Δύο ερευνητές της σκλήρυνσης κατά πλάκας κέρδισαν το «Όσκαρ της επιστήμης»

Date:

Η πολλαπλή σκλήρυνση, όπως είναι η σύγχρονη ονομασία της νόσου, προσβάλλει 3 εκατ. ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Ένας αμερικανός νευρολόγος και ένας ιταλός επιδημιολόγος, των οποίων η έρευνα μεταμόρφωσε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η σκλήρυνση κατά πλάκας (πολλαπλή σκλήρυνση), κέρδισαν ένα σημαντικό βραβείο το οποίο είναι γνωστό ως «Όσκαρ της επιστήμης».

Οι δρες Stephen Hauser και Alberto Ascherio αφιέρωσαν δεκαετίες από τη ζωή τους μελετώντας τη νευροεκφυλιστική νόσο, η οποία προσβάλλει περισσότερα από 3 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Και το Σάββατο τους απονεμήθηκε το βραβείο «Breakthrough Prize in Life Sciences» για το 2025.

Οι έρευνες του Dr. Hauser άρχισαν πριν από 45 χρόνια, όταν γνώρισε μία νεαρή ασθενή που λεγόταν Andrea. «Ήταν μία εκπληκτικά ταλαντούχα νέα γυναίκα, που εργαζόταν ως δικηγόρος» στον Λευκό Οίκο, υπό τον τότε Πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. «Τότε εκδήλωσε πολλαπλή σκλήρυνση με κεραυνοβόλο τρόπο και η ζωή της καταστράφηκε», αφηγήθηκε.

Ο Dr. Hauser περιέγραψε πως η γυναίκα έχασε σταδιακά την ικανότητα ομιλίας και παρέλυσε από τη δεξιά πλευρά του σώματός της. Σύντομα δεν μπορούσε να καταπιεί ούτε να αναπνεύσει χωρίς υποβοήθηση. «Θυμάμαι ότι σκέφτηκα πως αυτό ήταν το πιο άδικο πράγμα που είχε δει ποτέ στην Ιατρική», πρόσθεσε. Και αποφάσισε, στα 27 του χρόνια, να αφιερώσει τη ζωή του στη νόσο.

Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν θεραπείες για την πολλαπλή σκλήρυνση. «Μάλιστα υπήρχε η απαισιόδοξη πεποίθηση πως δεν θα αναπτυχθεί ποτέ κάποια θεραπεία», συνέχισε ο Dr. Hauser, ο οποίος πλέον είναι 74 ετών.

Αναζήτηση της αιτίας

Οι επιστήμονες γνώριζαν ήδη από τότε ότι η ασθένεια προκαλείται από το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών. Πίστευαν όμως ότι ένα είδος κυττάρων του ανοσοποιητικού, τα Τ-λεμφοκύτταρα ήταν ο μοναδικός υπαίτιος.

Ο Dr. Hauser, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF), αμφισβήτησε αυτή την άποψη. Εστίασε την έρευνά του ένα άλλο είδος κυττάρων του ανοσοποιητικού, τα Β-λεμφοκύτταρα.

Όπως απεδείχθη, είχε δίκιο. Αρχικά κατόρθωσε να αναπαράγει τις βλάβες που προκαλεί η πολλαπλή σκλήρυνση σε μικρά πρωτεύοντα θηλαστικά. Και αρκετά χρόνια αργότερα, το 2006, η έρευνά του οδήγησε στην ανάπτυξη μορίων που στόχευαν τα Β-λεμφοκύτταρα και μείωναν κατά 90% τη φλεγμονή στον εγκέφαλο. «Ήταν κάτι που ουδέποτε είχαμε ξαναδεί στο παρελθόν», είπε.

Το επίτευγμα αυτό άνοιξε το δρόμο στην ανάπτυξη νέων θεραπειών, οι οποίες επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου σε πάρα πολλούς ασθενείς.

Αυτό όμως δεν έδινε απάντηση σε όλα τα ερωτήματα. Παραδείγματος χάριν, τι κάνει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού να στρέφονται εναντίον του οργανισμού του ασθενούς;

Η σχέση με τον ιό EBV

Το ερώτημα αυτό απασχολεί εδώ και 25 χρόνια τον Dr. Alberto Ascherio, καθηγητή Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Έναυσμα για τις έρευνές του αποτέλεσε το γεγονός ότι η σκλήρυνση κατά πλάκας προσβάλλει κυρίως ανθρώπους στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη.

