαλούνται στα γονίδια από τον τρόπο ζωής και το στρες
- Η μεταγραφική γήρανση. Είναι αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο τα γονίδια μεταγράφονται σε RNA, που χρησιμοποιείται για τη σύνθεση πρωτεϊνών
Οι σχετικές αναλύσεις έγιναν σε περισσότερους από 3.800 εθελοντές, ηλικίας 70 ετών και άνω το 2016. Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journals of Gerontology, Series A: Biological Sciences and Medical Sciences.
Τα ευρήματα
Όπως ανακοίνωσαν οι ερευνητές, η μελέτη τους έδειξε πως οι συμμετέχοντες που είχαν κάνει το εμβόλιο είχαν πιο νεανικό οργανισμό απ’ ό,τι οι ανεμβολίαστοι. Αυτό ίσχυε ακόμα και όταν ελήφθησαν υπ’ όψιν άλλοι συμβάλλοντες παράγοντες, όπως:
- Κοινωνικά δεδομένα
- Δημογραφικά στοιχεία
- Η υποκείμενη κατάσταση της υγείας
Ειδικότερα, οι εμβολιασμένοι συμμετέχοντες είχαν πολύ χαμηλότερη φλεγμονή στο σώμα τους και πιο αργή επιγενετική και μεταγραφική γήρανση. Είχαν επίσης χαμηλότερη βιολογική ηλικία, έναντι όσων δεν είχαν εμβολιαστεί.
Η χρόνια φλεγμονή είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου για ανάπτυξη προβλημάτων υγείας, όπως:
- Η καρδιοπάθεια
- Η έκπτωση των νοητικών λειτουργιών
- Η ευπάθεια
Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι τα δυνητικά οφέλη που παρείχε το εμβόλιο κατά της γήρανσης, άντεχαν στον χρόνο. Ακόμα και οι ηλικιωμένοι που είχαν εμβολιασθεί 4 ή περισσότερα χρόνια πριν ενταχθούν στη μελέτη, εξακολουθούσαν να έχουν πιο επιβραδυμένη επιγενετική και μεταγραφική γήρανση. Είχαν επίσης χαμηλότερη βιολογική ηλικία, σε σύγκριση με όσους δεν είχαν εμβολιασθεί.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι «το εμβόλιο του έρπητα ζωστήρα επηρεάζει βασικούς τομείς που σχετίζονται με την διαδικασία του γήρατος», δήλωσε η επιβλέπουσα ερευνήτρια Dr. Eileen Crimmins, καθηγήτρια Γεροντολογίας στο USC.
«Το εμβόλιο ενδέχεται να μειώνει τη φλεγμονή επειδή παρεμποδίζει την νέα ενεργοποίηση του ιού της ανεμευλογιάς. Ίσως με αυτό τον τρόπο υποστηρίζει την πιο υγιή γήρανση του οργανισμού», πρόσθεσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Jung Ki Kim, επίκουρη καθηγήτρια Γεροντολογίας στο USC.
Φωτογραφία: iStock
