Για χρόνια η μεσογειακή δίαιτα θεωρούνταν το «χρυσό πρότυπο» της υγιεινής διατροφής. Την υιοθέτησαν ειδικοί και δεκάδες μελέτες επιβεβαίωσαν τα οφέλη της στην καρδιά, στο μυαλό, στη διαχείριση βάρους και εν γένει στη μακροζωία. Έρευνες έχουν δείξει ότι μπορεί να υποστηρίξει τη καλή λειτουργία του εγκεφάλου, να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου, να περιορίσει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού και πολλά άλλα.
Όμως μια άλλη διατροφική προσέγγιση, με ρίζες στον βορρά της Ευρώπης, κερδίζει συνεχώς έδαφος. Η δίαιτα βόρειων χωρών (Nordic Diet) με έμφαση στις εποχικές τροφές, τα θαλασσινά, τα μούρα και τα προϊόντα ζύμωσης, εμφανίζεται ως σοβαρός «ανταγωνιστής» της μεσογειακής. Με εξίσου εντυπωσιακά οφέλη για την υγεία, η γνωστή και ως σκανδιναβική διατροφή φαίνεται πως μπορεί να «εκθρονίσει» τη μεσογειακή από την κορυφή.
Τι είναι η σκανδιναβική διατροφή;
Η σκανδιναβική δίαιτα βασίζεται στις διατροφικές συνήθειες χωρών όπως η Δανία, η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Ισλανδία. Παρουσιάστηκε επίσημα το 2012, όταν το Cambridge University Press δημοσίευσε μελέτη με τις κατευθυντήριες γραμμές για μια Νέα Σκανδιναβική Διατροφή, στηριγμένη σε τρεις βασικούς άξονες:
- Περισσότερες θερμίδες από φυτικές τροφές και λιγότερες από κρέας
- Περισσότερα τρόφιμα από θάλασσες και λίμνες
- Περισσότερα τρόφιμα από την άγρια ύπαιθρο
Στη διατροφή αυτή κυριαρχούν:
- Λαχανικά (σκούρα πράσινα φυλλώδη, λάχανο, ρίζες, κρεμμύδια, αρακάς)
- Όσπρια (φασόλια, φακές)
- Φρούτα και μούρα (μήλα, αχλάδια, δαμάσκηνα, μύρτιλα)
- Ξηροί καρποί και σπόροι (καρύδια, ηλιόσποροι, σουσάμι, κάστανα)
- Δημητριακά ολικής άλεσης (κριθάρι, σίκαλη, βρώμη, ζυμαρικά ολικής)
- Ψάρια και θαλασσινά (σολομός, ρέγκα, σκουμπρί, τόνος, γάδος κ.ά.)
- Γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά (τυρί, γιαούρτι, γάλα που έχει υποστεί ζύμωση)
- Έλαια φυτικής προέλευσης, κυρίως από ελαιοκράμβη
Σε αντίθεση με τη μεσογειακή διατροφή που δίνει έμφαση στο ελαιόλαδο και στα πλήρη γαλακτοκομικά, η σκανδιναβική επικεντρώνεται στο κραμβέλαιο και στα γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά. Και οι δύο περιορίζουν το κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας.
Τα οφέλη της σκανδιναβικής διατροφής
Τα θετικά αποτελέσματα προκύπτουν κυρίως από την υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά, καθώς και από τη χαμηλή κατανάλωση ζάχαρης, κορεσμένων λιπαρών, αλλά και γαλακτοκομικών με πλήρη λιπαρά.
Όπως επισημαίνεται στο Best Life, Στο μοντέλο αυτό αποδίδεται και το μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής των λαών της Βόρειας Ευρώπης, αν και ρόλο παίζουν επίσης το ισχυρό κοινωνικό κράτος και η κουλτούρα σωματικής άσκησης.
► Απώλεια βάρους και αντιφλεγμονώδη δράση
Αποφεύγοντας επεξεργασμένα τρόφιμα, κορεσμένα λίπη, λιπαρά κρέατα και πρόσθετη ζάχαρη, η σκανδιναβική διατροφή συμβάλλει στη φυσική απώλεια βάρους. Παράλληλα, μειώνει τις φλεγμονές, που συνδέονται με την παχυσαρκία και τις χρόνιες παθήσεις.
► Χαμηλότερη χοληστερίνη και σάκχαρο
Σύμφωνα με έρευνα του 2022 (Clinical Nutrition), όσοι ακολούθησαν τη σκανδιναβική διατροφή για έξι μήνες εμφάνισαν χαμηλότερη χοληστερίνη, βελτιωμένη ρύθμιση γλυκόζης και πιο υγιές λιπιδαιμικό προφίλ. Οι επιστήμονες το αποδίδουν στα ακόρεστα λιπαρά οξέα που προέρχονται από τα φυτικά έλαια και τα ψάρια.
► Υψηλή περιεκτικότητα σε Ω-3, Ω-6 και Ω-9
Αυτά τα θρεπτικά συστατικά προέρχονται κυρίως από τα λιπαρά ψάρια, αλλά και από το λιναρόσπορο, το ηλιέλαιο και το κραμβέλαιο, ενισχύοντας την καρδιαγγειακή προστασία.
► Βελτιωμένη υγεία του εντέρου
Τα ζυμωμένα γαλακτοκομικά, όπως το skyr και το κεφίρ, προσφέρουν προβιοτικά που υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου και την ορμονική ισορροπία. Μελέτες έχουν δείξει ότι το κεφίρ μπορεί να βοηθήσει στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αλλά και σε έλκη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και σε χρόνιες γαστρεντερικές παθήσεις.
► Μείωση αρτηριακής πίεσης
Μελέτη στο Journal of Internal Medicine κατέληξε ότι η σκανδιναβική διατροφή βελτιώνει το λιπιδαιμικό προφίλ, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνει την πίεση σε σημαντικά επίπεδα. Επιστημονική ανασκόπηση του 2023 κατέληξε ότι είναι ιδιαίτερα επωφελής για την καρδιαγγειακή υγεία.
Δεν έχει τη φήμη, αλλά έχει την… ουσία
Η σκανδιναβική διατροφή με την ποικιλία φυτικών ινών, αντιοξειδωτικών και υγιεινών λιπαρών, φαίνεται να στέκεται επάξια δίπλα στη μεσογειακή. Μπορεί να μην έχει ακόμη τη φήμη της, αλλά τα δεδομένα δείχνουν πως είναι εξίσου αποτελεσματική – και ίσως ανώτερη σε ορισμένα σημεία – για την υγεία και τη μακροζωία μας.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
