Ανησυχητικά ευρήματα νέας μελέτης. Γιατί δεν λαμβάνουν όλοι οι ασθενείς τις σωτήριες θεραπείες.
Χιλιάδες άνθρωποι παθαίνουν αναίτια έμφραγμα ή εγκεφαλικό κάθε χρόνο, επειδή δεν κάνουν θεραπεία για υψηλή χοληστερόλη, παρότι πληρούν τα κριτήρια της χορήγησης φαρμακευτικής αγωγής, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, με βάση τις ισχύουσας κατευθυντήριες οδηγίες σε Ευρώπη και ΗΠΑ, τουλάχιστον οι μισοί ενήλικες (το 47%) χωρίς ιστορικό εμφράγματος ή εγκεφαλικού είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για να πάρουν στατίνες ή άλλα φάρμακα για τη χοληστερόλη τους.
Ωστόσο σε λιγότερο από το ένα τέταρτο εξ αυτών (το μόλις 23%) συνταγογραφούνται οι σωτήριες θεραπείες. Αν όμως έκαναν θεραπεία, θα μειωνόταν η χοληστερόλη τους στα επιθυμητά επίπεδα. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί κατά 21% έως 27% ο κίνδυνος σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου.
Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Journal of General Internal Medicine. Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Τζωνς Χόπκινς, στη Βαλτιμόρη, εξέτασαν στοιχεία της περιόδου 2013-2020 που αφορούσαν 4.980 εθελοντές. Κατά την έναρξη της μελέτης οι εθελοντές είχαν ηλικία 40-75 ετών.
Οι ερευνητές ανέλυσαν το ιατρικό ιστορικό, τον τρόπο ζωής και τα ευρήματα των αιματολογικών εξετάσεών τους. Στόχος τους ήταν να εξακριβώσουν εάν πληρούσαν τα κριτήρια της λήψης αντιλιπιδαιμικής θεραπείας, όπως αυτά ορίζονται στις ευρωπαϊκές και τις αμερικανικές κατευθυντήριες οδηγίες.
Εξέτασαν επίσης πόσοι από αυτούς έπαιρναν αντιλιπιδαιμική αγωγή, δηλαδή φάρμακα για τη χοληστερόλη τους. Το δείγμα των εθελοντών ήταν αντιπροσωπευτικό και κάλυπτε το ένα τρίτο του αμερικανικού πληθυσμού.
Τα ευρήματα
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, το 23% των συμμετεχόντων έπαιρναν φάρμακα για τη χοληστερόλη. Ωστόσο θα έπρεπε να τα παίρνει το 47%, σύμφωνα με τις αμερικανικές οδηγίες. Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές, όμως, θα έπρεπε να τα παίρνει το 87%!
Η λήψη των φαρμάκων ήταν πολύ χαμηλότερη από την ενδεικνυόμενη σε όλες τις κατηγορίες φαρμάκων. Στατίνες, π.χ., που είναι τα συχνότερα χορηγούμενα φάρμακα έπαιρνε το 66% όσων είχαν ένδειξη για τη λήψη τους. Αντίστοιχα, το φάρμακο εζετιμίμπη (ezetimibe) έπαιρνε το 4% αντί για το 31-74% που ήταν ενδεικνυόμενο. Και κάποιον αναστολέα PCSK9i έπαιρνε λιγότερο από το 0,5% έναντι του 11-53% που είχαν ένδειξη!
Το ακριβές ποσοστό των ατόμων που είχε ένδειξη λήψης κάθε φαρμάκου είναι διαφορετικό, αναλόγως με τις κατευθυντήριες οδηγίες.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι αν όλοι όσοι είχαν ένδειξη έπαιρναν φάρμακα για την υψηλή χοληστερόλη τους, θα επιτυγχανόταν μείωση κατά 37 έως σχεδόν 47 mg/ml, κατά μέσον όρο, στην LDL χοληστερόλη τους.
Πόσες ζωές θα σώζονταν
Οι μειώσεις αυτές είναι που θα ελάττωναν κατά 21-27% τον κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό.
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μόνο στις ΗΠΑ θα σώζονταν κάθε χρόνο πάνω από 39.000 άνθρωποι που παθαίνουν έμφραγμα ή εγκεφαλικό. Άλλοι 100.000 δεν θα πάθαιναν μη-μοιραίο έμφραγμα, ενώ άλλοι 65.000 δεν θα πάθαιναν εγκεφαλικό.
Επιπλέον, 88.000 ασθενείς θα γλίτωναν κάθε χρόνο τις εγχειρήσεις στεφανιαίας παράκαμψης (μπάι πας) ή τις άλλες θεραπείες για διάνοιξη των στεφανιαίων αρτηριών τους.
Η LDL χοληστερόλη είναι γνωστή και ως «κακή» χοληστερόλη. Είναι η μορφή της που προκαλεί στενώσεις στις αρτηρίες, συμβάλλοντας στη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας.
Ακόμα και ασθενείς που ήδη είχαν πάθει έμφραγμα ή εγκεφαλικό δεν λαμβάνουν πάντοτε φάρμακα για τη χοληστερόλη, είπαν οι ερευνητές. Και αυτό παρότι διατρέχουν πολύ αυξημένο κίνδυνο νέου επεισοδίου.
Από τους ασθενείς αυτούς, μόνον τα δύο τρίτα (το 68%) έπαιρναν αντιλιπιδαιμικά φάρμακα, έδειξε η μελέτη.
Γιατί μένουν χωρίς θεραπεία
Τα ευρήματα αυτά προστίθενται σε εκείνα που δείχνουν ότι υπάρχουν σοβαρά ελλείμματα στην ποιότητα φροντίδας των καρδιαγγειακών ασθενών, σχολίασε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. G. Caleb Alexander, καθηγητής Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Τζωνς Χόπκινς.
Τα κενά αυτά οφείλονται σε πολλούς παράγοντες, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται:
- Οι διαφορές στην επιστημονική κατάρτιση των γιατρών
- Οι προτιμήσεις των ασθενών
- Τα εμπόδια στην πρόσβαση στις θεραπείες για την υψηλή χοληστερόλη
- Τα οικονομικά προβλήματα
- Οι δυσκολίες στην εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών στην καθημερινή κλινική πρακτική
Φωτογραφία: iStock
