Ο ιός ευθύνεται για τις μαζικές εκβράσεις φαλαινών και δελφινιών σε όλο τον κόσμο, λένε οι ερευνητές.
Μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), εξοπλισμένα με ειδικά πλακίδια, κατάφεραν να συλλέξουν πολύτιμα στοιχεία υγείας για τις άγριες φάλαινες της Αρκτικής.
Οι επιστήμονες οδήγησαν τα drones μέσα από τα σταγονίδια που εκτοξεύουν τα γιγάντια θηλαστικά όταν εκπνέουν. Τα πλακίδια που έφεραν τα drones δέσμευσαν τα σταγονίδια και τα έφεραν στους ερευνητές.
Οι αναλύσεις που ακολούθησαν κατέδειξαν την παρουσία ενός ιδιαιτέρως λοιμώδους (μεταδοτικού) ιού. Ο ιός αυτός σχετίζεται με τις μαζικές εκβράσεις φαλαινών και δελφινιών σε όλο τον κόσμο.
«Η λήψη δειγμάτων από τις φάλαινες με τη βοήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών μπορεί να κάνει τη διαφορά στην υγεία τους», δήλωσε ο ερευνητής Dr. Terence Dawson, καθηγητής Παγκόσμιας Περιβαλλοντικής Αλλαγής στο King’s College του Λονδίνου (KCL).
Όπως εξήγησε, η μέθοδος επιτρέπει στους επιστήμονες να παρακολουθούν τα παθογόνα στις ζωντανές φάλαινες, χωρίς να τους δημιουργούν στρες ή να τις βλάπτουν. Έτσι μπορούν να συλλέγουν πολύτιμα στοιχεία για τη νοσηρότητα στα ταχέως μεταβαλλόμενα οικοσυστήματα της Αρκτικής.
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση BMC Veterinary Research. Όπως γράφουν οι ερευνητές, μεταξύ 2016 και 2025 πήραν 76 δείγματα εκπνεομένων σταγονιδίων από φάλαινες στη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Πράσινο Ακρωτήριο.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που συνέλλεξαν τα δείγματα ήταν εξοπλισμένα με αποστειρωμένα τρυβλία petri. Τα τρυβλία αυτά είναι ρηχά, κυλινδρικά δοχεία που χρησιμοποιούνται κυρίως στην Μικροβιολογία για την καλλιέργεια μικροοργανισμών.
Οι φάλαινες από τις οποίες ελήφθησαν τα εκπνεόμενα δείγματα ήσαν φυσητήρες, πτεροφάλαινες και μεγάπτερες. Οι επιστήμονες ανέλυσαν επίσης 45 βιοψίες δέρματος που έλαβαν όταν πλησίαζαν τα τεράστια θηλαστικά με βάρκες. Τέλος, ανέλυσαν και δείγματα οργάνων από μία φάλαινα που είχε εκβραστεί στη Νορβηγία.
Τα ευρήματα
Οι αναλύσεις τους επιβεβαίωσαν για πρώτη φορά ότι ένας δυνητικά θανατηφόρος ιός, γνωστός ως μορμπιλοϊός των κητωδών (cetacean morbillivirus – CeMV) κυκλοφορεί πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο.
Ο ιός αυτός ανιχνεύθηκε σε δύο ομάδες ασυμπτωματικών μεγάπτερων φαλαινών. Ανιχνεύθηκε επίσης σε μία φάλαινα που ήταν εμφανώς άρρωστη, καθώς και στην φάλαινα που είχε εκβρασθεί.
Ο ιός είναι πολύ μεταδοτικός. Εξαπλώνεται εύκολα στα δελφίνια, τις φάλαινες και τις φώκιες, προκαλώντας σοβαρή νόσο και μαζικούς θανάτους.
Μπορεί να μεταδοθεί από το ένα είδος στο άλλο και να ταξιδεύσει στους ωκεανούς, τονίζουν οι ερευνητές. Τα χαρακτηριστικά αυτά τον καθιστούν σοβαρή απειλή για τα θαλάσσια θηλαστικά.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι με τη βοήθεια των drones θα μπορούν πλέον να ελέγχουν συστηματικά την ζωή στους ωκεανούς. Με αυτό τον τρόπο θα εντοπίζουν εγκαίρως τις δυνητικές απειλές, πριν προλάβουν να εξαπλωθούν.
Φωτογραφία: iStock
