Πώς επηρεάζει η ψωριασική αρθρίτιδα τα πόδια σας

Η ψωριασική αρθρίτιδα (ΨΑ) είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις και το δέρμα, και ανήκει στις αυτοάνοσες νόσους. Παρόλο που πρόκειται για μια νόσο με πολύπλευρες εκδηλώσεις, σε πάνω από τους μισούς πάσχοντες τα πόδια επηρεάζονται σημαντικά, προκαλώντας δυσκαμψία, πρήξιμο, πόνο και αλλοιώσεις στην κινητικότητα και τη στάση του σώματος.

Σύμφωνα με το National Psoriasis Foundation, έως και 70% των ασθενών με ΨΑ θα παρουσιάσουν βλάβες στα πόδια, ενώ το 65% εμφανίζει χαρακτηριστικό πρήξιμο στα δάχτυλα των ποδιών (δακτυλίτιδα).

Κλινική εικόνα: Πώς εκδηλώνεται η ΨΑ στα πόδια

Τα πόδια αποτελούν συχνά το πρώτο σημείο στο οποίο εμφανίζονται τα συμπτώματα της ΨΑ. Οι πιο χαρακτηριστικές κλινικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν:

• Δακτυλίτιδα: Ένα ή περισσότερα δάχτυλα των ποδιών διογκώνονται συμμετρικά, αποκτώντας κυλινδρικό, διογκωμένο σχήμα που θυμίζει λουκάνικο. Πρόκειται για μια έντονη φλεγμονώδη αντίδραση που περιλαμβάνει αρθρώσεις, τένοντες και τους περιβάλλοντες ιστούς (American College of Rheumatology, 2023).
• Παραμορφώσεις: Το μεγάλο δάχτυλο μπορεί να υπερεκτείνεται προς τα πάνω ή προς τα πίσω, ενώ τα υπόλοιπα να φαίνονται πιο κοντά ή να αποκτούν σχήμα νυχιού. Η ποδική καμάρα συχνά ισιώνει (πλατυποδία), με τον αστράγαλο να κυλά προς τα μέσα, δημιουργώντας πίεση στο έξω χείλος του ποδιού (Mayo Clinic, 2024).
• Αλλοιώσεις στο δέρμα και στα νύχια: Εμφανίζονται ψωριασικές πλάκες στα πέλματα, αλλά και ονυχοδυστροφίες, όπως η ονυχομυκητίαση – παχιά, εύθραυστα, δύσοσμα νύχια που αποκολλώνται από την κοίτη (Cleveland Clinic, 2024).
• Κάλοι και υπερκερατώσεις: Ιδιαίτερα πάνω από τις μεσοφαλαγγικές αρθρώσεις (αρθρώσεις μεταξύ των οστών των δακτύλων), ως αποτέλεσμα της πίεσης και παραμόρφωσης.

Λειτουργικός αντίκτυπος: Πόνος, περιορισμένη κινητικότητα, καθημερινή δυσκολία

Η ψωριασική αρθρίτιδα στα πόδια προκαλεί σημαντικές λειτουργικές δυσκολίες, με έντονες επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής:

• Δυσκαμψία και περιορισμένη κινητικότητα
• Πόνος κατά τη βάδιση, την ορθοστασία ή την άσκηση
• Επώδυνες πλάκες στα πέλματα
• Πόνος στον αχίλλειο τένοντα ή στη φτέρνα, που μιμείται την πελματιαία απονευρωσίτιδα
• Κάλους ή τραυματισμούς σε φλεγμαίνουσες αρθρώσεις
• Αίσθημα «κλειδώματος» στις αρθρώσεις (mechanical joint locking)

Όπως αναφέρει το Arthritis Foundation, αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντικό περιορισμό των καθημερινών δραστηριοτήτων, ενώ το περπάτημα με ακατάλληλα παπούτσια επιδεινώνει περαιτέρω την εικόνα (Arthritis Foundation, 2024).

Εκτός ποδιών: Συστημικές επιπτώσεις της ΨΑ

Η ΨΑ δεν περιορίζεται μόνο στα σημεία με πόνο ή πλάκες. Εφόσον παραμείνει αδιάγνωστη ή υποθεραπευμένη, μπορεί να επιδεινώσει τη συνολική υγεία:

• Αυξημένος καρδιολογικός κίνδυνος: Σύνδεση με έμφραγμα, στηθάγχη, υπέρταση
• Μεταβολικό σύνδρομο: Παχυσαρκία, υπερλιπιδαιμία, αντίσταση στην ινσουλίνη
• Κατάθλιψη και κόπωση: Ψυχολογική επιβάρυνση λόγω χρόνιου πόνου και λειτουργικών περιορισμών
  (Journal of Rheumatology, 2023, Cleveland Clinic, 2024)

Η συνολική θνησιμότητα είναι αυξημένη σε ασθενείς με ΨΑ σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό, γεγονός που αναδεικνύει την αναγκαιότητα ολιστικής θεραπευτικής προσέγγισης.

