Τι είναι και που οφείλεται ο πνευμοθώρακας. Τι συμπτώματα προκαλεί και τι ισχύει για τα αεροπορικά ταξίδια.
Ο 28χρονος ποδοσφαιριστής Ντιόγκο Ζότα (Diogo Jota), που σκοτώθηκε σε ένα φρικτό τροχαίο στη βόρεια Ισπανία μαζί με τον 26χρονο αδελφό του Αντρέ, έπασχε από μία πάθηση των πνευμόνων που δεν του επέτρεπε να ταξιδέψει με αεροπλάνο. Η πάθηση αυτή λέγεται πνευμοθώρακας και συχνά εκδηλώνεται σε ανθρώπους που δεν πάσχουν από άλλη πνευμονοπάθεια.
Όπως αποκάλυψε ο φυσικοθεραπευτής του Miguel Goncalves, ο άσος της Λίβερπουλ και της Εθνικής Πορτογαλίας έπασχε από πνευμοθώρακα τις τελευταίες εβδομάδες της ζωής του. Ήταν όμως τέτοια η επιθυμία του Ζότα να παίξει και με τις δύο ομάδες, ώστε καθυστέρησε την απαιτούμενη επέμβαση έως τα τέλη Ιουνίου.
Ο πνευμοθώρακας εκδηλώνεται όταν παγιδευτεί αέρας στην κοιλότητα του υπεζωκότα, που περιβάλλει τους πνεύμονες. Ο αέρας πιέζει τους πνεύμονες και μπορεί να οδηγήσει σε μερική ή πλήρης κατάρρευση του ενός ή και των δύο.
Ο πνευμοθώρακας μπορεί να προκληθεί από τραυματισμό (π.χ. κάταγμα σε πλευρά ή πληγή στο θώρακα), αλλά συχνά είναι αυτόματος (ατραυματικός). Αυτό σημαίνει ότι ο αέρας διαφεύγει από μία μικροσκοπική οπή που ανοίγει από μόνη της (χωρίς αιτία) στο εξωτερικό τμήμα του πνεύμονα.
Ο ατραυματικός πνευμοθώρακας μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής. Πρωτοπαθής σημαίνει πως δεν υπάρχει κάποια υποκείμενη αιτία. Δευτεροπαθής σημαίνει πως υπάρχει υποκείμενη αιτία, συνήθως μία πάθηση των πνευμόνων, όπως το άσθμα ή η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).
Αν και ως κατάσταση δεν είναι ευρέως γνωστός, ο πνευμοθώρακας δεν είναι σπάνιος. Υπολογίζεται ότι σε ετήσια βάση πρωτοπαθή αυτόματο πνευμοθώρακα εκδηλώνουν:
- 7 έως 18 στους 100.000 άνδρες
- 1 έως 6 στις 100.000 γυναίκες
Ο πρωτοπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας είναι πιο συχνός στις ηλικίες 20 έως 30 ετών. Αντίστοιχα, ο δευτεροπαθής αυτόματος πνευμοθώρακας είναι πιο συχνός στις ηλικίες 60-65 ετών.
Τα συμπτώματα
Οι ασθενείς με πρωτοπαθή αυτόματο πνευμοθώρακα, από τον οποίο πιθανότατα έπασχε ο Ντιόγκο Ζότα, είναι ελάχιστα συμπτωματικοί και αντέχουν καλά την ύπαρξή του.
Τα πιο συχνά συμπτώματα αυτών των ασθενών είναι πόνος στο στήθος και δυσκολία στην αναπνοή. Ο πόνος εκδηλώνεται στις πλευρές και μπορεί να είναι οξύς, δυνατός ή να αντανακλάται στον ομόπλευρο ώμο. Στους περισσότερους πάσχοντες τα συμπτώματα αυτά δεν διαρκούν πολύ.
Στον δευτεροπαθή αυτόματο πνευμοθώρακα η δύσπνοια είναι πιο έντονη, αφού ήδη οι πάσχοντες έχουν μειωμένες αναπνευστικές εφεδρείες.
Πώς αντιμετωπίζεται
Όταν ο πνευμοθώρακας είναι μικρός, μπορεί να μην χρειασθεί θεραπεία για εύλογο χρονικό διάστημα, αλλά παρακολούθηση. Ο γιατρός μπορεί επίσης να χορηγεί παυσίπονα στον ασθενή.
Αν ο γιατρός κρίνει ότι υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης των πνευμόνων ή ο πνευμοθώρακας επηρεάζει σημαντικά την αναπνοή του ασθενούς, μπορεί να χρειασθεί απομάκρυνση του αέρα από την κοιλότητα του υπεζωκότα.
Η απομάκρυνση μπορεί να γίνει με διάφορες τεχνικές, όπως αναρρόφηση με βελόνα ή παροχέτευση.
Τα ταξίδια με αεροπλάνο
Μετά τη θεραπεία, ο ασθενής πρέπει να αποφύγει για λίγο τα ταξίδια με αεροπλάνο, όπως έκανε και ο άτυχος Ντιόγκο Ζότα.
Οι ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες για τους ασθενείς με πνευμοθώρακα είναι να μην ταξιδέψουν με το αεροπλάνο, εάν δεν παρέλθουν τουλάχιστον 7 ημέρες από την πλήρη εξαφάνισή του από την ακτινογραφία θώρακος.
Αν ο πνευμοθώρακας προκλήθηκε από τραυματισμό, μπορεί να απαιτηθούν 2 εβδομάδες από την πλήρη υποχώρησή του. Και αν ο ασθενής διατρέχει αυξημένο κίνδυνος υποτροπής, οι συστάσεις θα τροποποιηθούν αναλόγως από τον γιατρό του.
Πριν από το αεροπορικό ταξίδι, εξ άλλου, μπορεί να χρειασθεί πνευμονικός έλεγχος, ιδίως σε όσους είχαν πρόσφατο πνευμοθώρακα (τις τελευταίες 6 εβδομάδες) ή αυξημένο κίνδυνο υποτροπής.
Photo by Alex Livesey/Getty Images
