Το στεντ (stent / ενδοπρόθεση) είναι μια μικρή, μεταλλική πρόθεση η οποία τοποθετείται μόνιμα μέσα στην αρτηρία. Μέσα στη μεταλλική πρόθεση είναι τοποθετημένο ένα μπαλόνι. Όταν διασταλεί, ανοίγει το στεντ, το μπαλόνι ξεφουσκώνει και αφαιρείται, ενώ το στεντ μένει και ασκεί μόνιμα πίεση στο τοίχωμα της αρτηρίας και την διατηρεί ανοιχτή.
Το θέμα της αγγειοπλαστικής με τοποθέτηση στεντ επανήλθε στο προσκήνιο μετά την περιπέτεια υγείας που αντιμετώπισε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης.
Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Καρδιάς, Πνεύμονος και Αίματος των ΗΠΑ, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει την τοποθέτηση στεντ για τη στήριξη μιας στενής ή αδύναμης αρτηρίας ή αεραγωγού. Θα συζητήσει μαζί σας τους κινδύνους και τα οφέλη της επέμβασης. Υπάρχουν διάφορες παθήσεις που μπορεί να οδηγήσουν τον γιατρό σας να σας συστήσει την τοποθέτηση στεντ.
Διαχωρισμός και διαχωριστικό ανεύρυσμα αορτής
Ο γιατρός σας μπορεί να χρησιμοποιήσει στεντ για τη θεραπεία ανευρύσματος ή διαχωρισμού της αορτής, της κύριας αρτηρίας που μεταφέρει οξυγονωμένο αίμα στο σώμα σας. Ορισμένες ιατρικές παθήσεις μπορούν να βλάψουν τα τοιχώματα της αορτής. Όταν τα τοιχώματα είναι αδύναμα, η δύναμη του αίματος που πιέζει μπορεί να προκαλέσει ανεύρυσμα ή εξογκώματα που μοιάζουν με μπαλόνια στην αορτή. Το στεντ υποστηρίζει την αδύναμη περιοχή της αορτής και βοηθά στην πρόληψη της ρήξης του ανευρύσματος ή του «σχισίματος» των χιτώνων της αορτής. Τα στεντ μπορούν επίσης να βοηθήσουν στον έλεγχο της ροής του αίματος μετά από έναν τραυματισμό και να εμποδίσουν τη διαρροή αίματος από το αιμοφόρο αγγείο στο σώμα.
Στεφανιαία νόσος
Τα στεντ χρησιμοποιούνται συχνά για τη θεραπεία στενωμένων στεφανιαίων αρτηριών. Στη στεφανιαία νόσο, οι αρτηρίες δεν μπορούν να μεταφέρουν αρκετό οξυγονωμένο αίμα στην καρδιά. Η χαμηλή ροή αίματος προς την καρδιά μπορεί να οδηγήσει σε θωρακικό άλγος και βλάβη στον καρδιακό μυ από καρδιακή προσβολή.
Στένωση των καρωτίδων αρτηριών
Οι καρωτίδες αρτηρίες είναι αρτηρίες στο λαιμό που μεταφέρουν οξυγονωμένο αίμα στον εγκέφαλο. Η συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες αυτές μπορεί να προκαλέσει καρωτιδική νόσο και να αυξήσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Η τοποθέτηση στεντ σε μια στενωμένη καρωτίδα αρτηρία μπορεί να βοηθήσει να διατηρηθεί η αρτηρία ανοιχτή και να αποκατασταθεί η φυσιολογική ροή αίματος στον εγκέφαλο.
Περιφερική αρτηριακή νόσος
Στην περιφερική αρτηριακή νόσο, συσσωρεύεται πλάκα στις αρτηρίες που μεταφέρουν αίμα στα πόδια, τα χέρια ή την κοιλιά. Τα στεντ μπορούν να βοηθήσουν στη θεραπεία των στενωμένων αρτηριών, στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στην πρόληψη μελλοντικών προβλημάτων υγείας που μπορεί να προκύψουν από τη χαμηλή ροή αίματος.
Πνευμονοπάθειες
Τα στεντ μπορούν να βοηθήσουν και στη θεραπεία των στενωμένων αεραγωγών στους πνεύμονες. Σε αντίθεση με τα στεντ για τις αρτηρίες, τα στεντ των αεραγωγών είναι συνήθως μια προσωρινή λύση πριν από τη χειρουργική επέμβαση ή άλλες πιο μόνιμες θεραπείες. Τα στεντ σιλικόνης είναι εύκολο να μετακινηθούν ή να αφαιρεθούν από τους αεραγωγούς και μπορούν να παραμείνουν στη θέση τους για αρκετά χρόνια. Τα μεταλλικά στεντ, από την άλλη πλευρά, είναι πιο δύσκολο να αφαιρεθούν όσο περισσότερο παραμένουν στον αεραγωγό, επομένως χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά.
