Επικίνδυνη για τους ανθρώπους η ανθεκτικότητά τους στις υψηλές θερμοκρασίες, τονίζουν.
Οι ιοί που προκαλούν γρίπη των πτηνών μπορούν να αναπαράγονται σε θερμοκρασίες υψηλότερες από αυτές που θεωρούνται πυρετός στους ανθρώπους, γι’ αυτό και συνιστούν σοβαρή απειλή για εμάς, αναφέρουν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Καίημπριτζ και το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης.
Ο πυρετός είναι ένας από τους κύριους μηχανισμούς που διαθέτει ο ανθρώπινος οργανισμός για να καταστρέφει τους ιούς που τον απειλούν.
Σε νέα μελέτη, όμως, που πραγματοποίησαν οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ένα γονίδιο στην γρίπη των πτηνών παίζει σημαντικό ρόλο στην ευαισθησία των ιών στην θερμοκρασία. Κατά τις θανατηφόρες πανδημίες γρίπης του 1957 και του 1968, το γονίδιο αυτό είχε βρεθεί σε ιούς ανθρώπινης γρίπης. Η συνέπεια ήταν εκατομμύρια νεκροί.
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται στην επιστημονική επιθεώρηση Science. Όπως γράφουν οι επιστήμονες, οι ιοί της γρίπης της ομάδας Α κυκλοφορούν σε διάφορα είδη πτηνών. Περιοδικά μεταπηδούν στους ανθρώπους, προκαλώντας σοβαρές ή θανατηφόρες λοιμώξεις.
Οι ιοί Α που προκαλούν γρίπη των πτηνών ευημερούν στην γαστρεντερική οδό των πτηνών που τους φέρουν. Σε αυτήν η θερμοκρασία μπορεί να φθάσει ακόμα και τους 40-42 βαθμούς Κελσίου.
Οι ιοί της εποχιακής γρίπης, όμως, τείνουν να αναπαράγονται στο ανώτερο αναπνευστικό, όπου η θερμοκρασία είναι περί τους 33 βαθμούς Κελσίου. Η αναπαραγωγή τους στους 40 βαθμούς Κελσίου (υψηλός πυρετός) είναι πάρα πολύ δύσκολη.
Με άλλα λόγια, η φυσιολογική θερμοκρασία αναπαραγωγής των ιών της γρίπης των πτηνών, υπερβαίνει εκείνη του πυρετού.
Κάνει την διαφορά στην επικινδυνότητα
Για να εξακριβώσουν εάν η διαφορά αυτή μπορεί να απειλητική την γρίπη των πτηνών, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν πειράματα στο εργαστήριο. Όπως διαπίστωσαν, η θερμοκρασία του υψηλού πυρετού όντως σκότωνε τους ιούς της κλασικής, εποχιακής γρίπης. Ήταν όμως απίθανο να σταματήσει τη γρίπη των πτηνών.
Τα πειράματά τους έδειξαν ότι ο πυρετός παρείχε ισχυρή προστασία σε ποντίκια από τους ιούς της ανθρώπινης γρίπης. Αύξηση της σωματικής θερμοκρασίας τους κατά μόλις 2 βαθμούς Κελσίου, μετέτρεπε μια θανατηφόρο γρίπη σε ήπια νόσο.
Η νέα έρευνα αποκάλυψε επίσης ότι εκείνο που καθόριζε την ευαισθησία των ιών της γρίπης των πτηνών στη θερμοκρασία ήταν το γονίδιο ΡΒ1. Οι ιοί που έφεραν αυτό το γονίδιο μπορούσαν να αντέξουν τις θερμοκρασίες του πυρετού. Έτσι προκαλούσαν σοβαρή γρίπη των πτηνών στα ποντίκια.
Το εύρημα αυτό είναι πολύ σημαντικό διότι οι ιοί της γρίπης είναι γνωστό ότι ανταλλάσσουν γενετικό υλικό όταν μολύνουν ταυτοχρόνως έναν ξενιστή (π.χ. έναν χοίρο).
Στην πραγματικότητα, το ενδεχόμενο να περάσει η γρίπη των πτηνών και στους χοίρους (έχει ήδη περάσει σε πάρα πολλά άλλα θηλαστικά) ανησυχεί ιδιαιτέρως τους επιστήμονες. Και αυτό, διότι οι χοίροι είναι γνωστό ότι μολύνονται εύκολα από τους ιούς της ανθρώπινης γρίπης.
Κρίσιμη η ανταλλαγή γονιδίων
«Η ικανότητα των ιών να ανταλλάσσουν γονίδια, αποτελεί μία συνεχή απειλή για την ανάδυση νέων ιών γρίπης», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Matt Turnbull, ιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης.
«Το είδαμε να συμβαίνει στις πανδημίες του ’57 και του ’68, όταν ένας ιός ανθρώπινης γρίπης αντάλλαξε το γονίδιο ΡΒ1 που έφερε με το αντίστοιχο γονίδιο ιού που προκαλούσε γρίπη των πτηνών. Η ανταλλαγή αυτή μπορεί να εξηγεί γιατί οι πανδημίες εκείνες είχαν τόσο μεγάλη θνησιμότητα», πρόσθεσε.
Η πανδημία του 1957-1958 προκλήθηκε από την λεγόμενη ασιατική γρίπη. Κόστισε τη ζωή σε 1-4 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Ανάλογο αριθμό θυμάτων είχε και η πανδημία του 1968-1970, η οποία προκλήθηκε από την επονομαζόμενη γρίπη του Χονγκ Κονγκ.
Φωτογραφία: iStock