«Η γεωγραφική κατανομή των κρουσμάτων είναι εκπληκτική», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο. «Η νόσος είναι ασυνήθιστη στις τροπικές χώρες και κοντά στον ισημερινό».

Το γεγονός αυτό τον έκανε να αναρωτηθεί μήπως έπαιζε ρόλο κάποιος ιός. Έτσι, άρχισε μαζί με τους συνεργάτες του μακροχρόνια μελέτη σε εκατομμύρια νεαρούς στρατιωτικούς των ΗΠΑ.

Μετά από σχεδόν 20 χρόνια έρευνας, οι επιστήμονες βρήκαν μια απάντηση. Το 2022 επιβεβαίωσαν ότι η πολλαπλή σκλήρυνση σχετίζεται με τον ιό Έπσταϊν-Μπαρ (EBV). Είναι ένας συνηθισμένος ιός που ευθύνεται για μία άλλη νόσο, τη λοιμώδη μονοπυρήνωση.

«Οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται από αυτό τον ιό, δεν αναπτύσσουν ποτέ σκλήρυνση κατά πλάκας», είπε ο Dr. Ascherio. «Όλοι οι πάσχοντες από αυτήν, όμως, έχουν ιστορικό λοίμωξης από τον ιό EBV».

Η ανακάλυψη αυτή δεν εξηγεί απολύτως γιατί επιτίθεται το ανοσοποιητικό σύστημα στον ανθρώπινο οργανισμό. Τροφοδοτεί όμως τις ελπίδες εξεύρεσης νέων θεραπειών και μεθόδων πρόληψης μιας νόσου που παραμένει ανίατη.

Η ανακάλυψη του Dr. Ascherio ενδέχεται επίσης να συμβάλλει στην αντιμετώπιση άλλων ασθενειών. «Προσπαθούμε τώρα να διερευνήσουμε τον ρόλο των ιογενών λοιμώξεων και σε άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η πλαγία αμυοτροφική σκλήρυνση», εξήγησε.

Φωτογραφία: iStock

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

To doomscrolling είναι πλέον πρόβλημα δημόσιας υγείας, λένε οι επιστήμονες

Περισσότεροι από ένας στους 10 ανθρώπους σε όλο τον κόσμο κάνουν προβληματική χρήση του διαδικτύου. Η προβληματική χρήση εθιστικών χαρακτηριστικών του Ίντερνετ, όπως η ατελείωτη κύλιση (scroll) και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, πρέπει να θεωρηθεί μείζον πρόβλημα δημοσίας υγείας, αναφέρουν επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο. Σε έκθεσή τους που δημοσιεύεται στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet

Άνοια: Πότε μπορεί ο γάμος να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο

Τα ευρήματα μελέτης στη Γαλλία που διήρκησε σχεδόν τρεις δεκαετίες. Τι λένε οι ερευνητές. Ο δυστυχισμένος γάμος μπορεί να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να αναπτυχθεί άνοια, προειδοποιούν επιστήμονες από τη Γαλλία. Αιτία είναι η μοναξιά που προκαλεί και η οποία δεν αποτελεί μία παροδική, αλλά χρόνια κατάσταση. Η σχετική μελέτη έδειξε ότι γενικώς η χρόνια

«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» – Τρεις ασθενείς, τρεις διαφορετικές ιστορίες

Την ίδια εβδομάδα, τρεις άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους ακούν σχεδόν την ίδια φράση: «Υπάρχει κάτι στη μαγνητική σας» «Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» Από εκείνη τη στιγμή, οι περισσότερες πληροφορίες που ακολουθούν δύσκολα συγκρατούνται. Το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο χειρότερο σενάριο και οι ερωτήσεις έρχονται η μία μετά την άλλη:

Διαλογισμός: Πώς συμβάλλει στη μείωση του στρες – Πότε χρειάζεται προσοχή

Ο διαλογισμός δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν οπουδήποτε, ακόμη και για λίγα λεπτά την ημέρα Ο διαλογισμός  αποτελεί μια φυσική και αποτελεσματική πρακτική χαλάρωσης, που συμβάλλει στη μείωση του στρες και στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Μέσα από την εστίαση της προσοχής στην αναπνοή, στις σωματικές αισθήσεις ή στις σκέψεις χωρίς

Ιώσεις: Πώς να μην κολλήσετε κι εσείς όταν κάποιος στο σπίτι είναι άρρωστος

Ποια απλά μέτρα υγιεινής θα σας θωρακίσουν και θα μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο νόσησης Οι ιώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν τα κρούσματα γρίπης, COVID-19 και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων αυξάνονται. Όταν ένα μέλος της οικογένειας αρρωστήσει, ο κίνδυνος μετάδοσης στους υπόλοιπους είναι αυξημένος, καθώς η καθημερινή συμβίωση καθιστά δύσκολη την

Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις: Σε ποια νοσοκομεία του ΕΣΥ θα χειρουργούν ρομπότ

Ο Καρδιοχειρουργός Παναγιώτης Δεδεηλίας μιλά στο iatropedia.gr για τις σημαντικότερες εξελίξεις και τις προκλήσεις της νέας εποχής στη χειρουργική θώρακος και καρδιάς Η χειρουργική θώρακος και καρδιάς διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών τεχνολογικών αλλαγών, παγκοσμίως, με την ελάχιστα επεμβατική και τη ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική να διαμορφώνουν σταδιακά μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων. Όλες οι νεότερες

Τα παντοτινά χημικά αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου στο συκώτι, δείχνει νέα μελέτη

Τα ευρήματα μελέτης σε πάσχοντες από τη νόσο. Ο ρόλος της λιπώδους νόσου του ήπατος. Ο καρκίνος του ήπατος σχετίζεται με δύο χημικές ουσίες, οι οποίες ανήκουν στα λεγόμενα παντοτινά χημικά επειδή δεν διασπώνται εύκολα, αλλά συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Όπως έδειξε, οι άνθρωποι που έχουν γενετική

Ιλαρά: Ο κόσμος δεν ξέρει πόσο επικίνδυνη είναι, δείχνει έρευνα – Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές

Σχεδόν ένας στους τρεις ασθενείς που νοσεί από ιλαρά, παρουσιάζει μία ή περισσότερες επιπλοκές. Περισσότεροι από 8 στους 10 ενήλικες δεν γνωρίζουν πόσο επικίνδυνη μπορεί να αποδειχθεί η ιλαρά για ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, αφού δεν γνωρίζουν ούτε τις επιπλοκές, ούτε και τη θνησιμότητά της, σύμφωνα με μία νέα δημοσκόπηση. Σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, εξ άλλου

Συνέδριο Social 4 Cancer: Στο επίκεντρο οι ανάγκες των ογκολογικών ασθενών

Το 1ο Συνέδριο SOCIAL 4 CANCER από το Κάπα3 φέρνει στο προσκήνιο τις κοινωνικές, ψυχολογικές και πρακτικές διαστάσεις της εμπειρίας του καρκίνου To Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 διοργανώνει το πρώτο Συνέδριο Social 4 Cancer, με κεντρικό θέμα «Καθοδήγηση στην Ογκολογική Φροντίδα – Υποστήριξη Πέρα από τη Θεραπεία». Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στις 28 και 29

Γυναικεία τριχόπτωση: Εντοπίστηκαν νέοι κλινικοί δείκτες που «προειδοποιούν» για δυσμενή εξέλιξη

Ποιοι παράγοντες συνδέονται με τις βαρύτερες μορφές της γυναικείας τριχόπτωσης. Η διαγνωστική αξία της τριχοσκόπησης. Η γυναικεία τριχόπτωση είναι μια συχνή και χρόνια διαταραχή του τριχωτού της κεφαλής, η οποία επηρεάζει σημαντικά την εμφάνιση, την αυτοπεποίθηση και την ποιότητα ζωής της γυναίκας. Η κλινική της εικόνα παρουσιάζει διακυμάνσεις τόσο ως προς τη βαρύτητα όσο και ως

Άσθμα: 4 συχνοί μύθοι που υπονομεύουν τη θεραπεία και την ποιότητα ζωής των ασθενών

Ποιους διαδεδομένους μύθους καταρρίπτουν οι ειδικοί και τι ισχύει στην πραγματικότητα για τη σωστή διαχείριση της άσθματος Το άσθμα είναι μια χρόνια αναπνευστική νόσος που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Παρά τη συχνότητά του, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με την αντιμετώπισή του. Επιστήμονες από το Αμερικανικό Κολλέγιο Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας (ACAAI) επισημαίνουν 4

Άνδρες: Γιατί ζουν λιγότερο από τις γυναίκες, σύμφωνα με τους ειδικούς

Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου και νέα δεδομένα εξηγούν γιατί έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Οι άνδρες εξακολουθούν να έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής από τις γυναίκες, ενώ εμφανίζουν υψηλότερη θνησιμότητα από συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά νοσήματα και ατυχήματα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου, πρόσφατα στοιχεία από την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της