Ένας νευρολόγος εξειδικευμένος στη νόσο εξηγεί τι τα ξεχωρίζει από τα συνηθισμένα ενοχλήματα.
Η σκλήρυνση κατά πλάκας προσβάλλει με διαφορετικό τρόπο κάθε ασθενή, προκαλώντας συμπτώματα που κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά.
Ωστόσο αυτή η αυτοάνοση ασθένεια έχει ορισμένες πρώιμες εκδηλώσεις τις οποίες πρέπει να αξιολογεί αμέσως ο γιατρός. Και αυτό διότι η έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης για κάθε ασθενή θεραπείας, συμβάλλει στην καλύτερη αντιμετώπισή της.
Η πολλαπλή σκλήρυνση (όπως είναι η σύγχρονη ονομασία της σκληρύνσεως κατά πλάκας), προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Τα πρώιμα συμπτώματα που προκαλεί έχουν ορισμένα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, κατά τον νευρολόγο Dr. Robert Bermel, από το Κέντρο M-n για την Πολλαπλή Σκλήρυνση της Cleveland Clinic, στο Οχάιο:
- Διαρκούν επί περισσότερο από 24 ώρες
- Εκδηλώνονται στη διάρκεια ωρών ή ημερών
- Επιδεινώνονται πριν αρχίσουν να βελτιώνονται
Τα πρώιμα συμπτώματα που προκαλεί η σκλήρυνση κατά πλάκας «γενικώς δεν μοιάζουν σε τίποτα με αντίστοιχα συμπτώματα που είχε ο ασθενής έως τότε στη ζωή του», τονίζει ο Dr. Bermel. Να λοιπόν ποια είναι:
Επώδυνη απώλεια όρασης στο ένα μάτι
Η οπτική νευρίτιδα είναι συχνό πρώιμο σύμπτωμα της νόσου. Υπολογίζεται ότι αποτελεί το πρώτο σύμπτωμα της πολλαπλής σκλήρυνσης σε τουλάχιστον 1 στους 4 ασθενείς. Οφείλεται στη φλεγμονή του οπτικού νεύρου, που συνδέει τα μάτια με τον εγκέφαλο.
Εκδηλώνεται με αμβλύ ή οξύ πόνο στο μάτι, που μπορεί να επιδεινώνεται όταν το κινεί ο ασθενής. Μειώνει επίσης την όραση, με τους πάσχοντες να λένε συνήθως ότι είναι σαν να κοιτάζουν μέσα από βρώμικα γυαλιά από το ένα μάτι.
Αν και η οπτική νευρίτιδα αποτελεί συχνό πρώιμο σύμπτωμα της πολλαπλής σκλήρυνσης, μπορεί να εκδηλωθεί και στην πορεία της νόσου. Υπολογίζεται ότι τελικά την αναπτύσσουν επτά στους δέκα ασθενείς.
Φυσικά η όραση μπορεί να θολώσει για πολλούς λόγους. Χρειάζεται όμως οπωσδήποτε έλεγχος όταν είναι επώδυνη και διαρκεί επί περισσότερο από δύο μέρες, τονίζει ο Dr. Bermel.
Επίμονη αδυναμία ή μούδιασμα σε ένα άκρο
Όλοι έχουμε νιώσει μούδιασμα σε ένα χέρι ή πόδι όταν καθόμαστε επί ώρα ακίνητοι σε μία θέση. Όταν όμως το κινήσουμε, το μούδιασμα μαζί με τις «βελονιές» που το συνοδεύουν, υποχωρεί εντός ενός-δύο λεπτών.
Όταν το μούδιασμα οφείλεται στην σκλήρυνση κατά πλάκας, η αίσθηση είναι η ίδια. Η διαφορά είναι ότι επιμένει για ώρες ή μέρες.
Υπάρχουν όμως και άλλες καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν επίμονο μούδιασμα. Γι’ αυτό χρειάζεται έλεγχος από τον γιατρό.
Παράλυση του προσώπου
Η σκλήρυνση κατά πλάκας προκαλεί μυϊκή αδυναμία, η οποία μπορεί να επηρεάσει το πρόσωπο, προκαλώντας πτώση ή παροδική παράλυση στους μυς στην μία πλευρά του.
Η κατάσταση αυτή ονομάζεται πάρεση (ή παράλυση) του προσώπου και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Όπως και τα προαναφερθέντα συμπτώματα, και αυτή μπορεί να έχει και άλλες αιτίες.
Σοβαρή, συνεχιζόμενη ζάλη
Η παρεγκεφαλίδα και το στέλεχος είναι δύο δομές του εγκεφάλου που συνεργάζονται για να συντονίζουν πλήθος λειτουργιών του ανθρώπινου σώματος. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται η ισορροπία και οι κινήσεις των μυών. Όταν η σκλήρυνση κατά πλάκας αρχίσει να προκαλεί βλάβες σε κάποια από αυτές τις δομές, η συνέπεια είναι σοβαρές κρίσεις ζάλης.
Προφανώς όλοι οι άνθρωποι έχουν νιώσουν ζάλη κάποια στιγμή στη ζωή τους. Αυτή που σχετίζεται με την σκλήρυνση κατά πλάκας τυπικά είναι πιο έντονη και διαρκεί επί τουλάχιστον 2 ημέρες. Οι ασθενείς μπορεί να αισθάνονται αστάθεια και ότι έχουν χάσει την ισορροπία τους. Μπορεί π.χ. να περπατούν με δυσκολία, εάν δεν στηρίζονται κάπου.
Συχνές ιατρικές επισκέψεις
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας κάνουν περισσότερες επισκέψεις στους γιατρούς από το συνηθισμένο, τους μήνες πριν διαγνωστούν τελικά με αυτήν. Οι επισκέψεις συνήθως είναι για μη-ειδικά προβλήματα, όπως:
- Μυοσκελετικά ενοχλήματα
- Διαταραχές της ούρησης
- Διαταραχές ψυχικής υγείας
«Οι ασθενείς αναφέρουν μερικές φορές ότι είχαν αδιόρατα νευρολογικά ενοχλήματα τους μήνες ή ακόμα και τα χρόνια πριν από τη διάγνωσή τους. Αυτά ενδέχεται να είναι μία πρόδρομη φάση της πολλαπλής σκληρύνσεως, που ακόμα αποτελεί αντικείμενο μελέτης», τονίζει ο Dr. Bermel.
Σε κάθε περίπτωση, αν τα προαναφερθέντα συμπτώματα αναπτυχθούν σταδιακά και επιδεινωθούν στη διάρκεια ωρών ή ημερών και διαρκέσουν επί περισσότερο από δύο ημέρες χωρίς να υποχωρούν και να επανεμφανίζονται, συμβουλευθείτε έναν γιατρό, συνιστά.
Φωτογραφία: iStock
