Η αμερικανική τρυπανοσωμίαση μπορεί να διαρκέσει για μία ολόκληρη ζωή. Τι συμπτώματα προκαλεί.
Η αμερικανική τρυπανοσωμίαση, γνωστή και ως νόσος Chagas (Τσάγκας), που οφείλεται στο παράσιτο Trypanosoma cruzi, είναι μία ενδημική νόσος κυρίως στη Λατινική Αμερική. Νέα έρευνα, όμως, αποκαλύπτει πως τα κρούσματα αυξάνονται σε περιοχές όπου δεν είναι ενδημική, μεταξύ των οποίων η δυτική Ευρώπη.
Μάλιστα αυτό συμβαίνει παρότι το συνολικό παγκόσμιο φορτίο της νόσου έχει μειωθεί τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Η νόσος Chagas μεταδίδεται από το τσίμπημα συγκεκριμένων εντόμων (λέγονται τριατομίνες ή «έντομο που φιλάει» – kissing bug). Η ασθένεια εκδηλώνεται σε δύο φάσεις, την οξεία και την χρόνια. Και στις δύο φάσεις άλλοι ασθενείς μπορεί να μην έχουν καθόλου συμπτώματα και άλλοι μπορεί να νοσήσουν βαριά.
Η οξεία φάση εκδηλώνεται τις πρώτες εβδομάδες ή μήνες από τη μόλυνση με το παράσιτο. Μπορεί να είναι ασυμπτωματική ή να προκαλεί συμπτώματα (συχνά ήπια) όπως:
- Πυρετό
- Κόπωση
- Πόνους στο σώμα
- Πονοκέφαλο
- Εξάνθημα στο δέρμα
- Ανορεξία
- Διάρροια και έμετος
- Πρήξιμο του βλεφάρου (σημείο Romaña)
Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, η νόσος μπορεί να μεταπέσει στην χρονία φάση. Αυτή μπορεί να διαρκέσει πολύ καιρό, ακόμα και εφ’ όρου ζωής. Οι περισσότεροι πάσχοντες δεν έχουν συμπτώματα στη διάρκειά της. Το 20-30% όμως αναπτύσσουν σοβαρά προβλήματα υγείας όπως:
- Καρδιολογικά προβλήματα. Συμπεριλαμβάνουν διόγκωση της καρδιάς, καρδιακή ανεπάρκεια, αλλαγή του καρδιακού ρυθμού, αιφνίδιο καρδιακό θάνατο
- Πεπτικά προβλήματα, όπως διόγκωση του οισοφάγου ή του παχέος εντέρου
Η νέα έρευνα
Η νέα έρευνα δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet Infectious Diseases. Όπως γράφουν οι ερευνητές, το 2023 ζούσαν με τη νόσο Chagas 10,5 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο. Ο αριθμός αυτός είναι μειωμένος κατά 16% έναντι του 1990.
Σχεδόν όλες οι χώρες της Λατινικής Αμερικής παρουσίασαν μείωση στα ποσοστά επιπολασμού κατά την ίδια περίοδο. Εξαίρεση αποτελεί το Μεξικό, όπου σημειώθηκε αύξηση κατά 31% στη συχνότητα της νόσου.
Όσον αφορά τα νέα κρούσματα, το 2023 καταγράφηκαν παγκοσμίως 352.000 νέα περιστατικά της νόσου Chagas. Σημειώθηκαν επίσης 8.420 θάνατοι από τη νόσο.
Το 38% των παγκόσμιων κρουσμάτων καταγράφηκε στη Βραζιλία, το 17% στην Αργεντινή και το 8% στη Βολιβία. Στη Βραζιλία καταγράφηκαν το 2023 και οι περισσότεροι θάνατοι (το 68% του συνολικού αριθμού).
Οι μη ενδημικές περιοχές
Στις περιοχές όπου η νόσος Chagas δεν είναι ενδημική, ο αριθμός των κρουσμάτων αυξήθηκε κατά σχεδόν 50% από το 1990 έως το 2023. Οι περισσότερες περιπτώσεις καταγράφηκαν:
- Στη δυτική Ευρώπη, όπου τα περιστατικά αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 200%
- Στη Βόρεια Αμερική, όπου σημειώθηκε αύξηση άνω του 50% κατά την ίδια χρονική περίοδο
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ρόλο σε αυτή την αύξηση έχει παίξει η μετακίνηση πληθυσμών, που συχνά φέρουν το παράσιτο δίχως να το γνωρίζουν.
Η νέα έρευνα έδειξε ακόμα ότι η νόσος πλέον πλήττει συχνότερα τους ανθρώπους ηλικίας 45-65 ετών. Το γεγονός αυτό προαναγγέλλει μελλοντικές προκλήσεις για τα συστήματα υγείας, καθώς αυξάνονται οι χρόνιες επιπλοκές στο καρδιαγγειακό και πεπτικό σύστημα.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι σήμερα υπάρχουν μόνο δύο διαθέσιμα φάρμακα για τη θεραπεία της νόσου Chagas, τα οποία, όμως, αναπτύχθηκαν πριν από περισσότερα από 50 χρόνια. Συχνά εξ άλλου προκαλούν σοβαρές παρενέργειες ή δεν θεραπεύουν τη λοίμωξη. Μία νέα πιθανή θεραπεία βρίσκεται υπό ανάπτυξη από φαρμακευτική εταιρεία.
Φωτογραφία: iStock