Διάγνωση: Πώς επιβεβαιώνεται η ΨΑ στα πόδια

Δεν υπάρχει μία μοναδική εξέταση που να επιβεβαιώνει την ΨΑ. Αντιθέτως, η διάγνωση βασίζεται σε πολλαπλά διαγνωστικά εργαλεία:

• Κλινική εξέταση: Ο γιατρός ελέγχει πρήξιμο, ερυθρότητα, θερμότητα, πόνο στις αρθρώσεις και δερματικές αλλοιώσεις.
• Απεικονιστικός έλεγχος: Ακτινογραφίες, υπέρηχοι ή μαγνητικές τομογραφίες για να εντοπιστεί οστική ή αρθρική φθορά.
• Αιματολογικές εξετάσεις:

• CRP και ΤΚΕ για έλεγχο φλεγμονής
• Ρευματοειδής παράγοντας (RF) και αντισώματα anti-CCP για τον αποκλεισμό ρευματοειδούς αρθρίτιδας
• Ανάλυση αρθρικού υγρού για αποκλεισμό ουρικής αρθρίτιδας ή λοιμώξεων
  (EULAR Guidelines, 2023)

Η σωστή διάγνωση απαιτεί εξειδικευμένη ρευματολογική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα είναι άτυπα ή ήπια.

Θεραπευτικές επιλογές: Από τη φαρμακευτική αγωγή στην καθημερινή υποστήριξη

Η ψωριασική αρθρίτιδα δεν θεραπεύεται, αλλά μπορεί να γίνει αποτελεσματική διαχείριση με την κατάλληλη παρέμβαση.

Φαρμακευτική αντιμετώπιση:

• ΜΣΑΦ (π.χ. ναπροξένη, ιβουπροφαίνη) για την ανακούφιση πόνου και φλεγμονής
• DMARDs (π.χ. μεθοτρεξάτη) για επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου
• Βιολογικοί παράγοντες (TNF ή IL-17 αναστολείς) για ρύθμιση του ανοσοποιητικού
• Κορτικοστεροειδείς ενέσεις σε τοπικά προσβεβλημένες αρθρώσεις
  (European League Against Rheumatism, 2023)

Υποστηρικτικές παρεμβάσεις

• Άσκηση χαμηλής έντασης: Γιόγκα, κολύμβηση, υδρογυμναστική και ποδηλασία μειώνουν την πίεση στις αρθρώσεις χωρίς επιπλοκές.
• Διαχείριση βάρους: Η απώλεια βάρους μειώνει την καταπόνηση στις αρθρώσεις και ενισχύει την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων.
• Ορθοπεδικά υποδήματα: Υποστήριξη, αντικραδασμικό πέλμα και καλή εφαρμογή είναι ζωτικής σημασίας. Η συμβουλή ποδιάτρου κρίνεται πολύτιμη.
• Ποδόλουτρα με άλατα: Αν και επιστημονικά τα δεδομένα είναι μικτά, πολλοί ασθενείς αναφέρουν προσωρινή ανακούφιση.
• Αποφυγή καπνίσματος: Οι καπνιστές εμφανίζουν πιο σοβαρή πορεία ΨΑ και μειωμένη ανταπόκριση στα φάρμακα (Mayo Clinic, 2024).
• Ψυχολογική υποστήριξη: Ο χρόνιος πόνος σχετίζεται με κατάθλιψη. Η συμβουλευτική ή η ένταξη σε ομάδες υποστήριξης βελτιώνει την προσαρμογή και τη συμμόρφωση στη θεραπεία.

Συμπέρασμα: Προσοχή στα πόδια, όχι μόνο στις αρθρώσεις

Η ψωριασική αρθρίτιδα στα πόδια δεν είναι απλή ενόχληση. Είναι δείκτης μιας ευρύτερης φλεγμονώδους διαδικασίας, με επιπτώσεις όχι μόνο στην κινητικότητα αλλά και στη γενική υγεία του ασθενούς.

Η έγκαιρη διάγνωση, η εξατομικευμένη θεραπεία και η πολυεπιστημονική παρακολούθηση (ρευματολόγος, ποδίατρος, φυσικοθεραπευτής) είναι κεντρικά σημεία για την πρόληψη των επιπλοκών.

Μην αγνοείτε τα σημάδια στα πόδια. Μπορεί να είναι το πρώτο, και ίσως το πιο ηχηρό, καμπανάκι κινδύνου της ψωριασικής αρθρίτιδας.