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να χρειαστεί ένα στεντ αεραγωγού.
- Προβλήματα με τα οποία γεννιέστε, τα οποία ονομάζονται επίσης συγγενείς παθήσεις, μπορεί να δημιουργήσουν την ανάγκη για ένα στεντ αεραγωγού.
- Λοιμώξεις ή παθήσεις όπως η σαρκοείδωση μπορούν να προκαλέσουν οίδημα που συμπιέζει τους αεραγωγούς. Οτιδήποτε πιέζει τους πνεύμονες μπορεί να προκαλέσει στένωση ή απόφραξη των αεραγωγών.
- Τραυματισμός των αεραγωγών μπορεί να προκληθεί από διασωλήνωση, η οποία πραγματοποιείται όταν ένας αναπνευστικός σωλήνας εισάγεται στους πνεύμονες για να σας βοηθήσει να αναπνεύσετε. Ζημιά από ορισμένες θεραπείες των πνευμόνων μπορεί επίσης να οδηγήσει σε στένωση των αεραγωγών, όπως από τραχειοστομία ή αν σχηματιστεί τρύπα στο σημείο όπου ραφτήκαν οι μεταμοσχευμένοι πνεύμονες.
- Οι αεραγωγοί μπορούν να φράξουν και από όγκους. Η θεραπεία του καρκίνου, όπως η ακτινοθεραπεία ή η χημειοθεραπεία, μπορεί μερικές φορές να προκαλέσει ζημιά στους αεραγωγούς.
Πότε δεν συνιστάται η τοποθέτηση στεντ
Ο γιατρός σας θα εξετάσει την υγεία σας, θα σας ενημερώσει για τους κινδύνους και θα σας βοηθήσει να λάβετε τη σχετική απόφαση.
Η τοποθέτηση στεντ σε αρτηρία μπορεί να μην συνιστάται εάν:
- Η κατάστασή σας είναι ήπια. Ο γιατρός σας μπορεί να παρακολουθεί την κατάστασή σας, να σας χορηγήσει φάρμακα και να σας συστήσει αλλαγές στον τρόπο ζωής που θα βελτιώσουν την υγεία της καρδιάς σας.
- Δεν μπορείτε να πάρετε αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα για το χρονικό διάστημα που απαιτείται μετά την επέμβαση τοποθέτησης στεντ. Τα αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα αποτρέπουν το σχηματισμό απειλητικών για τη ζωή θρόμβων αίματος μέσα στο στεντ.
- Έχετε άλλες ιατρικές παθήσεις, όπως πολλαπλή στένωση των στεφανιαίων αρτηριών, χρόνια νεφρική νόσο ή διαβήτη. Ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει αντ’ αυτού χειρουργική επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (CABG, κοινώς bypass).
- Έχετε υψηλό κίνδυνο επιπλοκών. Η ηλικία ή άλλοι παράγοντες κινδύνου μπορεί να οδηγήσουν τον γιατρό σας να σας συστήσει μια διαφορετική θεραπεία αντί για καρωτιδικό στεντ, ειδικά αν είστε άνω των 70 ετών ή έχετε υψηλό κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Τα στεντ μπορεί να είναι πιο επικίνδυνα για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με παθήσεις όπως νεφρική ή καρδιακή ανεπάρκεια.
Το στεντ αεραγωγού μπορεί να μην συνιστάται εάν:
- Δεν μπορείτε να υποβληθείτε σε αναισθησία ή να σας χορηγηθεί ηρεμιστικό.
- Χρειάζεστε άλλες επεμβάσεις στο μέλλον, όπως θεραπεία με λέιζερ, η οποία μπορεί να σπάσει ή να κάψει το στεντ. Το στεντ σε αεραγωγό μπορεί επίσης να αποτελέσει εμπόδιο εάν χρειαστείτε χειρουργική επέμβαση στους πνεύμονες για άλλους λόγους.
Φωτογραφία: iStock
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Γαβριήλ Σακελλαρίδης μετά την επέμβαση στην καρδιά: «Μην αγνοείτε τα καμπανάκια στο σώμα σας»
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Στο νοσοκομείο μετά από επέμβαση στην καρδιά
