Ο μύκητας Aspergillus fumigatus βρίσκεται στην κορυφή του καταλόγου των ανησυχητικών μυκητιασικών ασθενειών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Οι μυκητιασικές λοιμώξεις γίνονται όλο και πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν, καθώς γίνονται όλο και πιο ανθεκτικές στα διαθέσιμα φάρμακα, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα στο The Lancet Microbe.
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε λοιμώξεις που προκαλούνται από τον Aspergillus fumigatus (ασπέργιλλος), έναν μύκητα που είναι πανταχού παρών στο έδαφος και την αποσυντιθέμενη ύλη σε όλο τον κόσμο. Εισπνέουμε συνεχώς σπόρια ασπέργιλλου, συνήθως χωρίς να προκαλούν προβλήματα. Αλλά σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή με υποκείμενες πνευμονικές παθήσεις, ο ασπέργιλλος μπορεί να είναι επικίνδυνος.
Ο εν λόγω μύκητας αποτελεί ένα από τα κορυφαία προβλήματα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στον κατάλογο των μυκήτων προτεραιότητας, ο οποίος σημειώνει ότι τα ποσοστά θανάτου για άτομα με λοιμώξεις από ασπέργιλλο ανθεκτικό στα φάρμακα κυμαίνονται από 47%-88%.
Η νέα μελέτη διαπίστωσε ότι η ανθεκτικότητα του μύκητα στα φάρμακα αυξάνεται. Συν τοις άλλοις, οι ασθενείς μολύνονται συνήθως με πολλαπλά στελέχη του μύκητα, μερικές φορές με διαφορετικά γονίδια αντοχής. Το γεγονός αυτό περιπλέκει τη θεραπεία, σύμφωνα με έναν από τους συγγραφείς της μελέτης, τον Jochem Buil, μικροβιολόγο στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Radboud στην Ολλανδία.
Ο Buil και η ομάδα του ανέλυσαν περισσότερα από 12.600 δείγματα Aspergillus fumigatus που ελήφθησαν από τους πνεύμονες ασθενών σε ολλανδικά νοσοκομεία τα τελευταία 30 χρόνια. Από αυτά, περίπου 2.000 έφεραν μεταλλάξεις που σχετίζονται με την ανθεκτικότητα στις αζόλες, την κατηγορία αντιμυκητιασικών που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία των λοιμώξεων. Οι περισσότεροι από αυτούς είχαν μία από τις δύο γνωστές μεταλλάξεις, αλλά το 17% είχε παραλλαγές των μεταλλάξεων.
Σχεδόν 60 άτομα είχαν διεισδυτικές λοιμώξεις – που σημαίνει ότι οι μύκητες είχαν εξαπλωθεί από τους πνεύμονες σε άλλα μέρη του σώματος – 13 από τις οποίες ήταν ανθεκτικες στις αζόλες. Από αυτά τα άτομα, σχεδόν το 86% είχε μολυνθεί από πολλαπλά στελέχη των μυκήτων, γεγονός που καθιστά τη θεραπεία ακόμη πιο περίπλοκη.
«Πρόκειται για μια όλο και πιο περίπλοκη ιστορία και οι γιατροί μπορεί να δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν αν έχουν να κάνουν με μια ανθεκτική στα φάρμακα μυκητιασική λοίμωξη», ανέφερε σχετικά ο δρ Arturo Casadevall, πρόεδρος μοριακής μικροβιολογίας και ανοσολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας Bloomberg του Johns Hopkins, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα.
Πριν από τη θεραπεία μιας μυκητιασικής λοίμωξης από ασπέργιλλο, οι γιατροί αναζητούν γονίδια ανθεκτικότητας που μπορούν να τους δώσουν ενδείξεις για το ποια φάρμακα θα λειτουργήσουν καλύτερα. Εάν κάποιος έχει μολυνθεί από πολλαπλά στελέχη του ίδιου τύπου μύκητα, αυτό γίνεται πολύ λιγότερο σαφές. Συχνά, διαφορετικά στελέχη ανταποκρίνονται σε διαφορετικά φάρμακα.
«Οι αζόλες είναι η πρώτη γραμμή θεραπείας για τα ευαίσθητα στην αζόλη στελέχη, αλλά δεν λειτουργούν όταν ένα στέλεχος είναι ανθεκτικό. Για αυτά, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε διαφορετικά φάρμακα που δεν δρουν τόσο καλά και έχουν χειρότερες παρενέργειες», ανέφερε ο Buil, προσθέτοντας ότι ορισμένοι άνθρωποι θα χρειαστούν θεραπεία με πολλαπλά αντιμυκητιασικά φάρμακα ταυτόχρονα.
Τα ευρήματα απεικονίζουν μια ευρύτερη τάση αυξανόμενης πίεσης στα λίγα φάρμακα που είναι διαθέσιμα για τη θεραπεία μυκητιασικών λοιμώξεων. Υπάρχουν μόνο τρεις μεγάλες κατηγορίες αντιμυκητιασικών φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων των αζολών, που θεραπεύουν τις διεισδυτικές λοιμώξεις, σε σύγκριση με αρκετές δεκάδες κατηγορίες αντιβιοτικών.
Η ανθεκτικότητα στα φάρμακα αυτά αυξάνεται και η ανάπτυξη νέων φαρμάκων αποδεικνύεται δύσκολη.
Οι άνθρωποι και οι μύκητες μοιράζονται περίπου το μισό DNA τους, πράγμα που σημαίνει ότι είμαστε πολύ πιο στενά συνδεδεμένοι με τους μύκητες απ’ ό,τι με τα βακτήρια και τους ιούς. Πολλές από τις πρωτεΐνες που είναι απαραίτητες για την επιβίωση των μυκήτων είναι επίσης απαραίτητες για τα ανθρώπινα κύτταρα, αφήνοντας λιγότερους ασφαλείς στόχους για τα αντιμυκητιασικά φάρμακα να επιτεθούν.
Επιπλέον, η αντοχή στα φάρμακα οφείλεται, ως επί το πλείστον, στη γεωργία, η οποία χρησιμοποιεί ευρέως μυκητοκτόνα. Τα μυκητοκτόνα έχουν συνήθως τους ίδιους μοριακούς στόχους με τα αντιμυκητιασικά φάρμακα. Η έκθεση στα μυκητοκτόνα δίνει στους μύκητες προβάδισμα στην ανάπτυξη γονιδίων που είναι ανθεκτικά, μερικές φορές πριν καν προλάβει να κυκλοφορήσει στην αγορά ένα κατάλληλο αντιμυκητιασικό φάρμακο.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι οργανισμοί που προκαλούν τη νόσο γίνονται όλο και πιο ανθεκτικοί στα φάρμακα. Και, παρόλο που δεν είναι σαν την Covid, δεν κινδυνεύουμε δηλαδή άμεσα από μία πανδημία που να οφείλεται σε κάποιον μύκητα, το πρόβλημα σήμερα είναι χειρότερο από ό,τι ήταν πριν από πέντε, 10 ή 20 χρόνια.
Φωτογραφία: iStock
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Το γάλα καμήλας μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα του άσθματος που προκαλείται από σκόνη
Τι να τρώτε και τι να αποφεύγετε πριν βγείτε στην παραλία για να έχετε επίπεδη κοιλιά
