Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές τους. Γιατί τις συγχέουμε συχνά. Ποια συμπτώματα είναι ανησυχητικά.
Αν πάσχετε από λοίμωξη του αναπνευστικού και νιώθετε τον βήχα να «κατεβαίνει» στο στήθος σας, είναι πιθανό να αναρωτιέστε αν έχετε βρογχίτιδα ή πνευμονία. Αν και τα δύο προσβάλλουν το κατώτερο αναπνευστικό και έχουν παρόμοια συμπτώματα, έχουν και ορισμένες ουσιώδεις διαφορές, λένε οι ειδικοί.
Η βρογχίτιδα είναι η αιφνίδια ανάπτυξη φλεγμονής στους βρόγχους, δηλαδή στους αεραγωγούς των πνευμόνων. Οι βρόγχοι, όμως, αρχίζουν μεν έξω από τους πνεύμονες (κύριοι βρόγχοι) αλλά συνεχίζονται στο εσωτερικό του (δημιουργούν διακλαδώσεις που λέγονται βρογχίδια). Οι διακλαδώσεις αυτές δημιουργούν το επονομαζόμενο βρογχικό δένδρο.
Με αυτό τον τρόπο «η λοίμωξη που προκαλεί τη βρογχίτιδα επεκτείνεται και στους ιστούς του πνεύμονα», εξηγεί ο Dr. William Schaffner, καθηγητής Λοιμωξιολογίας στο Πανεπιστήμιο Vanderbilt του Τεννεσί.
«Η βρογχίτιδα προκαλείται κυρίως από ιούς», αναφέρει ο Dr. Ephraim Tsalik, αναπληρωτής καθηγητής Μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο Duke, στη Βόρεια Καρολίνα. «Οι ίδιοι ιοί που προκαλούν κοινό κρυολόγημα (κν. ιώσεις) και γρίπη, ευθύνονται και για την οξεία βρογχίτιδα».
Η βρογχίτιδα συνήθως είναι παροδική και όχι σοβαρή. Επιπλέον, τυπικά δεν προκαλεί μόνιμες βλάβες στους πνεύμονες.
Η πνευμονία, όμως, είναι κάτι διαφορετικό. Είναι λοίμωξη στον ένα ή και τους δύο πνεύμονες, η οποία προσβάλλει τις πνευμονικές κυψελίδες. Αυτές είναι μικροί ασκοί (σάκοι) στους οποίους καταλήγει κάθε βρογχίδιο. Η ανάπτυξή της έχει ως συνέπεια να γεμίζουν οι κυψελίδες με υγρό ή πύον.
Η πιο συχνή αιτία της είναι ορισμένα βακτήρια. Μπορεί όμως να την προκαλέσουν και ιοί ή μύκητες. Μπορεί, λ.χ., να είναι επιπλοκή του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (ιός RSV), των ιών της γρίπης και του κορωνοϊού.
Διαβάστε ακόμα: Διπλή πνευμονία: Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται – Ποιοι κινδυνεύουν να την εκδηλώσουν
Από ήπια έως σοβαρή
Η πνευμονία κυμαίνεται από ήπια έως σοβαρή, αναλόγως με την αιτία της, την ηλικία του πάσχοντος και την υποκείμενη κατάσταση της υγείας.
Η ιογενής πνευμονία είναι λιγότερο σοβαρή από την βακτηριακή και την μυκητιασική. Η πνευμονία από μύκητες συνήθως εκδηλώνεται σε πάσχοντες από χρόνια προβλήματα υγείας ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
Η έκταση των πνευμόνων που προσβάλλεται, επίσης παίζει ρόλο. «Όσο μεγαλύτερη είναι, τόσο πιο σοβαρή θα είναι η λοίμωξη», τονίζει ο Dr. Schaffner.
Μία ήπια μορφή πνευμονίας είναι η άτυπη ή περιπατητική πνευμονία, που μπορεί να προκληθεί από ιό ή βακτήριο. Η μορφή αυτή είναι τόσο ήπια, ώστε οι περισσότεροι πάσχοντες μπορούν να διεκπεραιώνουν τις καθημερινές δραστηριότητές τους σαν να είχαν μια απλή ίωση.
