Ολοένα και πιο κοντά βρίσκονται οι επιστήμονες στην δημιουργία ενός απλού αιματολογικού τεστ, το οποίο θα διαγιγνώσκει τον καρκίνο χωρίς τις επίπονες και χρονοβόρες βιοψίες.
Τέλος στις πολύπλοκες απεικονιστικές εξετάσεις, τις βιοψίες, ή τους μήνες αγωνίας μέχρι να επιβεβαιωθεί μια διάγνωση επιδιώκουν να δώσουν οι επιστήμονες, οι οποίοι εργάζονται πάνω σε μια καινοτόμο διαγνωστική μέθοδο, που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που εντοπίζεται ο καρκίνος, απλοποιώντας τη διαδικασία.
Πρόκειται για τις λεγόμενες «υγρές βιοψίες«, ένα απλό τεστ αίματος που υπόσχεται να φέρει την επανάσταση στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου.
Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές βιοψίες, που απαιτούν την αφαίρεση ιστού από τον όγκο, οι υγρές βιοψίες βασίζονται στην ανίχνευση μικροσκοπικών ίχνων καρκινικού DNA ή άλλων βιοδεικτών που κυκλοφορούν στο αίμα.
Οι καρκινικοί όγκοι, ακόμη και στα αρχικά στάδια, απελευθερώνουν θραύσματα γενετικού υλικού στην κυκλοφορία του αίματος. Τα νέα αυτά τεστ μπορούν να εντοπίσουν αυτό το DNA πολύ καιρό πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου.
Η σημασία αυτής της τεχνολογίας είναι τεράστια, γιατί είναι γνωστό πως στον καρκίνο, η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές. Δηλαδή, όσο νωρίτερα ανιχνευθεί ένας καρκίνος, τόσο πιο πιθανό είναι να αντιμετωπιστεί με επιτυχία.
Το παράδειγμα του Τζέφρι Μουρ
Ένα ζωντανό παράδειγμα της επανάστασης που φέρνουν οι υγρές βιοψίες είναι η ιστορία του Τζέφρι Μουρ, ενός 70χρονου άνδρα από το Ρένο της Νεβάδα.
Ο Μουρ υποβλήθηκε σε ένα από τα νέα αιματολογικά τεστ στο πλαίσιο μιας δοκιμαστικής μελέτης, χωρίς να έχει κανένα σύμπτωμα ή υποψία για καρκίνο.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ίχνη DNA που σχετίζονται με καρκίνο του παγκρέατος. Χάρη στην έγκαιρη διάγνωση, οι γιατροί μπόρεσαν να επέμβουν γρήγορα και να αφαιρέσουν τον όγκο προτού εξελιχθεί σε ανίατη μορφή.
«Το τεστ μου έσωσε τη ζωή», δήλωσε ο ίδιος, τονίζοντας ότι χωρίς αυτό, πιθανότατα ο καρκίνος του θα είχε διαγνωστεί πολύ αργά, όταν οι θεραπευτικές επιλογές θα ήταν περιορισμένες.
Η περίπτωση του Μουρ είναι μια απόδειξη ότι οι υγρές βιοψίες δεν είναι απλώς μια τεχνολογική καινοτομία – είναι ένα εργαλείο που μπορεί πραγματικά να κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου.
Υγρή βιοψία: Πώς εφαρμόζεται σήμερα η μέθοδος
Η μέθοδος της διάγνωσης του καρκίνου με υγρή βιοψία υπάρχει ήδη και εφαρμόζεται σε και στην Ελλάδα από εξειδικευμένα διαγνωστικά κέντρα. Ωστόσο, αφορά κυρίως την παρακολούθηση της πορείας του καρκίνου και την αξιολόγηση της απόκρισης στη θεραπεία, παρά την αρχική διάγνωση.
Αυτό που επιθυμούν οι επιστήμονες να αλλάξουν είναι να επεκτείνουν τη χρήσης της ως εργαλείο πρώιμης ανίχνευσης, ακόμα και σε ασυμπτωματικούς ασθενείς.
Μέχρι σήμερα, οι υγρές βιοψίες χρησιμοποιούνται κυρίως για:
- Ανίχνευση μεταλλάξεων σε ήδη διαγνωσμένους ασθενείς, ώστε να προσαρμόζεται η θεραπεία τους.
- Έλεγχο για υποτροπή του καρκίνου μετά τη θεραπεία.
- Παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου χωρίς επεμβατικές διαδικασίες.
Ευχής έργο θα είναι, λένε οι ερευνητές, μια απλή προληπτική αιματολογική εξέταση για την πρώιμη διάγνωση του καρκίνου σε υγιή άτομα, να ενσωματωθεί στις τακτικές αιματολογικές εξετάσεις.
Οι υγρές βιοψίες μπορούν να φέρουν την επανάσταση για τους παρακάτω λόγους:
- Ένα απλό δείγμα αίματος αντί για επεμβατικές βιοψίες.
- Οι γιατροί θα μπορούν να ανιχνεύσουν τον καρκίνο πιο γρήγορα και να ξεκινήσουν άμεσα τη θεραπεία.
- Αντί να αντιμετωπίζεται ο καρκίνος σε προχωρημένο στάδιο, μπορεί να εντοπίζεται προτού γίνει επικίνδυνος.
Υγρή βιοψία: Το μέλλον της διάγνωσης είναι ήδη εδώ
Αυτή τη στιγμή, μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες και ερευνητικά κέντρα επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια στην ανάπτυξη αυτών των εξετάσεων. Ορισμένα τεστ βρίσκονται ήδη σε πιλοτικό στάδιο, ενώ οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μέσα στα επόμενα χρόνια, οι υγρές βιοψίες θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στις τακτικές προληπτικές εξετάσεις.
Αν επιβεβαιωθεί η αξιοπιστία τους, μια απλή αιματολογική ανάλυση θα μπορούσε να αντικαταστήσει τις επίπονες διαγνωστικές διαδικασίες και να προσφέρει έγκαιρη διάγνωση για πολλαπλούς τύπους καρκίνου ταυτόχρονα.
Το σενάριο όπου ο καρκίνος διαγιγνώσκεται στην ώρα του, πριν γίνει απειλητικός για τη ζωή, δεν είναι πλέον επιστημονική φαντασία. Είναι το μέλλον, όπου μια σταγόνα αίμα μπορεί να σημαίνει μια ζωή κερδισμένη.
-: livescience.com
Φωτογραφία: iStock