Επιπλέον, αισθάνονται καλύτερα σε τρεις έως πέντε ημέρες. Μερικές φορές όμως αναπτύσσουν συμπτώματα όπως πυρετό, ρίγη και πονοκέφαλο.
Τα συμπτώματα
Αν και βρογχίτιδα και πνευμονία είναι διαφορετικές λοιμώξεις, έχουν κοινά συμπτώματα. Γι’ αυτό και είναι δύσκολο να τις ξεχωρίσει κανείς.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα της βρογχίτιδας είναι ο βήχας. Μπορεί να έχει παροξυσμικό χαρακτήρα, δηλαδή να εκδηλώνεται με παροξυσμούς αναφέρει ο Dr. Schaffner. Ο βήχας μπορεί να συνοδεύεται από υποκίτρινα ή πράσινα φλέγματα.
Τις πρώτες μέρες, τα υπόλοιπα συμπτώματά της θυμίζουν απλή ίωση, αφού συμπεριλαμβάνουν:
- Χαμηλό πυρετό
- Συνάχι και μπούκωμα (ρινική καταρροή και ρινική συμφόρηση)
- Συριγμό (σφύριγμα της αναπνοής)
- Αδυναμία ή κόπωση
- Αίσθημα βάρους στο στήθος
Τα συμπτώματα αυτά συνήθως διαρκούν 7-10 μέρες. Ειδικά ο βήχας, όμως, μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές εβδομάδες.
Στην πνευμονία τα συμπτώματα είναι παρόμοια, αλλά η διαφορά βρίσκεται στην σοβαρότητά τους. Έτσι ο ασθενής μπορεί να έχει:
- Οξύ πόνο στο στήθος όταν αναπνέει ή βήχει
- Έντονα ρίγη
- Υψηλό, επίμονο πυρετό
- Βήχα κατά κανόνα με φλέγματα
- Διάρροια
- Ναυτία
- Έμετο
- Δύσπνοια
- Έντονη κόπωση
Τα συμπτώματα αυτά παρουσιάζουν διαφορά αναλόγως με την ηλικία. Τα μικρά παιδιά έχουν περισσότερα γαστρεντερικά ενοχλήματα. Οι ηλικιωμένοι μπορεί να έχουν ήπια αναπνευστικά συμπτώματα.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμά της είναι ότι εξελίσσεται γρήγορα. Γι’ αυτό τον λόγο, δεν πρέπει να αγνοούμε τα συμπτώματά της. Αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως και σωστά ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως:
- Βακτηριαιμία (είσοδος των βακτηρίων στο αίμα)
- Νεφρική ανεπάρκεια
- Απόστημα στον πνεύμονα
- Αναπνευστική ανεπάρκεια
Πότε να πάτε στον γιατρό
Αν έχετε συμπτώματα οποιασδήποτε από τις δύο λοιμώξεις, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, συνιστούν οι ειδικοί.
Αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό αν αισθάνεστε πραγματικά άρρωστοι ή έχετε δυσκολία στην αναπνοή, προσθέτουν. Και αυτό, διότι μπορεί αν έχετε βρογχίτιδα να αναρρώσετε σε λίγο καιρό χωρίς θεραπεία, αλλά δεν θέλετε να μείνετε με αδιάγνωστη πνευμονία.
Αν δείτε ότι τα συμπτώματά σας επιδεινώνονται γρήγορα, επίσης πρέπει να απευθυνθείτε δίχως καθυστέρηση στον γιατρό. Το ίδιο και αν τα συμπτώματά σας είναι πιο σοβαρά – π.χ. έχετε πολύ υψηλό πυρετό ή αν βγάλετε αίμα ή πύον με τον βήχα. Απαραίτητη είναι η ιατρική συμβουλή και αν έχετε βήχα που δεν υποχωρεί μετά από δύο εβδομάδες ή παθαίνετε συχνά βρογχίτιδα.
Να θυμάστε ότι είναι προτιμότερο να σας πει ο γιατρός πως δεν έχετε πνευμονία, παρά να την έχετε και να μην την αντιληφθείτε στα πρώιμα στάδιά της.
Φωτογραφία: iStock
